راهبردهای کلان دولت تغییر نمی‌کند

تناقض گفتاری میان مقامات ایران و آمریکا و حتی سایر طرف‌های برجام بدین جهت است که دیدگاه دو کشور نسبت به یک موضوع متفاوت است. ایران و آمریکا با دو عینک متفاوت به موضوع نگاه می‌کنند. ایران معتقد است که آمریکا از برجام بیرون آمده و باید به برجام بازگردد و پروسه این بازگشت نیز مشخص و شسته و رفته است که تحریم‌ها را باید بردارد و ایران نیز به تعهدات خود عمل کند. ولی آمریکایی‌ها اینگونه فکر نمی‌کنند و از نظر آمریکا بازگشت به برجام دارای اهمیت نیست و آنها معتقدند که این مذاکرات باید گامی برای مذاکرات در حوزه‌‌های دیگر هم باشد. یعنی آنها معتقدند که باید در حوزه‌های هسته‌ای، قدرت دفاعی و مسائل منطقه‌ای نیز مذاکره شود. طبیعی است که ایران این مسائل را نمی‌پذیرد و الان نیز توافقی که قبلا در 3 ماه با آژانس داشت و بعد یک ماه تمدید شد را نیز دیگر تمدید نکرده است. لذا اینطور که به نظر می‌رسد ایران عملا دیگر نمی‌خواهد پروتکل الحاقی را اجرا کند. در نتیجه طبیعی است که این مذاکرات به قسمت سخت ماجرا رسیده و دو طرف نیز می‌گویند که باید تصمیمات سخت اتخاذ شود. البته ایران می‌گوید زمانی که آمریکا از برجام بیرون آمد و ما همچنان به تعهدات خود پایبند ماندیم تصمیمات سخت را گرفته‌ایم و باید آمریکا تصمیم خود ا بگیرد و تحریم‌ها را بردارد. حال اینکه چه اتفاقی خواهد افتاد چندان نمی‌توان پیش بینی کرد و باید منتظر بود و دید که این روند مذاکراتی به کجا خواهد رسید. از طرفی عدم تمدید دوباره توافق ایران با آژانس روند مذاکرات را دشوار می‌کند اما اگر قرار بود که اتفاقی رخ دهد در این چهارماه نیز اتفاق می‌افتاد. لذا وقتی در چهار ماه طرفین نمی‌توانند به توافق برسند تمدید این توافق با آژانس نیز چندان گره گشا نخواهد بود. اما اینکه چه اتفاقی می‌افتد شاید آمریکایی ها ادعا کنند که ایران در حال ساخت سلاح‌های اتمی است و فشارهای تبلیغاتی را روی ایران افزایش دهند. این می‌تواند حتی درخواست برای ارجاع موضوع به شورای امنیت هم باشد ولی خب بازهم بستگی به رایزنی‌هایی دارد که ایران با اروپا و روسیه و چین انجام دهد. البته چندان نمی‌‌توان مطمئن بود که واکنش طرف مقایل به این قضیه چه می‌تواند باشد اما آنچه مسلم است اینکه می‌تواند روند مذاکرات را دشوار‌تر کند. از طرف دیگر با تغییرات در دولت، تیم سیاست خارجی و احتمالا مذاکره کننده راهبرد کلان تغییر نمی‌کند چون این تصمیمی است که نظام گرفته و فارغ از اینکه دولت دست چه کسی باشد جهت گیری‌های کلان به قوت خود باقی است. آقای رئیسی نیز تاکید کرده که برجام باید انجام شود و دولت وی نیز متعهد به اجرای این توافق است. البته ممکن است که تاکتیک‌های مذاکراتی متفاوت باشد. شاید تیم مذاکره کننده‌ای که ممکن است جایگزین تیم کنونی شود در تاکتیک‌ها به شیوه دیگری عمل کنند ولی کلیت ماجرا که آمریکا باید به برجام بازگردد، تمام تحریم‌ها را بردارد و راستی آزمایی و اعتمادسازی شود مسائل کلان نظام است و مجلس و دولت در اختیار هر کسی باشد همین مسیر را دنبال خواهند کرد.