منتظر تصوير ديگري از کابل باشيد

آرمان ملی- نرگس کارخانه‌ای: طالبان ادعا کرد سراسر افغانستان را تحت کنترل دارد؛ همچنین باوجودی که نیروهای آن پشت دروازه‌های کابل هستند -در ادامه این بیانیه- اعلام کردند قصد دارند بدون فشار یا جنگ برای نتیجه مذاکرات و انتقال مسالمت‌آمیز قدرت منتظر بمانند؛ اما به گفته شاهدان عینی و وزارت کشور افغانستان، یکشنبه صبح پرچم‌های طالبان در شهر دیده شده و بدون هیچ درگیری از چند جهت وارد کابل شده‌اند. به گزارش دیگر رسانه‌ها هنوز حدود 3 یا 4 ولایت به تصرف طالبان در نیامده‌ است. همچنین صدای تیر در کابل شنیده شده است که ممکن است نشان از وارد شدن نیروهای امنیتی خارجی برای حفظ امنیت کابل داشته باشد. روز گذشته ادارات، فروشگاه‌های کوچک و بزرگ و مدارس تعطیل و برق کابل به صورت کامل قطع شد. دانمارک سفارت خود را به فرودگاه منتقل و آمریکا نیز روند تخلیه سفارت را آغاز کرد؛ اما سفارت روسیه و دیپلمات‌های آن در کابل باقی خواهند ماند. درگیری‌ها در غرب کابل میان طالبان و نظامیان همچنان برقرار است. طالبان همچنین وعده داده جان و مال مردم حفظ خواهد شد. این گفته طالبان به‌دلیل خروج سریع تعداد زیادی از مردم افغانستان در روزها و هفته‌های اخیر است. اما چندان گفته‌ها و اظهارات طالبان از سوی مردم مورد توجه واقع نشده و بانک‌ها در کابل مورد هجوم تعداد زیادی از افغان‌ها قرار گرفته است که به دلیل نداشتن وجه نقد درها را بسته‌اند و مردم پولی دریافت نمی‌کنند. سخنگوی طالبان اعلام کرد: زنان به آموزش و اشتغال دسترسی خواهند داشت و در صورت داشتن حجاب اجازه دارند تنها از منازل خود خارج شوند. همچنین خارجی‌های مقیم کابل یا باید شهر را ترک کنند یا در غیر این صورت طی روز‌های آینده باید حضور خود را به مقامات طالبان اعلام کنند. کابل بسیار ملتهب است و طالبان از زنان خواسته تا به مکان‌های امن بروند.
سران افغانستان
از سوی دیگر ژنرال دوستم به همراه عطامحمد نور، مدافعان جدی افغانستان به ازبکستان گریخته‌اند و کاخ ژنرال دوستم تصرف شده است. عطامحمد نور، والی و فرماندهی نیروهای مقاومت مردمی را در بلخ به عهده داشت. او تایید کرده است شهر مزارشریف به دست طالبان افتاده است؛ همچنین مراکز ولایت‌های بلخ، ننگرهار، میدان وردک، فاریاب، لغمان، کنر، پکتیکا و پکتیا، جلال آباد، دایکندی نیز سقوط کرده است. مقام‌های استانی گفتند که نیروهای طالبان تقریبا بدون مواجهه با مخالفتی همچنان که نیروهای امنیتی با استفاده از اتوبان این شهر به ازبکستان فرار کردند، وارد شهر شدند. برخی این ورود بدون درگیری را ناشی از خیانت‌های برخی نظامیان و هماهنگی سیستماتیک با طالبان می‌دانند. حتی گفته شده ورود طالبان به کابل پس از اراده و اظهار‌نظر برخی ریش‌سفیدان صورت گرفته است. منابع محلی در فاریاب می‌گویند که شهر میمنه به دست طالبان افتاده و همچنین شهر مهترلام، مرکز ولایت لغمان نیز بدون درگیری توسط طالبان تصرف شده است. اشرف‌غنی استعفا داده است و از افغانستان خارج خواهد شد. این در حالی است که مذاکرات در کاخ ریاست‌جمهوری برای انتقال قدرت به طالبان در جریان است و ملا برادر، رهبر طالبان برای این مذاکرات وارد ارگ ریاست‌جمهوری شده است. از سوی دیگر علی احمد جلالی وزیر اسبق کشور و سفیر اسبق افغانستان در آلمان به کابل رسیده و قرار است عهده‌دار ریاست دولت موقت شود. اما رسانه‌های افغانستان اعلام کردند رئیس پارلمان این کشور و شماری از سران احزاب سیاسی، کابل را به مقصد پاکستان ترک کرده‌اند. اما مرز این کشور به روی مردم افغان که قصد خروج از افغانستان را دارند، بسته است. عبدالستار میرزکوال، سرپرست وزارت کشور افغانستان با انتشار پیامی ویدئویی اطمینان داده طالبان به شهر کابل حمله نخواهد کرد و توافق صورت گرفته تا قدرت از طریق مسالمت‌آمیز به یک دولت انتقالی واگذار شود. همچنین بنابر اظهارات بسم‌ا... محمدی، سرپرست وزارت دفاع افغانستان، نیروهای بین‌المللی آمادگی هرگونه همکاری با نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان را دارند. بنابر گفته محمدی امروز دوشنبه هیاتی از افغانستان برای مذاکره با طالبان و رسیدن به یک توافق بر سر افغانستان، به دوحه می‌روند. عبدا... عبدا...، رئیس شورای مصالحه ملی نقش میانجی را در مذاکرات میان دو طرف برعهده دارد.
آینده نامعلوم
افغانستان با گذر از اتفاقات اخیر حالا در انتظار است. این انتظار برای برخی از مردم در شهرهای بزرگ و کوچک بدون حمایت و تحت سلطه طالبان در افغانستان و حتی مردمی که از افغانستان خارج شده‌اند، به‌عنوان آواره جنگی به کشورهای دیگر پناه برده‌اند، بسیار سخت می‌گذرد. افغانستان فردایی را پیش رو دارد که ممکن است رنگ طالبان یا حتی دیگر گروه‌های وابسته به آن را داشته باشد، اما بیشتر مردم و کارشناسان آن را باور ندارند؛ چراکه معتقد هستند طالبان حتی اکنون پس از گذشت بیش از بیست سال نیز در حکومت و کسب مشروعیت ناتوان خواهد بود و در نهایت مردم را سرکوب یا مجبور به فرار می‌کند. برخی کارشناسان حتی معتقدند اگر حمایت‌های قومی و طایفه‌ای نبود، طالبان ولایتی را نمی‌توانست تصرف کند. احتمال دیگر برای افغانستان حاصل شدن نتیجه نسبتا مطلوب در مذاکرات است تا شاید در دولت موقتی که تشکیل می‌شود، سهمی برای مردم و قومیت‌های مختلف کنار گذاشته شود؛ گرچه در این شرایط طالبان جایگاه نسبی محکم‌تر و قدرتمندتری خواهد داشت. اما در مجموع آینده این مذاکرات و تصمیمات دولت موقت بسیار مبهم است. حتی روسیه که از درخواستش برای نشست فوق‌العاده شورای امنیت درباره افغانستان خبر داده، اعلام کرد: انتظار تغییر زیادی از این نشست نمی‌رود.