راه‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان

یک متخصص دندانپزشکی کودکان گفت: اکثر خانواده‌ها از دائمی‌بودن دندان ۶ یعنی اولین دندان دائمی، اطلاعی ندارند در حالی‌که نباید به اشتباه این دندان کشیده شود. دکتر راضیه‌مشکی با اشاره به راه‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان در خصوص زمان اولین ویزیت دندانپزشکی کودکان، اظهارکرد: روییدن دندان‌های شیری معمولا بین شش تا هشت ماهگی در کودکان مختلف اتفاق می‌افتد و باید نهایتا تا سن یکسالگی برای چکاپ آن به دندانپزشکی کودکان مراجعه شود اما نیازی نیست که بلافاصله پس از رویش دندان، برای معاینه مراجعه کرد. وی افزود: مراجعه به دندانپزشکی در این بازه زمانی به این دلیل است که باید آموزش‌های بهداشت دهان و دندان به والدین داده شود. کودک نیز با محیط دندانپزشکی آشنا می‌شود و در مراجعات بعدی، روند درمان به‌صورت راحت‌تر پیش می‌رود.

راهکارها

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در خصوص زمان پوسیدگی دندان کودکان و اقدامات اولیه در مواجهه با پوسیدگی، گفت: پوسیدگی نوعی از بیماری است؛ موضوعی که بین مردم رایج شده، این است که می‌گویند جنس دندان فلان شخص خوب نیست در حالی‌که در علم دندانپزشکی، این موضوع قابل‌قبول نیست. پوسیدگی، یک بیماری چند فاکتوری است که قطعا ژنتیک نیز در آن بی‌تاثیر نیست. این متخصص دندانپزشکی کودکان ادامه داد: تغذیه در پوسیدگی دندان عامل مهمی به‌شمار می‌رود؛ کربوهیدرات‌ها عامل مهمی در پوسیدگی دندان هستند که به‌راحتی در نان و برنج یافت می‌شوند. با رعایت بهداشت دهان و دندان و حداقل دو بار مسواک‌زدن در طول روز، به‌سادگی می‌توان از پوسیدگی دندان کودکان جلوگیری کرد. عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز بیان کرد: مسواک‌زدن کودکان تا سن شش سالگی به عهده والدین است زیرا مسواک‌زدن یک مهارت سخت است و گاه حتی افراد بزرگسال نیز نمی‌توانند به‌خوبی مسواک‌زدن صحیح را رعایت کنند. وی افزود: البته باید توجه داشت که بعداز شش سالگی نیز نظارت بر مسواک‌زدن کودکان ضروری است. در مواردی که کودکان مسواک نمی‌زنند، از طریق فعالیت‌های تشویقی و انگیزشی، باید آنها را به انجام این کار سوق داد. مشکی عنوان کرد: نخ‌دندان کشیدن نیز عامل مهم دیگری در جلوگیری از پوسیدگی دندان است که والدین با تصور اینکه دندان‌های جلویی کودکان در اغلب بچه‌ها از هم فاصله دارند این کار را انجام نمی‌دهند در حالی‌که دندان‌های عقب در ۹۰ درصد کودکان با هم در تماس هستند و باید توجه داشت که با مسواک‌زدن تنها سه سطح از دندان تمیز می‌شود.

کدام دندان‌ها می‌افتند؟

این متخصص دندانپزشکی کودکان بیان کرد: دندان‌های شیری از سن شش ماهگی شروع به رویش کرده و تا سن سه سالگی به طور کامل رشد می‌کنند و از سن شش سالگی افتادن دندان‌های شیری آغاز می‌شود. دندان‌هایی که شروع به افتادن می‌کنند معمولا چهار دندان جلویی هستند که دیده می‌شوند اما باید توجه داشت که دندان‌های عقبی کودک تا سن ۱۰ سالگی باید سالم باقی بمانند.

شیری‌ها باید سالم بمانند

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به‌دلایل اهمیت سالم ماندن دندان‌های شیری، گفت: کودک با این دندان‌ها غذا را می‌جود و با از دست دادن دندان‌های عقبی، تغذیه کودک دچار مشکل می‌شود. مشکی تصریح کرد: گاه به والدین گفته می‌شود که دندان عقبی کودک باید عصب‌کشی شود. سوالی که برای والدین پیش می‌آید این است که مگر دندان‌شیری عصب دارد؟ باید توجه داشت که دندان شیری هم عصب دارد. وی افزود: دندان‌شیری در ابتدای رویش، یک ریشه ۱۲ تا ۱۴ میلیمتری دارد و روند فیزیولوژیک آن به گونه‌ای است که به مرور زمان ریشه تحلیل می‌رود و هنگام افتادن، ریشه‌ای در آن دیده نمی‌شود. این متخصص دندانپزشکی کودکان گفت: عصب‌کشی دندان‌شیری در سنین پایین یعنی شش تا هفت سالگی، موجب می‌شود که هنگام رویش دندان زیری در سن ۱۰ سالگی، با یک دندان سفید و سالم مواجه شود.

دندان ۶، دائمی است

وی در خصوص کشیدن دندان ۶ و عواقب جبران‌ناپذیر ناشی از این کار، بیان کرد: دندان ششم، اولین دندان دائمی است که در انتهای دهان یعنی پشت آخرین دندان‌شیری رویش پیدا می‌کند. متاسفانه اکثر خانواده‌ها از دائمی‌بودن این دندان اطلاعی ندارند. باید توجه داشت که اولین دندان دائمی یعنی دندان ۶ که یک دندان آسیاب است در سن پنج‌ونیم تا هفت‌ونیم سالگی شروع به رویش می‌کند و مراقبت از آن از اهمیت بالایی برخوردار است. مشکی ادامه داد: این دندان دو ریشه بلند دارد و یک دندان قوی و محکم به شمار می‌رود که نگهدارنده استخوان است و نباید به اشتباه آن را کشید. دندان ۶ در انتهای دهان کوچک کودک قرار گرفته است و برای مراقبت از آن بهتر است یک مسواک سایز کوچک برای کودک انتخاب شود تا به راحتی بتوان این دندان مهم را تمیز کرد. عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز افزود: این دندان در ابتدای رویش، کمی دردناک است و ممکن است کودک برای مسواک‌زدن مقاومت نشان دهد. باید با صبر و حوصله به کودک آموزش داد تا از این دندان مهم مراقبت کند.

لکه سیاه روی دندان کودک

این متخصص دندانپزشکی کودکان در خصوص لکه‌های سیاهی که روی دندان کودک ایجاد می‌شود، بیان کرد: متاسفانه بعضی از والدین لکه‌های سیاه روی دندان کودک خود را ناشی از استفاده از قطره آهن می‌دانند که اینگونه نیست. این لکه‌سیاه، پوسیدگی دندان محسوب می‌شود. مشکی افزود: قطره آهن پوسیدگی ایجاد نمی‌کند و گاه زبری‌ها و تخلخل‌هایی روی سطح دندان ایجاد می‌کند که پلاک‌های دندانی روی آنها نشسته و پوسیدگی ایجاد می‌کند اما قطره آهن مستقیما پوسیدگی ایجاد نمی‌کند. وی تصریح کرد: برای جلوگیری از این اتفاق، باید بعد از خوردن قطره‌آهن، دهان کودک شسته شود. لکه‌هایی که روی دندان کودک ایجاد می‌شود، اگر تنها یک تغییر رنگ باشند، پوسیدگی محسوب نمی‌شوند و تنها از منظر زیبایی دهان و دندان مشکل‌ساز هستند که می‌توان آن را برطرف کرد. این متخصص دندانپزشکی کودکان گفت: در مواردی، برای تشخیص بهتر و درمان دقیق‌تر لازم است که برای دندان‌کودک، گرافی نوشته شود اما متاسفانه بعضی از والدین به‌دلیل تابش اشعه روی دندان کودک، در این خصوص مقاومت نشان می‌دهند.