رياض و كشورهاي منطقه منتظر نتايج مذاكرات وين هستند
آرمان ملی-علیرضا پورحــسین: وزیر خارجه سعودی در صحبتهایی عنوان کرد که سفر ولیعهد کویت به عربستان در راستای بالا بردن سطح هماهنگی مشترک در محافل منطقهای و بینالمللی و همچنین هماهنگی مشترک با دولت آمریکا در مقابل تهدیدات ایران در منطقه و تداوم تحریمهای اقتصادی و تحریم تسلیحاتی علیه تهران است. دو طرف در جریان این دیدار به بررسی روابط بین دو کشور، همکاری دوجانبه در تمامی زمینهها و فرصتهای حمایت از توسعه آن و نیز تحولات منطقهای و بینالمللی پرداختند. بنا بر اعلام دو طرف، این سفر با هدف تقویت روابط بین دو کشور انجام شده است. مشعلالاحمد الجابرالصباح، حامل پیام نوافالاحمد الجابرالصباح، امیر کویت به سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه سعودی بوده که به محتوای این نامه اشارهای نشده است. مشخصا سفر شیخمشعل الاحمد به دعوت محمد بن سلمان انجام شده است و در این سفر در خصوص تقویت روابط نفتی و تجاری و هماهنگی میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس در رابطه با مسائل مختلف منطقهای، عربی و بینالمللی و در راس آنها موضع کشورهای عربی در خصوص برنامه هستهای ایران رایزنی شده است؛ سفری که برخی آن را با هدف میانجیگری قلمداد
میکردند اما به نظر میرسد عربستان همچنان در چارچوب سیاستهای خود در قبال ایران در ماههای اخیر، مردد است؛ تردیدی که بسیاری آن را کاملا مرتبط با تحولات دیپلماتیک در وین میدانند. در راستای بررسی این مساله «آرمان ملی» گفتوگویی با علیاصغر زرگر، تحلیلگر مسائل بینالملل و استاد دانشگاه داشته است که در ادامه میخوانید.
سیاستهای ضدونقیض کشورهای عربی در قبال ایران به چه علت است؟
امروز مذاکرات در وین به قدری حساس شده است که مسائل دیگر نیز به آن گره خوردهاند و تحتتاثیر قرار گرفتهاند. موضعگیریهای مقامات صهیونیستی در روزهای اخیر علیه ایران از یک سو و دیدار مقامات کویتی و عربستانی تحتتاثیر پایان نیافتن مذاکرات در دور پنجم است. امروز در وین تحریمها به سه دسته تقسیم شدهاند. دسته نخست مربوط به برنامه هستهای ایران است که به صورت مرحلهای قابل لغو است. دسته دوم تحریمهای زمان ترامپ است که آمریکا غالب آنها را نمیخواهد لغو کند و به نظر میرسد مشکل نیز امروز بر سر همین تحریمها باشد. آنها میخواهند از این دسته از تحریمها به عنوان یک اهرم علیه ایران استفاده کنند. دسته سوم نیز تحریمهایی هستند که پس از احیای برجام در خصوص آنها گفتوگو خواهد شد. این پیچیدگی نشان میدهد گرهای در مذاکرات بهوجود آمده است. همین گره سبب شده برخی مخالفان برجام امیدوار شوند و موضعگیری آنها نیز تابعی از گره خوردن مذاکرات در وین است. زمانی که تصور میکردند برجام سریعا احیا میشود نرمش از خود نشان میدادند و امروز که گره خورده است، بار دیگر علیه ایران موضعگیری میکنند.
وضعیت موجود خاورمیانه تحتتاثیر تغییر دولت در رژیم صهیونیستی قرار خواهد گرفت؟
امروز دو رویداد مهم سیاسی در ایران و سرزمینهای اشغالی در جریان است و مشخصا هرکدام از این رویدادها میتواند بر منطقه و حتی مذاکرات وین تاثیر بهسزایی بگذارد. مقامات ایران نیز گفتهاند که برخی در داخل کشور به غربیها گرا میدهند که این دولت رفتنی است و با آنها مذاکره نکنید. بعضی به دنبال این هستند که دولت جدید مذاکرات را نهایی کند و به همین علت سنگاندازی میکنند. فشارها برای به نتیجه رسیدن مذاکرات در دولت بعد بیشتر شده است. این تغییر دولت نیز در سرزمینهای اشغالی تغییراتی ایجاد میکند زیرا دولت نتانیاهو توافقاتی با کشورهای عربی کرده که در صورت رفتن او از سمت نخستوزیری قطعا تحتتاثیر قرار خواهند گرفت. آنها در سالهای گذشته علیه ایران جبههسازی کردهاند و خطر فروپاشی این جبهه به شدت احساس می شود که آینده خاورمیانه را تغییر خواهد داد.
با توجه به اهمیت مذاکرات وین و ارتباط آن با ابعاد دیگر سیاست خارجی، این مذاکرات میتواند ابعاد مختلفی یابد و آیا بهزودی شاهد توافق خواهیم بود؟
نشست کمیسیون مشترک برجام برگزار شده و مقامات ایالات متحده در آخرین موضع خود اعلام کردهاند آماده همکاری با ایران هستند. مشخصا آنچه در ابتدا به آن احتیاج داریم یک توافق است تا مشخص کند چگونه طرفین قصد دارند به تعهدات قبلی خود بازگردند. شاید معقولترین مسیر تعهد همزمان ایران و رفع تحریمها از طرف مقابل باشد تا بتوان به آینده برای حل مشکلات و رفع تنش سیاسی امیدوار بود. این مساله نه منجر به شکست ایران خواهد شد و نه به نفع دولت آمریکاست. باید حواسمان باشد که ایران در این میان نیاز دارد تحریمها برداشته شود و تحتفشار است و به غیر از این کار، اقدام دیگری نمیتواند منافع ایران را تامین کند. تاکید بر رفع کلیه تحریمها، یک نظر است و شاید در راستای این باشد که ایران خواسته حداکثری خود را مطرح کند تا به یک نتیجه مطلوب متوسط دست یابد؛ اما در عمل این گفته قابل دستیابی در کوتاهمدت نیست و نباید بیش از اندازه روی آن تاکید شود. ایران در وین اگر لغو تحریمهای اساسی و اصلی اقتصادی را به دست آورد یک نتیجه خوب خواهد بود؛ زیرا هم میتواند با یک گشایش مواجه شود و هم طرف مقابل ضرر نکرده است. گام نخست در این عرصه بسیار مهم
است؛ زیرا نشان میدهد طرفین اراده بازگشت به برجام را در عمل نیز دارند. دیپلماسی و مذاکره این مزیت را دارد که با گسترش آن میتوان اختلافات زیاد را به کمترین حد ممکن رساند. دولت بایدن اراده خود را نشان داده است که قصد دارد دیپلماسی را در دستور کار قرار دهد و از این طریق به اهداف خود در عرصه بینالمللی برسد. ما باید بپذیریم ایالات متحده طرف مهم این چالش است و باید با آنها گفتوگو کرد. آنها بدونهیچ توافقی قطعا تحریمها را برنخواهند داشت و اعلام موضع غیراصولی نباید شود. باید گامبهگام جلو رفت. ایران نیاز دارد در این راستا در داخل نیز اقداماتی انجام دهد.
