وعده تحول با نگاه تخصصی
آرمان ملی- نرگس کارخانهای: سخنرانی رئیسجمهور در مراسم تنفیذ روز گذشته بااشاره به مبانی اساسی قرار گرفتن دین در کنار دنیا، عزت در کنار رفاه و پیوند معنویت با زندگی انسان معاصر که ایران به عالم عرضه کرده است، آغاز شد؛ در این باره گفت: در یک کلام، جمهوریت در کنار اسلامیت و استقلال در کنار آزادی در هم آمیخته شد. سخنان وی با تفسیر رای مردمی که در انتخابات شرکت کرده بودند، ادامه یافت. تفسیری که به نوعی نشاندهنده اهداف و چشمانداز رئیسی در دولت آیندهاش نیز هست. رئیسی رای مردم به خود را رای به عدالتخواهی، تحولخواهی، مبارزه با فساد، فقر و تبعیض دانست. گرچه در این نگاه جای تفسیر گلایههای مردم که در زمان انتخابات به هر نحوی نشان داده شد، خالی ماند و امید است در عمل و در چهارسال آینده مورد توجه واقعی قرار گیرد تا رئیسجمهور سیزدهم، رئیسجمهور تمام آحاد جامعه بدون مرزبندیهای اعتقادی و جناحی باشد. این شعارهای بیان شده از طرفی بهنظر میآید از جنس همان شعارهایی بود که به عقیده برخی اصولگرایان تحقق آن سخت است. رئیسی وعده داد که حل مشکلات اقتصادی و کوچکشدن سفره مردم را به مسائل خارجی گره نخواهد زد.
قضاوتی بیرون از گود
ادامه صحبتهای حدودا بیست دقیقهای سیدابراهیم رئیسی در متن بیان آنچه دولت جدید پیشرو دارد و با اشاره به نواقص و مشکلات حال حاضر همراه شد و وضعیت بد مردم را ناشی از رشد نقدینگی ۶۸۰درصدی، تورم ۴۴درصدی و افزایش سهبرابری بدهیهای دولت در پنجسال اخیر، بهدلیل دشمنی دشمنان و کاستیهای داخلی دانست. با این سخنان همزمان دوربین صداوسیما بر چهره رئیس دولت پیشین کشیده شد. گویا هنوز هم با گذشت بیش از یکدهه، بدونتوجه به نکات مثبت دولتهای گذشته، در برخی جناحها قضاوتهای غیرمنصفانهای جریان دارد که برخی دیگر در اطراف به آن دامن میزنند و آن را شدت میدهند. اغلب این برچسبها اما با ورود به کار و قرارگرفتن در جریان امور تا پایان کار تبدیل به جملات دیگری میشوند که اشتراک زیادی با حرفهای دولتهای گذشته در روزهای آخر دارد و در نهایت همین جریانات اطراف هستند که بیاعتبار میشوند، اما هیچگاه این فضاسازیها آن هم در شرایط کنونی، اگر هم برای جریان و جناحی آب شود، برای مردم «نان» نمیشود.
تعامل همافزا یا رقابت بیسرانجام
در میان این رقابتهای جناحی باید بهخاطر داشت که با حضور افراد اصولگرا در مناصب غیرانتخابی که سبب حفظ جایگاه اصولگرایی حتی در زمان شکست در انتخاباتها میشود، اصلاحطلبان تقریبا بدون این امتیاز از سطحی از سرمایه اجتماعی برخوردار هستند که در پایینترین حد نیز بیشتر از اقبال مردم به اصولگرایان بوده است. سرمایه اجتماعی، اقبال عمومی و همراهی توده مردم در حالحاضر بهعنوان امری کلیدی مورد توجه تمام مقامات و نهادها قرار دارد. براساس نتایج منتشر شده توسط ایسپا در سال 97 حدود 27درصد خود را نزدیک به اصلاحطلبان و کمتر از 15درصد نزدیک به اصولگرایان دانستهاند. بهگفته این مرکز افکارسنجی با کاهش سرمایه اجتماعی اصلاحطلبان حتی یکدرصد به حامیان اصولگرایان افزوده نشده است. از طرف دیگر همواره اصلاحطلبان همراهی بیشتر نخبگان را با خود داشته است، اما در گذر زمان هر دو جناح همراهی توده مردم را از دست دادهاند و از همینروست که بهنظر میرسد همراهی و همافزایی دو جناح است که میتواند مثمرثمر باشد و نه قرار گرفتن آنها در مقام تخریب یکدیگر. از طرفی اصلاحات از سوابق درخشانی چون کمترین میزان تورم، بیشترین میزان
سرمایهگذاری، بیشترین رشد اقتصادی و صفرشدن مجموع برداشت از حساب ذخیره ارزی در زمان دولت خود در زمینه اقتصادی برخوردار است که همچنان با گذشت سالها و آمدن و رفتن رئیسجمهورها از آنها یاد میشود و قطعا بهرهگیری از چنین تجربیاتی به دور از تعصبات است که میتواند نتیجه مطلوب به همراه آورد. در چنین شرایطی همچنین رئیسی وعده داد اعتماد آسیبدیده مردم را ترمیم خواهد کرد که باتوجه به بیاعتمادی مردم به جناح وی، جدای از گلایه از مشکلاتی کلی کشور، بهنظر میرسد بار دو برابری را بر دوش خواهد کشید.
نگاه تخصصی، نه جناحی
وعده دیگر رئیسی متمرکز بر حل تمام مشکلاتی بود که ریشه در داخل و خارج دارند. وی اشاره کرد که هم آگاهی بر مشکلات و خواستههای مردم وجود دارد و هم برنامه و آگاهی از راهحلها. این میزان از اطمینان توجه را به سوی افراد منتخب رئیسی و رویکردهای آنان جلب میکند که همه بیصبرانه منتظر شناختن آنها در دولت جدید هستند، برخی آنها را پیشبینی کردهاند برخی بدبین هستند و برخی دیگر با فشار سعی بر انتخاب آنها داشتهاند، اما در نتیجه آنچه در دولت پیشین اصولگرا و یکدست با حاکمیت روی داده و حتی در همین روزها و ماههای اخیر توسط مجلس اصولگرا و برخوردهای غیرکارشناسانه برخی اصولگرایان حاصل شده، ناامید شدن برخی مردم و بیشتر کارشناسان از اعضای اصولگرای مجلس و نتیجه گرفتن تصمیمات با ادامه این رویکردها را به همراه داشته. همچنین با منتشر شدن لیست نه چندان پربار گزینههای شهردار از سوی شورای شهر اصولگرای منتخب مردم، یا به عبارتی قالیباف، الزام به تکرار توصیه کارشناسانی ایجاد میشود که همواره باور داشتهاند در دولت جدید باید از تکنوکراتها و متخصصان واقعی فارغ از بازیهای جناحی استفاده شود. انتظاری که برخی آن را غیرممکن
میدانند؛ چراکه همواره مرسوم بوده هر جناح از افرادی از جناح خود بهره گیرد، اما برخی کارشناسان با اشاره به افرادی غیراصلاحطلب، معتدل و حتی اصولگرا در دولت روحانی همین توقع را از رئیسی دارند. این کارشناسان معتقد هستند اصولگرایان نمیتوانند نیروی متخصص و با سابقه کافی برای وزارتخانهها فراهم کنند و حالا که مسیر به سمتی رفته که با رای حداقلی و در نتیجه فاصله گرفتن مردم از صندوق رای روی کار آمدهاند، نباید وضع مردم و کشور با درگیریهای جناحی، درونجناحی و تصمیمات غیرکارشناسانه خرابتر شود.
