اختلال یادگیری، علل و درمان

اختــلال یادگیری، موضــوعی فــراگیــر است که با بروز مشکلات شدید در گوش‌کردن، صحبت‌کردن، نوشتن، استدلال یا توانایی‌های محاسبه بروز می‌کند و به نارسایی در شبکه اعصاب مرکزی مربوط است. تعریف حیطه‌های مرتبط با آموزش‌وپرورش و روانشناسی دانش‌آموزان اختلالات یادگیری در مفهوم‌سازی، بسیار حائز اهمیت است زیرا از طریق تعریف است که می‌توان اقدامات مرتبط با تشخیص، شناسایی و درمان را مشخص کرد. پس از فرآیند تشخیص اختلال یادگیری، باید به شناسایی نیازهای آموزشی و روانشناختی کودکان با ناتوانی یادگیری پرداخت و محتوای غنی و کاربردی مداخله‌های روانشناختی را با استناد به نقص یا نواقص در زمینه‌های شناختی، طراحی و تدوین کرد. برای کسب مهارت خواندن، یک کودک باید با استناد به ادراک شنوایی و بینایی توانایی تمایز ادراک بینایی و شنوایی را داشته باشد و قابلیت‌های حافظه شنوایی، بینایی، زبان و سایر عملیات ذهنی را تکمیل کند. خوشبختانه این عملکردها در بیشتر کودکان به اندازه کافی دیده می‌شود، به‌طوری‌که قادرند موضوعات درسی را یاد بگیرند، فقط زمانی‌که اینگونه کارکردهای شناختی مختل شوند و کودک نتواند از طریق کارکردهای شناختی جبرانی در دیگر زمینه‌ها این گونه نواقص را مرتفع کند؛ آنگاه در فرایند خواندن، نوشتن، دیکته یا انجام محاسبات با مشکل روبه‌رو می‌شود. ۶ نشانه مهم برای تشخیص اختلال یادگیری وجود دارد، اولین نشانه این است که فرد برای خواندن کلمه تلاش زیادی یا کند و نادرست عمل کند، مشکل داشتن در فهمیدن معنی کلمه‌ای که می‌خواند، یک نشانه دیگر است. مشکل داشتن در هجی‌کردن، سازمان‌بندی ضعیف در بیان نوشتاری و پاراگراف‌بندی، مشکل داشتن در فهم عدد، ویژگی‌های اعداد یا محاسبه و ناتوانی در استدلال ریاضی و به‌کارگیری مفاهیم، ویژگی‌ها یا روش‌های ریاضی برای حل مسئله از دیگر نشانه‌های اختلال یادگیری است. تشخیص دقیق هر کدام از نشانه‌های مرتبط با اختلال در محاسبات، خواندن و نوشتن، باید از طریق آزمون‌های غیر رسمی و رسمی توسط آزمونگر حرفه‌ای و با تجربه انجام شود. بررسی وضعیت دقت، توجه، تمرکز، معطوف‌سازی و ادراک در دوره خردسالی، نقش تعیین‌کننده‌ای را در غربالگری اختلال یادگیری دارد و مداخله‌های زود هنگام در زمینه کارکردهای هوشیاری (توجه، دقت، تمرکز و معطوف‌سازی) در دوره خردسالی، اثربخشی بسیار زیادی به‌دنبال خواهد داشت. بررسی دقیق کارکردهای شناختی در دوره خردسالی مزایای متعددی را به‌وجود می‌آورد که علاوه بر استعدادیابی، می‌تواند در چرخه تحولی و یا شناسایی دقیق زمینه‌های شناختی در دوره خردسالی تصویر واضح و شفافی از نقاط ضعف و قوت کودکان خردسال را ارائه دهد.