«تراموا یک نیاز فوری و حیاتی برای اصفهان است. من خیلی دوست داشتم این کار را شروع کنم و زیرساختش را آماده کنم، تحقیقات زیادی هم در این باره کردیم و جلسات فراوانی با متخصصان دربارهاش داشتم، حتی شورای شهر اصفهان در این خصوص با کارشناسان، اساتید دانشگاه و ... مناظره چالشی و مفصلی داشت اما انگار عدهای دوست ندارند این کار در این مقطع در اصفهان انجام شود، به هرحال بدون نظر شورای عالی ترافیک و درنظر گرفتن منافع شهر هیچ کاری انجام نمی شود». قدرتا... نوروزی شهردار اصفهان این توضیحات را در پاسخ به سوالی درباره اینکه سرانجام تلاشهای شما برای راهاندازی تراموا در نصف جهان به کجا رسید ارایه داد و در ادامه با تاکید بر اهمیت گنجانده شدن تراموا به عنوان یک سرویس حمل و نقلی روی سطح در حمل و نقل عمومی این کلانشهر میگوید: «اصفهان نیازمند مترو، بیآرتی، اتوبوس برقی و تراموا است. براساس مطالعات از دروازه تهران تا دروازه شیراز که یک مسیر پرتردد به ویژه برای دانشجویان است، یعنی از سمت دانشگاه صنعتی تا دانشگاه اصفهان و علوم پزشکی قصد داشتیم این مسیر را راهاندازی کنیم.» نوروزی در زمان تصدی اش بر مسئولیت شهرداری اصفهان در
زمینه بهبود زیرساخت های حمل و نقل عمومی و بهبود وضعیت روزانه استفاده مردم از حمل و نقل عمومی، اقدامات کلیدی و زیرساختی زیادی انجام داد؛ توسعه خطوط بی آرتی، خرید بیش از 150 دستگاه اتوبوس جدید برای اصفهان در شرایطی که کلانشهرهای دیگر موفق به این خرید نشدند، اهتمام جدی برای بازسازی اتوبوس ها با امضای قرارداد بازسازی هفتصد دستگاه اتوبوس شهری با سازمان برنامه بودجه و در نهایت ورود اولین گروه اتوبوسهای بازسازی شده به اصفهان، نوسازی هزار تاکسی، تکمیل خط یک مترو و آغاز احداث خط دو و همین طور زیرساخت های ترافیکی مانند حلقه چهارم حفاظتی از جمله مهمترین این اقدامات بوده است. تراموا نیز از همین منظر برای مدیریت شهری اصفهان حائز اهمیت است.
یافتن سرمایهگذار برای احداث تراموا
شهردار اصفهان با اشاره به اینکه برای احداث تراموا سرمایهگذار پیدا کردم و تفاهم هم کردیم تصریح میکند: «من برای راهاندازی تراموای اصفهان مسیرهای طولانی طی کردم. هر یکشنبه ساعت 7 صبح با متخصصان و کارشناسان این حوزه جلسه گذاشتم و پیگیری کردم. اما انگار یک عده دوست ندارند این کار انجام شود. این دوستنداشتنها ممکن است به خاطر تشخیص کارشناسی باشد که محترم است، ولی من فکر میکنم برخی نخواستنشان مبنای درستی ندارد و ربطی به مباحث کارشناسی ندارد. من با بسیاری در این مسئله صحبت کردهام، مطالعات بسیاری انجام شده و حتی با شهردار فلورانس مذاکره کردم چون آنجا شهری است که بسیار از تراموا استفاده میشود و یک شهر تاریخی هم هست، همین الان با شرکت هیتاچی برای توسعه قرارداد بستهاند و برایشان واگن میسازد. کارخانهشان را آنجا بردهاند شهردار فلورانس به من میگفت که تراموا برای شهری توریستی مثل آنجا بهترین وسیله است و از طرفی در مقایسه با مترو ارزانتر ساخته میشود. به همین دلیل هم من خیلی دوست داشتم این کار را شروع کنم و زیرساختش را آماده کنم.» شهردار اصفهان همچنین در ادامه در پاسخ به این سوال که اگر شرایط طبق روال پیش
میرفت و این مخالفتها نبود به نظرتان چه مقدار از کار را پیش برده بودید اینگونه پاسخ داد: «در برنامه من این بود که حداقل ریلگذاری را انجام دهم. منتها یک جاهایی که باید همکاری کنند نکردند. یک جاهایی میخواستند همکاری کنند نتوانستند. یا افرادی مایل به کمک بودند که نشد. افرادی هم واقعا ایستادند که اجازه ندهند. یکی از آرزوهایم این بود که این کار انجام شود و به شهروندان عزیز هم بگویم که برای انجام این کار از هیچ کوششی دریغ نکردم و تا روز آخر که باشم انگیزهام برای این کار کم نمیشود. هنوز هم امیدوارم این کار اتفاق بیفتد. امیدوارم یک روز در این شهر از شرقیترین تا غربیترین نقطه و در جاهایی که امکانش هست تراموا حرکت کند و گردشگران و مردم استفاده کنند. امیدوارم بعدا این سیاستها با قدرت ادامه پیدا کند.»
تلاشها ادامه دارد
ماجرای تلاشها برای احداث تراموا در اصفهان هم راستا با دیگر پروژههای بزرگ و مهم شهری بود. یعنی همزمان با نزدیک شدن به بهرهبرداری ابر پروژههایی که در این دوره از مدیریت شهری اصفهان به بار نشسته بود، عزم جدی برای راهاندازی تراموا نیز جزم شد. قرار بود، عملیات اجرایی پروژه تراموا، حدفاصل میدان جمهوری تا میدان آزادی آغاز شود. مطالعات تکمیلی در این زمینه به انجام رسیده بود و کارشناسان از این مدل حمل و نقل برای استفاده در اصفهان استقبال کرده بودند. از جمله دلایل عنوان شده برای احداث تراموا توسط کارشناسان، تقاضای بالای سفر، مباحث اقتصادی و فنی و شبکه معابر را میتوان برشمرد. هرچند عدهای این مدل حمل و نقل را صرفا یک پروژه گران و ناشناخته می دانند، اما این قطار سبک شهری، بیش از 100 سال است که در کشورهای اروپایی با بافت قدیمی و گردشگری در حال استفاده است و استقبال زیادی هم از آن میشود. در اصفهان که سرشار از آثار باشکوه تاریخی است، تراموای روسطح میتواند به گردشگران، فرصت و دید بیشتری برای گشت و گذار شهری بدهد. به گفته شهردار اصفهان، سه مسیر برای ساخت تراموا برای اصفهان انتخاب شده بود. یکی از مسیرها از
خیابان دروازه تهران به امام خمینی(ره)، دوم از دروازه تهران به شهدا و سومین مسیر از دروازه تهران به میدان آزادی بود. هدف نوروزی شروع مسیر از دروازه تهران به دروازه شیراز و گام دوم نیز از دروازه تهران به میدان امام خمینی(ره) است. برنامهریزیها انجام شده و برای احداث تراموا از پروژههای مشارکتی هم کمک گرفتهاند.
انواع مشارکت در شهرداری
نوروزی در این باره نیز میگوید: «عنوان مشارکت در شهرداری مصادیق متعددی دارد. گاهی از مشارکت با دولت تحت عنوان اوراق مشارکت صحبت میشود، یعنی دولت برای زیرساختهای اصلی مثل حمل و نقل که الان این کار بیشتر در مترو مرسوم است، اوراق مشارکت میدهد و نصفش را اصل و سودش را دولت تضمین میکند که بازپرداخت کند. ما به صورت کلی در این بخش بسیار موفق بودیم و از همان اول در این زمینه متمرکز شدیم و هر سال بین 500 تا 730 میلیارد تومان اوراق مشارکت گرفتیم که مجموع آنها تا الان حدود سه هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت بوده است. و از همین محل در حوزه حملونقل بهویژه در زمینه مترو یعنی تقریبا 90 درصد را در مترو استفاده کردیم. حدود 200 میلیارد هم برای خرید 100 اتوبوس هزینه کردیم و بخش از زیرساختهای بیآرتی مثل دوربینها را اصلاح کردیم. الان باز هم دنبال این هستیم که بتوانیم از اوراق استفاده کنیم. در مشارکت با بخش خصوصی هم موفق بودیم. سال 96 میزان مشارکت ما 91 میلیارد بود و سال 99 یعنی سومین سال، حدود 700 میلیارد شده بود که رشد بسیار بالایی بود. به ویژه اینکه با قرارگاه خاتم مشارکتی برای ساخت مترو خط 2 از جبهه غرب را آغاز
کردیم که به نوبه خودش کار ارزشمندی بود و از طرف دیگر با همین قرارگاه در رابطه با تراموا مشارکت اولیه را تفاهم کردیم و اگر این تفاهم مسیرش را درست طی کند و با این کار منطقی برخورد شود و این تصمیم، نهایی و لازمالاجرا شود 20 درصد از تراموا را هم قرارگاه خاتم مشارکت میکند که یک سرمایهگذاری بزرگ برای ایجاد تراموا است که به نظرم در اصفهان واقعا ضروری است. البته این کار همانطور که گفتم مخالفانی نیز دارد. اما کسانی که مخالفت میکنند اگر در نظرشان تجدیدنظر نکنند و اصفهان را به گونه دیگری نبینند و از تجربیات دنیا در این زمینه استفاده نکنند، یقین داشته باشند ضرری برای اصفهان خواهد بود که اثراتش را در آینده خواهیم دید». البته از آن سو مخالفان احداث تراموا، آن را پروژهای بزرگ و نشدنی و بسیار گران و رویایی میدانند و فکر میکنند به ثمر رسیدن این پروژه ناممکن است، اما مدیران شهری دوره پنجم در اصفهان و به خصوص قدرتا... نوروزی شهردار این شهر بر اساس مطالعات انجام شده این پروژه را تحققپذیر میداند. آنها میگویند در شرایطی به میدان آمدند که حتی انگیزه کافی برای تکمیل خط یک مترو نبود، چرا که عدهای بر این باور بودند
که تکمیل خط یک، پروژهای دراز مدت و گران است و چهارساله به نتیجه نمیرسد، اما مدیران شهری فعلی اصفهان در مدتی کوتاه نه تنها خط یک مترو را به سرانجام رساندند بلکه احداث خط دو هم که تا پیش از آن هیچ کاری برای آن انجام نشده بود نیز شروع شد و همین حالا هم با سرعت بالا و پیشرفتی چشمگیر در حال اجرایی شدن است.
لزوم توزیع بار ترافیکی
جدا از گردشگر پذیربودن شهر اصفهان عوامل دیگری مثل توزیع بار ترافیکی این کلانشهر و همچنین مساله هوای پاک و ایجاد سرویسهای حمل و نقل دوستدار محیطزیست از دلایل دیگری بود که لزوم احداث تراموای شهری اصفهان را بیش از پیش افزایش میداد. اما در تمام این سالها به دلایل مختلف ماجرای احداث تراموا در اصفهان صرفا در حد یک پرونده باز نشده باقی ماند. هر چند شهردار کنونی اصفهان در سالهای تصدی خود تلاشهای بسیاری کرد تا اصفهان را به عنوان اولین شهر ایران صاحب تراموا کند.