امروزه مصرف دخانیات یکی از عمدهترین دلایل مرگومیر قابل پیشگیری در سراسر دنیاست، این صنعت و تاثیرات مرگبار محصولات آن سالانه بیش از یک تریلیون دلار به اقتصادهای جهان بابت هزینههای مراقبتهای بهداشتی و از دست دادن بهرهوری زیان میرساند. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، مصرف دخانیات عامل مرگ ۱۰۰ میلیون نفر در قرن بیستم بوده و این میزان مرگ و میر برای قرن حاضر به یک میلیارد نفر خواهد رسید. دکتر محمدرضا مسجدی، دبیرکل جمعیت مبارزه با دخانیــات ایــران روز دوشنبــه و به منــاسبت فــرا رسیـدن ۳۱ می (۱۰ خرداد) روز جهانی دخانیات به ایرنا می گوید: در پی همه گیری ویروس کرونا، از یــک میلیــارد و ۳۰۰ میلیون سیگاری دنیا، ۷۳۰ میلیون نفر اعلام آمادگی کردند که به خاطر عدمابتلا به این بیماری، استعمال این ماده دخانی را ترک میکنند. وی اظهار داشت: به همین خاطر شعار امسال سازمان جهانی بهداشت برای روز جهانی مبارزه با دخانیات، تعهد برای ترک نامیده شده و به مردم آگاهی داده میشود که سیگار از مهمترین عوامل بروز بیماریها از جمله کرونا است و تلاش عمومی میشود تا اطلاعات در مورد عوارض این ماده دخانی در اختیار مردم قرار
گیرد.
بروز ۵۰ نوع بیماری با دخانیات
مسجدی تصریح کرد: مصرف دخانیات ۵۰ نوع بیماری و ۲۴ نوع سرطان بوجود می آورد و با توجه به اینکه از بهمن ۹۸ تاکنون کرونا باعث مرگ و میر چهار میلیون نفر در دنیا شده اما افرادی که بر اثر دخانیات جان خود را از دست دادند ۱۰ میلیون نفر است و به نظر میرسد در کشور نیز در مدت شیوع کرونا بیش از ۸۰ هزار نفر بر اثر عوارض دخانیات فوت کردند. وی با بیان اینکه سیگار تنها کالاهایی است که تحریم نشده و هنوز وارد میشود، افزود: مشاهده می شود که به دلیل تحریم بسیاری از صنایع تولیدی تعطیل یا ورشکسته شدند درحالیکه واحدهای تولیدی دخانیات از هفت به ۲۱ واحد افزایش یافته و این موضوع تاسفبار است.
افزایش تجربه مصرف قلیان در دختران
این فوقتخصص ریه در مورد عوارض قلیان گفت: تجربه مصرف قلیان در میان دختران دانشآموز و دانشجو تا ۳۵ برابر افزایش یافته و زنگ هشداری برای خانوادهها است، آنها همسران و مادران آینده هستند و می تواند سلامت خود و اطرافیان را به خطر بیندازند. مسجدی ادامه داد: دود ناشی از قلیان از طریق مخاط دهان و حنجره جذب بدن شده و آثار سوءخود را میگذارد و فویل آلومینیومی که در قلیان استفاده میشود با زغال در حال سوختن واکنش داده و مواد سرطانزا تولید میکند که موجب سرطان میشود. وی با بیان اینکه در قلیان بیش از هفت هزار ماده زیان بخش وجود دارد، تصریح می کند: در حالیکه در سیگار فقط چهار هزار ماده مضر شناسایی شده و باید توجه داشت که ضرر قلیان بسیار بیشتر از مصرف سیگار بوده و به خانوادهها توصیه میشود بصورت تفریحی و جمعی کنار فرزندان خود این ماده دخانی را مصرف نکنند تا دختران و پسران نوجوان نیز از آنها تقلید نکنند. دبیرکل جمعیت مبارزه با دخانیات ایران تاکید کرد: هر وعده مصرف قلیان معادل کشیدن سه پاکت سیگار است و بطری قلیان حدود ۸۵ درصد موارد حاوی باکتریهای متعددی هستند و موجب بروز بیماریهای مختلف میشود. مسجدی ادامه داد:
۸۵ درصد اعتیاد به مواد مخدر از مصرف سیگار و قلیان در کشور آغاز می شود و باید دولت آتی فکر اساسی برای موضوع مبارزه با دخانیات انجام دهد، مالیات سیگار افزایش یابد، تولید توتون و تنباکو به حداقل برسد.
۱۰ میلیون سیگاری در کشور
عبدالرحمن رستمیان استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز گفت: اکنون ۱۰ میلیون نفر در کشور سیگار مصرف میکنند، این آمار نگرانکننده است، مبارزه با دخانیات یک وظیفه همگانی است و باید نهادهای مختلف در کنار یکدیگر برای مقابله با این معضل همکاری کنند. وی اظهار کرد: برای مبارزه با دخانیات باید کاهش تقاضا در جامعه ایجاد شود، اطلاعات مردم در مورد عوارض مصرف سیگار و قلیان از طریق آموزش رسانهها و نهادها افزایش یابد تا به سمت استعمال این مواد نروند، این آموزش در خانواده، مدرسه و دانشگاه باید مورد توجه قرار گیرد تا بتوان با ایجاد کاهش تقاضا در برابر پیشگیری از دخانیات پاسخگو بود. رستمیان افزود: متاسفانه در دو دهه گذشته باورهای غلط در مورد مصرف قلیان در خانواده ها بهوجود آمده که بیضرر بوده و عارضه ای ایجاد نمی کند در حالیکه توتون و تنباکوهایی در قلیان میسوزد و دود میشود برای مصرفکننده و اطرافیان خطرناک است و برابر ۱۰ نخ سیگار عوارض ایجاد میکند.
اجتماعیسازی انجمنهای مردمی
وی با بیان اینکه نهادها و انجمنهای مردمی باید برای ترک دخانیات، اجتماعیسازی کنند گفت: سالانه ۱۵ میلیارد تومان به علت مصرف سیگار در کشور دود میشود و ۴۵ هزار میلیارد تومان برای بیماریهای ناشی از مصرف سیگار هزینه می شود که بسیار سنگین است. این استاد دانشگاه افزود: دخانیات جزو پرسودترین کالاها در کشور بوده به خاطر همین تولید آنها افزایش یافته است. اخذ مالیات بیشتر برای دخانیات باعث می شود تقاضا کاهش یابد و به دنبال آن هزینه های آن در بخش گسترش فضاهای ورزشی جوانان، تغذیه سالم و... صرف شود و از آنجایی که مصرف دخانیات کشنده و ویرانکننده است باید با اجرای قانون جامع کنترل دخانیات و عدمفروش سیگار به جوانان زیر ۱۸ سال، اخذ مالیات زیاد، اطلاع رسانی و آموزش بتوانیم عرضه و تقاضا را در جامعه کاهش دهیم.