سکته گرما؛ عارضهای که در اثر گرمازدگی شدیــد بروز میکند، باعث آسیب به مغز و سایر اندامهای داخلی میشود. اگرچه این عارضه بیشتر افراد بالای ۵۰ سال را درگیر میکند اما در افراد جوان نیز رایج است. این عارضه بیشتر بهدلیل قرارگرفتن طولانیمدت در معرض هوای گرم و معمولا در ترکیب با کمآبی بدن رخ میدهد. تعریف پزشکی گرمازدگی شدید یا سکتهگرما این است که درجه حرارت مرکزی بدن بیش از ۱۰۵ درجه فارنهایت میشود. تهوع، تشنج، سردرگمی، گیجی و گاهی اوقات ازدستدادن هوشیاری و یا کما از عوارض گرمازدگی شدید است. دیگر نشانهها عبارتنداز: سردرد، قرمزی و داغیپوست، ضعف یا گرفتگی عضلانی، ضربان قلب سریع یا ضعیف، تنفس تند و سطحی. بهترین راه برای گرمازدگی بیش از حد تماس با اورژانس پزشکی است. در زمان انتظار برای فرارسیدن اورژانس، فرد گرمازده باید در یک محیط مطبوع و یا حداقل سایهدار قرار گیرد و لباسهای غیرضروری او در آورده شود. همچنین با رعایت نکات زیر میتوانید از گرمازدگی پیشگیری کنید:
مصرف آب زیاد
در آبوهوای گرم بدن بیشتر از حد عــادی عرق میکند و به این ترتیب آب بدن از دست میرود. در یک روز معمول یک فرد ۵۸ کیلوگرمیباید هشت لیوان آب لیوان متوسط بنوشد. بهعنوان یک قاعدهکلی بهازای هر کیلوگرم وزن بدن هر روز باید ۳۰ میلیلیتر آب نوشید. اگر نمیتوانید مقدار زیادی آب بنوشید یک نوشابه بدونگاز مثلا آبمیوه جانشین مناسبی است.
تغییر غذاهای مصرفی
در آبوهوای گرم باید به این نکته دقت داشته باشید که از غذاهای سنگین و داغ اجتناب کنید.
دوری از آفتاب
بهترین کار در یک روز سوزان ماندن در سایه است. اگر میخواهید حمام آفتاب بگیرید و برنزه شوید سعی کنید که مدت آن هرچه کوتاهتر باشد و از کرم ضدآفتابی که فاکتور محافظت در برابر آفتاب آن دست کم ۱۵ باشد استفاده کنید. اگر احساس ناخوشی و ضعف به شما دست داد فورا از مقابل نورمستقیم خورشید دورشوید. نورخورشید بین ساعت ۱۱ صبح تا ۳ بعدازظهر بیشترین خطر را دارد.
ورزش منطقی
در ساعات بسیارگرم روز از ورزش شدید خودداری کنید. در عوض پیش از طلوع آفتاب یا پس از غروب آن به دویدن نرم بپردازید. اگر احساس نفستنگی یا تپش قلب میکنید، ورزش را متوقف کنید و سعی کنید بدنتان را مثلا با گرفتن دوش آبسرد خنک کنید. اگر چشمهایتان سیاهی میرود یا دارید بیحال میشوید استراحت کنید.
خنک نگهداشتن بدن
لباسهای سبک و گشاد مثلا از جنس کتان بپوشید تا عرقتان بهراحتی تبخیر شود. لباسهای تیره و سنگین گرما را جذب میکنند، اما به یاد داشته باشید که برخی پارچههای نازک حفاظ کافی در برابر اشعه ماوراءبنفش خورشید ایجاد نمیکنند. همچنین استفاده از کلاههای لبهدار ترجیحا منفذدار ایده خوبی است. از عینک آفتابی برای محافظت از چشمها استفاده کنید.
توجه به تهویه محل
در طول شب و روز پنجره خانه را باز نگه دارید و از هواکش استفاده کنید. این امر بهخصوص در شب که بدن گرمایش را از دست میدهد اهمیت دارد.
اجتناب از سفر غیرضروری
از رفتن بهجاهایی که سایبان ندارد و تهویه آن خوب نیست خودداری کنید. اگر چارهای جز سفر در هوای گرم ندارید همراه خود یک بطری آب داشته باشید.
مراقبت از افراد آسیبپذیر
افرادی که بیش از همه به گرمای هوا و نور تند آفتاب حساسند، شامل کودکان زیر چهارسال و افراد بالای ۶۵ سال که بدنشان با سرعت بسیار کمتری با تغییر درجه حرارت تطبیق میکند، افرادچاق که بدنشان حرارت را در خود نگه میدارند و بیمار هستند. نوزادان بهخصوص به گرمای محیط حساسند زیرا غدد عرق هنوز در آنها بهطور کامل شد نکرده است. بنابراین هیچگاه در هوای گرم لباسهای سنگین به آنها نپوشانید؛ در عین حال مراقب باشید که در معرض نور مستقیم خورشید هم نباشند.