گزارش خلافواقع کارشناسان رسمی دادگستری و دادگاه انتظامی
صدور گواهی خلافِواقع در جرمانگاری یکی از زیانبارترین رفتارهای اجتماعی محسوب شده و در قانون مجازات اسلامی با عنوان جعل و تزویر شــناخته شده است. لذا داخل در مصادیق ماده 523 ق.م.ا بوده و عنصر قانونی آن ماده 539 ق.م.ا است. در اینجا میخواهیم مصداق گزارش خلافواقع کارشناس رسمی دادگستری را شناسایی کنیم. برای پاسخ بدوا مثالهایی از قانونگذار ذکر میشود. مثلا محلی که برای شربخمر یا قماربازی دایر شده اگر ضابطین قضایی ضمن بازدید با وصف وجود متعلقات ممنوعه، آن را منزه از فعلممنوعه گزارش دهند مرتکب گزارش خلافواقع شدهاند. یا در اداره گذرنامه یا در شهرداری یا در ثبتاحوال یا اداره گمرک یا ثبت اسناد احدی از کارمندان و مدیران گواهینامه یا تاییدیهای صادر کند که مغایر با الزامات مصرحه قانونی باشد. یا مهندس ناظر یا مهندس مشاور برای ملکی، گواهی عدمخلاف صادر کند که ناقض مقررات ملی ساختمان باشد. یا طبیبی برای معافیت از سربازی ، گواهینامهای را صادر کند که ضمن کتمان برخی از احوال شخصی متقاضی تحلیلی مغایر با نتایج آزمایشات ارائه کرده باشد. یا فرد نظامی گزارشی را به فرمانده خود ارائه دهد که مغایر با وقایع و حوادثی باشد، که آثار آن مستند به سند است. از مثالهای مذکور چنین استنتاج میشود که گزارش خلافواقع صرف کتمان واقعه نیست؛ بلکه کتمان حقیقتی است که با فعل مثبت بیان میشود. یا حقیقتی است که بهصورت ناقص و با دخل و تصرف اظهار میشود. پس هرجا که از گزارش خلافواقع صحبت میشود، پیشاپیش حقیقت و واقعهای تثبیت شده و الزامآور که متضمن تعریفی از قانونگذار یا واقعیات عینی است، وجود دارد. پس منشأ گزارش خلافواقع یا آثار وقایع عینی است؛ مانند وجود فیلم و عکس و سند از واقعه یا حقیقتی است که نظامات و الزامات قانونی و قواعد آمره موجد آن است. یا میتوان گفت منشأ گزارش خلافواقع حقیقتی است استوار که قبل از ارائه گزارش وجود داشته است؛ نه اینکه پس از ارائه گزارش خلق شده باشد.
