اجلاس منطقه‌ای بغداد ؛ نشستی برای تفاهم

فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق، در‌نتیجه تحولات اخیر منطقه و برای تقدیم دعوتنامه نشست بین‌المللی بغداد با حضور رئیس‌جمهور، اکنون در ایران حضور یافته است. این گردهمایی کشورهای همجوار عراق اعم از کشورهای عربی، ایران و ترکیه در اجلاس منطقه‌ای برای بیان مشکلات توسط خود کشورهای منطقه و خروج آنها از وضعیت ناآرام کنونی است، چرا‌که از یک‌سو آمریکایی‌ها با قصد خروج از منطقه، تمایلی به دخالت در امور داخلی آن ندارند و از سوی دیگر تجربیات طی سالیان گذشته نشان داده اختلاف و چند‌دستگی در میان کشورهای منطقه جز کشتار، بی‌ثباتی، ناامنی و ویرانی نتیجه دیگری نداشته‌ است. به نظر می‌رسد از همین روست که کشورهای منطقه مخصوصا کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس حالا در برابر واقعیت‌ها، خود را تسلیم می‌دانند تا با گفت‌وگو، مذاکره و رسیدن به تفاهم، اختلافات منطقه را در درون‌منطقه برطرف کنند. باید به خاطر داشت که آرامش منطقه هیچ‌گاه با دخالت عوامل خارجی و حضور بیگانگان محقق نشده است. در مجموع حضور عوامل بیگانه در منطقه تشنج‌آفرین است و نه‌تنها هیچ‌گاه این حضور ثبات و امنیت به بار نمی‌آورد؛ بلکه باعث ناامنی نیز می‌شود، چرا‌که آنها در منطقه بیگانه هستند و این خود کشورهای منطقه‌اند که باید برای منطقه تصمیم بگیرند. درست است که در این نشست احتمال دارد کشوری چون فرانسه نیز به عنوان عضوی از اتحادیه اروپا شرکت کند؛ اما حضور آن تنها به دلیل نقش سنتی فرانسه در منطقه خاورمیانه، به‌خصوص در لبنان و برخی کشورهای د‌یگر است. درنتیجه آقای مکرون در این نشست تنها حضور ناظرانه و بدون‌‌دخالت در امور خواهد داشت. در‌خصوص آمریکا همچنین در اتفاقات اخیر شاهد بوده‌ایم که این کشور با صرف هزاران میلیارد دلار در نهایت ناچار به‌گریز از منطقه شده است. حالا نیز اولویت آمریکا دیگر این منطقه نیست و به دلیل بی‌حاصل‌ماندن این هزاران میلیارد دلار هزینه، دیگر نمی‌تواند در منطقه اهتمامی‌ داشته باشد. فکر می‌کنم آینده بدون‌حضور آمریکا آینده مثبت و درخشانی خواهد بود و می‌توان خوش‌بین بود که اختلافات کشورهای منطقه در صورت اتخاذ تصمیمات درست کمتر می‌شود و همکاری‌های دسته‌جمعی در منطقه افزایش یابد. اکنون وقت آن است که کشورهای منطقه خود مسئولانه عمل کنند و دور یک میز به تفاهم لازم برسند. اگر این اجلاس موفق شود، یک ابتکار بسیار جدید و مهم محسوب خواهد شد که پس از سالیان طولانی اختلاف و چنددستگی در منطقه، برای اولین‌بار سبب می‌شود مشکلات از جانب خود افراد منطقه بیان شود و در نتیجه این نشست و رفع اختلافات و کاهش مشکلات، همکاری‌هایی بر اساس تفاهمات جدید شکل گیرد و آینده‌ای متفاوت و مطلوب برای کشورهای منطقه رقم بزند.