ضرورت تشخیص جشنواره‌های جعلی و نامعتبر

یک پخش‌کننده بین‌المللی فیلم معتقد است: رسیدن جشنواره بین‌المللی فیلم‌کوتاه تهران به جمع جشنواره‌های مورد تایید اسکار، اهمیت آموزش شیوه درست پخش به‌ویژه در حوزه فیلم‌کوتاه و تشخیص و تمیز جشنواره‌های واقعی و معتبر از جعلی و نامعتبر را برای فیلمسازان و فعالان سینمای کوتاه ضروری‌تر از قبل کرده است. محمد اطبایی با تبریک راهیابی جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به فهرست جشنواره‌های مورد تایید اسکار گفت: این یک اتفاق خوشایند برای جشنواره بین‌المللی فیلم‌کوتاه تهران و سینماگرانی است که در این عرصه فعال هستند تا بتوانند در کشور خود از درگاه جشنواره‌ای معتبر مثل فیلم‌کوتاه تهران امکان راهیابی به اسکار را کسب کنند. به‌نظرم درباره این دستاورد اولین نکته این است که کیفیت جشنواره، اعضای آکادمی را مجاب کرده است که این رویداد را به عنوان دروازه‌ای برای ورود به اسکار بیابند. وی افزود: طبیعی است که میزان استقبال سینماگران از این جشنواره هم اهمیت ویژه‌ای داشته است. در شرایطی که هزاران جشنواره فیلم‌کوتاه در دنیا وجود دارد اما این مهم برای سینمای کوتاه رخ داده و تاثیرگذار است. در عین حال باید تاکید کرد که این اتفاق هدف و امید غایی ما نیز نباید باشد. این کارشناس حوزه بین‌الملل سینما خاطرنشان کرد: به جهت حوزه‌کاری خود در عرضه و پخش بین‌الملل، همواره به فیلمسازان توصیه کرده‌ام که باید فیلم خود را بسازند و هیچوقت در مسیر اینکه یک جشنواره بین‌المللی چه نوع اثری را دوست دارد، فیلم‌شان را پیش نبرند. تجربه نیز ثابت کرده است هر زمان فیلمسازان ما، فیلم‌های اصیل‌تر و دارای نگاه شخصی و بدیع‌تری ساخته‌اند، آن فیلم در رویدادهای دیگر نیز موفق‌تر ظاهرشده و معمولا آن گروه از فیلم‌هایی که تصور می‌شده، می‌توانند کپی از الگوهای از پیش موفق فیلم‌های دیگر باشد، یا راه به‌جایی نبرده‌اند یا عمرکوتاهی در حوزه نمایش داشته‌اند.

دچار مشکلات جدی هستیم

وی با بیان اینکه در عین خوشحالی از دستاورد اخیر سینمای ایران باید بسیار هوشیار هم باشیم، توضیح داد: قرار نیست از این به بعد هر فیلم‌کوتاهی با شوق و ذوق اسکاری‌شدن ساخته شود. بلکه یک ظرفیت بین‌المللی ایجاد شده است که باید بابت آن خوشحال بود و به شکل حرفه‌ای از آن محافظت کرد. این نتیجه به همت دوستان انجمن سینمای جوانان ایران حاصل شده است و باید سینماگران ما قدرش را بدانند. اطبایی ادامه داد: من تا آنجا که می‌توانم رویدادهای مثل جشنواره بین‌المللی فیلم‌کوتاه تهران را دنبال می‌کنم. واقعیت این است که براساس تحقیقات و مستندات در سال‌های اخیر، سینمای کوتاه ایران در بخش‌هایی مانند جسارت در محتوا و فرم، شیوه‌های روایتی و قدرت بصری از سینمای بلند ما جلوتر بوده است. این دستاورد نشان می‌دهد فیلمسازان فیلم‌کوتاه با توجه به شرایط تولید و بودجه‌های کمتر و آزادی عمل بیشتر می‌توانند، سراغ پروژه‌ها و ایده‌هایی بهتر بروند. وی با اشاره به ضرورت آسیب‌شناسی پخش و عرضه بین‌المللی فیلم‌کوتاه بیان کرد: در عرضه و پخش بین‌المللی فیلم‌ها با وجود همه توفیقات دچار مشکلاتی جدی هستیم. تا سال‌ها پخش‌کننده بین‌المللی حرفه‌ایِ فیلم کوتاه نداشتیم اما طی چند سال اخیر شماری از افراد با عنوان پخش‌کننده بین‌المللی فعال شده‌اند که قدم بزرگی رو به جلوست و البته خود فیلمسازان هم فیلم‌هایشان را پخش بین‌المللی می‌کنند. این حوزه باید مورد کارشناسی دقیق قرار گرفته و نقاط ضعف و قوت آن مورد بررسی قرار گیرد. نکته دیگر آنکه واجد شرایط اسکار فیلم کوتاه‌شدن پایان‌کار نیست و ادامه کار اهمیتی بیشتر دارد. در اینجاست که یک متخصص حوزه بین‌الملل با حمایت‌های لازم می‌تواند حداقل فعالیت برای ارتقا و معرفی فیلم را در رقابت با چند صد فیلم‌کوتاه دیگر به انجام برساند، امری که تاکنون محقق نشده است. متاسفانه این دو مورد حمایت و تخصص عرضه بین‌الملل را به ویژه در زمینه فیلم کوتاه نداریم. پیش از این هم فیلم‌هایی بوده‌اند که واجد شرایط راهیابی به اسکار بوده‌اند اما مورد حمایت کافی در عرضه و پخش قرار نگرفته‌اند.

برخی جشنواره‌ها غیرمعتبرند

به‌گفته «اطیابی» آسیب بزرگ دیگر این حوزه، شیوه عرضه و پخش بین‌المللی فیلم‌هاست. بخش قابل‌توجهی از جشنواره‌ها در حال حاضر از طریق درگاه «فری‌‌وی» فیلم‌ها را می‌پذیرند و بخش بزرگی از جشنواره‌های حاضر در این درگاه نیز غیرمعتبر و جعلی‌اند که کار تشخیص‌شان سخت است و این امر به‌همراه شیوه درست پخش جهانی فیلم‌کوتاه نیاز به آموزش دارد. اطبایی در پایان خاطرنشان کرد: متاسفانه فیلمسازان و انجمن سینمای جوانان ایران نیز بسیاری مواقع فیلم‌هایشان را به همین رویدادهای نامعتبر و جعلی ارائه می‌کنند. تشخیص یک جشنواره معتبر از غیرمعتبر و جعلی نیاز به یک کار حرفه‌ای دارد و گاه به‌نظر می‌رسد یک مهمانی دسته‌جمعی از پیش توافق‌شده‌ای شکل می‌گیرد که هم فیلمساز و هم پخش‌کننده و هم جشنواره در توافقی شیرین، راضی به ارائه و انتخاب و ندرتا نمایش فیلمی در یک رویداد دروغین‌شده و نتیجه را هم رسانه‌های محترم بی‌هیچ کارشناسی و ارزشیابی انتشار می‌دهند. بدین‌ترتیب موفقیت جهانی و فیلمساز جهانی متولد می‌شود. امیدوارم انجمن سینمای جوان در کنار تولید در بخش آموزش و به‌ویژه آموزش عرضه و پخش بین‌المللی فیلم هم همت خاصی داشته باشد. جشنواره بین‌المللی فیلم‌کوتاه تهران در دستاوردی مهم از ۳۰ ژوئن ۲۰۲۱ به جمع ۱۲۷ جشنواره مورد تایید آکادمی اسکار راه یافته است.