روحا... زمانی مــتولد سـال ۱۳۸۴ بازیگرنوجوان ایرانی است که در نخستین تجربه بازیگری خود در فیلم «خورشید» ساخته مجید مجیدی جلوی دوربین رفت و توانست با بازی درخشانش نظر مثبت اهالی رسانه و منتقدان را به خود جلب کند. مجیدی بازیگران فیلمش را از میان کودکانی که در خیابان دستفروشی میکردند انتخاب کرد. روحا... یکی از آن کودکان بود که دستفروشی میکرد که به بازیگری رسید. او با بازی درخشان خود در فیلم «خورشید» موفق شد عنوان بهترین بازیگر جوان جشنواره فیلم ونیز در سال ۲۰۲۰ را بهخود اختصاص دهد. به بهانه اکران فیلم «خورشید»، «ایرنا» با این بازیگر نوجوان گفتوگویی انجام داده که در ادامه میخوانید.
روحا... زمانی بعداز بازی در فیلم «خورشید» چه تغییراتی کرده است؟
بعداز «خورشید» یک روحا... دیگری شدهام. انگار از نو متولد شدهام. قبلا قلیان میکشیدم؛ الان کتاب میخوانم.
چه کتابی میخوانی؟
کتاب «شازدهکوچولو» را الان دارم میخوانم. ساعت ۴ صبح امروز ۲۰ صفحهاش را خواندم. این کتاب خیلی به من کمک کرد. خیلی چیزها یاد گرفتم. یک نفر در یکی از کتابفروشیهای خیابان انقلاب با من رفیق است. کتابهای قدیمی میفروشد. او این کتاب را به من معرفی کرد. گفت کتاب خواندن را از «شازدهکوچولو» شروعکن.
اوضاع درسیات چطور است؟
درس و مشقم را دارم ادامه میدهم. تا هشتم خوانده بودم. ولی سرکلاس معمولا خواب بودم. یکسال مدرسه نرفتم. الان کلاس نهم هستم. دوست دارم در سینما یکجایی داشته باشم. دوست دارم وقتی بازی میکنم، بتوانم خودم چهار کلمه به دیالوگها اضافه کنم. اگر کسی در سینما بیسواد باشد زمین میخورد. من اگر باسواد بشوم بهتر بازی میکنم. گریمککندری، کارگردان سینما میگوید میشود سینما را در یکی دو هفته یاد گرفت. ولی برای کامل یادگرفتن باید یک عمر در سینما تلاش کنی.
بعداز بازی در فیلم «خورشید» چه فیلمهایی دیدی؟
فیلمهای «تیتی»، «شنایپروانه»، «صحنهزنی» را دیدم. فیلم «بدوک» آقای مجیدی را دیدم و گریه کردم.
درباره این فیلمها میتوانی نظرت را بگویی؟
بازیگری سواد میخواهد. من الان وقتی یک فیلمی میبینم، آن را درک میکنم. ولی نمیتوانم منظورم را برسانم. باید علم تحلیلکردن داشته باشی. فیلم «خورشید» را کسی که سواد داشته باشد میفهمد. مردم باید از خودشان بپرسند چه چیزی باعث شده این بچههای کار به این روز بیفتند؟ خودم به آقای مجیدی گفتم نمیدانم چرا بعضیها شخصیت «علی» فیلم خورشید را درک نمیکنند. اگر من بودم بیشتر از او زمین را میکندم.
قبل از «خورشید» چه فیلمهایی را دیدی؟
اصلا در خانهمان تلویزیون نداشتیم که بخواهم فیلم ببینم. اولین فیلمی که در سینما دیدم «خالهسوسکه» بود.
از اینکه نتوانستی به جشنواره ونیز بروی ناراحتی؟
چون کرونا گرفتم، نشد بروم. خیلی بدشانس بودم. من حتی از نظر اکران فیلم خورشید هم بدشانس بودم. فیلم خورشید باید در سینماهای خودمان بیشتر دیده میشد. اگر این فیلم دیده میشد، وضعیت کودکان کار خیلی بهتر میشد. من از این ناراحتم. کرونا سینمای ایران را به کما برد.
بعداز فیلم «خورشید» در چه فیلمها و سریالهایی بازی کردی؟
در شهیدان باکری نقش یکی از رزمندگان نوجوان را بازی کردم. این رزمنده در عملیات خیبر کنار شهیدحمید باکری حضور داشته. آقای هادی حجازیفر کارگردان این سریال هستند. من اجازه ندارم داستان سریال را لو بدهم. برای فیلم خانم پوران درخشنده هم تست دادم. فیلم «هیس پسرها فریاد نمیزنند» بهخاطر کرونا ساخته نشد. خانم درخشنده از بازی من خوشش آمد. ولی فیلمنامه را نخواندم.
از بچههایی که در «خورشید» با تو همبازی بودند خبری داری؟
یکی از بچهها با وجود اینکه احتیاج به پول دارند، دیگر کار نمیکنند. از شمیلا شیرزاد خبری ندارم. مانی غفوری که جزو ۴ تا پسر بود گفت من به فوتبال بیشتر از سینما علاقه دارم. میخواهم فوتبالیست شوم. من هم به او گفتم پسر خوب تو حتما استعدادی داشتی که آقای مجیدی تو را انتخاب کرده است.
با درآمد بازیگریات چه کار کردی؟
دستمزدی را که از خورشید گرفتم به مادرم دادم.
خانوادهتان چند نفره است؟
سه نفر هستیم. پدرم کارگر است. خواهر و برادر ندارم. تک فرزند هستم.
با دوستان قدیمیات که بچههای کار بودند در ارتباط هستی؟
با بچههای مولوی ارتباط دارم. آشغال جمع میکنند. زبالهگرد هستند. بعضیهایشان دزدی میکنند. من توانستم به آنها با مشت و لگد بفهمانم که دزدی کار خوبی نیست.
روش دزدیشان چطور است؟
مثلا مشمایسیاه با خودشان داخل کفشفروشی میبرند. کفشها را میریزند داخل مشما و فرار میکنند.
خودت زمانیکه کودک کار بودی چه چیزی میفروختی؟
باربری میکردم. به مغازهدارها میگفتم اگر باری دارید من جابهجا میکنم. نزدیک عید که میشد مار و لاکپشت میفروختم. نزدیک چهارشنبهسوری در محله بریانک موادمنفجره میفروختم. با دوچرخه تراکت پخش میکردم.
در سریال «ملکهگدایان» میبینیم که کودکانکار باند دارند و برای رئیسباند کار میکنند. این تصویری که سریال نشان میدهد درست است؟
همه کودکان کار اینطوری نیستند. از هر صد نفر کودک کار ۲۰ تایشان مال باند هستند. بقیه آزاد کار میکنند. خیلی از دوستان من در باند نبودند و شب گرسنه میخوابیدند. اگر باندی داشتند حتما رئیسباند یک شامی به آنها میداد که سیر بشوند.
بهعنوان حرف آخر اگر چیزی باقی مانده بگو.
بعضیها به من می گویند آقا روحا... دو سال دیگر که خیلی معروف شدی، ما را تحویل بگیری. تقصیر بازیگران است که بعضی وقتها خودشان را میگیرند. من اگر معروف بشوم اصلا مغرور نمیشوم. اگر کسی معرفت داشته باشد، دنیا را که به او بدهی هیچ تغییری نمیکند.