اتفاقات افغانستان و چند نکته

برخی تصور می‌کردند که به‌زودی کابل سقوط خواهند کرد و کنترل شهرهای بزرگ افغانستان نیز به دست طالبان خواهد افتاد؛ اما با گذشت زمان مشخص شد به این زودی چنین اتفاقی نخواهد افتاد. والیان شهرهای بزرگ امروز در افغانستان به‌خوبی در مقابل طالبان ایستادگی کرده‌اند و کابل نیز به نظر می‌رسد به این راحتی تسلیم نخواهد شد. همین ایستادگی سبب شده است تصرف کامل افغانستان به دست طالبان دور از دسترس دیده شود. فارغ از این ایستادگی نیروهای دولتی افغانستان در مقابل طالبان، خود طالبان نیز به این نتیجه رسیده است که در میان تمامی مردم افغانستان مشروعیت و مقبولیت ندارد و حتی در صورتی که کابل را تصرف کنند با مخالفت‌های جدی مواجه می‌شوند و همین مساله نیز سبب شده است طالبان مسیر دیگری را برگزیند. حتی بازیگران خارجی همچون ترکیه نیز به این نتیجه رسیده‌اند که به صرف کسب موافقت آمریکا نمی‌توانند در کابل مستقر شوند و میدان افغانستان دارای معادلات پیچیده‌ای بوده و بازیگران زیادی دارد و به صرف یک توافق جزئی نمی‌توان وارد آن شد. امروز بدون درنظر گرفتن ملاحظات افغانستان، هیچ گروه و کشوری نمی‌تواند کاری انجام دهد. امروز روند حمله‌های غافلگیر‌کننده در افغانستان متوقف شده است و نیروهای دولتی و ارتش افغانستان به‌خود آمده و توانسته‌اند به همراه نیروهای مردمی توان خود را افزایش داده و تعدادی از شهرستان‌های افغانستان را از اشغال طالبان خارج کنند. از سوی دیگر آمریکا نیز به دولت افغانستان این اطمینان را داده است که در مواقع بحران نیروی هوایی آن‌ها به کمک دولت مرکزی خواهد آمد و این نیز شاید در راستای متوقف شدن پیشروی طالبان موثر باشد. از سوی دیگر وزیرخارجه افغانستان در دیدار با مقامات ایرانی با قدردانی از موضع‌گیری‌های ایران در حمایت از روند صلح کشور، درخصوص پایان خشونت‌ها، در مناطق تحت‌تصرف طالبان صحبت کرده و اظهار داشته است حضور طالبان و افزایش خشونت‌ها از جانب آنان سبب گسترش افراطیت و حضور گروه‌های تروریستی بین‌المللی از جمله داعش در افغانستان و منطقه می‌شود. در این نشست نماینده ویژه ایران در امور افغانستان از حمایت کشور متبوعش از روند صلح افغانستان با حفظ دستاوردهای دو دهه گذشته به وزیر امور خارجه افغانستان اطمینان داده و خواهان تقویت هرچه بیشتر همکاری‌ها میان کابل و تهران در بخش‌های مختلف از جمله همکاری‌‌های مرزی و ایجاد هماهنگی‌های بیشتر میان ادارات ذی‌ربط دو کشور شده است. علاوه بر نقش‌آفرینی موثر ایران، دو نکته نیز امروز حائز اهمیت است؛ نخست اینکه دولت مرکزی افغانستان بتواند اتحادی میان خود و گروه‌های مخالف طالبان ایجاد کند و در وهله دوم نیز گفت‌و‌گو را جایگزین مسائل تنش‌زا کند. مشخصا امروز گره افغانستان به وسیله نظامی‌گری باز نمی شود و باید با دیپلماسی طالبان را به سمت صلح سوق داد. بهترین مسیر برای رسیدن به صلح نیز شاید همین نشست تهران باشد؛ زیرا به وضوح شاهد بوده‌ایم که نتایج نشست تهران به مراتب بیشتر از چند دور مذاکره در دوحه بوده است.