«كيمياگر» مشهور پائولو كوئيلو با كتابهايي كه يكي پس از ديگري به چاپ ميرساند، صنعت نشر را از قالب مسي خود خارج كرده و به صنعتي طلايي تبديل كرده است. چندين دهه است، كتابهاي الهامبخش و انگيزشي او ثابت كردهاند كه مشتاقان كتابهاي خودسازي در جايجاي دنيا تاب مقاومت در برابر آنها را ندارند و بلافاصله پس از انتشار هريك از كتابهاي كوئيلو سيل طرفدارانش به سوي آنها روانه ميشوند. از اين رو است كه پائولو كوئيلو با بيش از سیصد ميليون نسخه كتاب چاپشده، يكي از پرفروشترين نويسندگان زنده دنيا به شمار ميرود. آنطور که نیویورکتایمز در ستایش این نویسنده مینویسد، پائولو کوئیلو داستاننویسی است که زبانی جهانی دارد و کتابهایش زندگی میلیونها نفر را غنا بخشیده است.
كتاب «كماندار» در ابتدا به صورت كتابي الكترونيكي با عنوان پرتغالي «آيين كمانگيري» در سال 2003 منتشر شد. اكنون كه اين نويسنده برزيلي بيش از هر زمان ديگري ارزش پيدا كرده و مورد توجه قرار گرفته است، اين كتاب راهنما و آموزنده كوچك با چاپي بسيار زيبا و موردپسند براي طرفداران در سراسر جهان منتشر شده است، از جمله فارسی با ترجمه مسیحا وسیق در نشر شورآفرین.
صحنههاي «كماندار» دنيايي تمثيلي را به تصوير ميكشد كه ممكن است آن را با عالم معنا يكي بدانيم. يك قلمروي معنوي همراه با رنگهاي ملايم و محيطي مبهم و تار، در كنار دروسي كه در شرف كشف هستند. طرح همانطور كه ميبينيم، فقط چند صفحه آغازين را درگير خود ميكند و به چالش ميكشد، غريبهاي از راه ميرسد و فاش ميكند كه تتسويا، نجار شهر، درحقيقت «بهترين تيرانداز كشور است». با وجود اينكه تتسويا سالها پيش كمان خود را كنار گذاشته بود و از آن زمان عزلت را انتخاب كرده و با فروتني زندگي ميكرد اما غريبه تازهوارد با دعوت او به مسابقه تيراندازي او را به چالش ميكشد. استاد بازنشسته با اكراه، موافقت ميكند اما به سرعت با تيراندازي معجزهآساي خود غريبه را شكست ميدهد. بله راز تتسويا فاش ميشود و جوان غريبه از اين تيرانداز افسانهاي شكست ميخورد. پسربچهاي كه شاهد ماجرا است فرياد ميزند: «به او نشان دادي كه واقعا بهترين هستي!»
پس از شنيدن صحبتهاي تتسويا درباره «آيين كمانگيري»، پسربچه شيفته او ميشود و با ترس و دلهره ميگويد: «ميتواني به من هم ياد بدهي؟» و از اينجا است كه كلاس درس استاد و شاگرد شكل ميگيرد. ادامه داستان به صورت مجموعهاي از آموزههاي تعليمي و انگيزشي آشكار ميشود كه تيراندازي با كمان را بهعنوان استعارهاي براي خوبزندگيكردن به كار ميگيرد.
«كماندار» شامل تصاويري تمام صفحه از هنرمند آلماني كريستف نيمان است، تا فضايي آرام را براي درك اين نوع حكمت در اختيار خوانندگان قرار دهد. از سويي ديگر بسيار از صفحات آن خالي هستند تا به خواننده اين پيام را برسانند كه «الهامات خود را باور داشته باشيد و به گفتههاي ديگران توجه نكنيد.» كل كتاب نتيجه و نهايت برنامه «بهترين باش» ملانيا ترامپ را نشان ميدهد. سبك مرگگونه و ارتباطي كه بين مرگ و زندگي وجود دارد، كتاب را جذابتر ميكند.
حُكمي قاطع كه وقتي تير كج است هرگز نبايد آن را از تركش بيرون آورد. «تيري كه رها شده ديگر به كمان بازنميگردد. بنابراين رهانكردن تير خيلي بهتر از آن است كه بخواهيد فقط به اين خاطر كه كمان كاملا تنظيم شده و هدف در انتظار بوده است، با حركات نسنجيده و نادرست و با بيدقتي تير را رها كنيد.»
كماندار ميپرسد: «اگر من هدف هستم، كجا قرار دارم؟» یا «دوست داری تير چگونه به او اصابت كند؟» اين همان نقطهاي است كه میتوانید آن را بسيار دوست داشته باشید. لحظات طنزگونهاي هم كه در كتاب وجود دارد مايه دلگرمي هر خوانندهای است. مثل زماني كه كتاب توصيههايي دارد از قبيلِ «انرژي خود را هدر ندهيد، به اين ترتيب قادر خواهيد بود، تيرهاي زيادي را بدون خستگي پرتاب كنيد» كه همچون برخي از خطبههاي ويكتوريا برخلاف اوانيسم است.
كوئيلو مينويسد «همانطور كه تير به دنبال هدف است، هدف نيز به دنبال تير است.» به عبارت ديگر، كتابي كه ميخوانيد در حال خواندن شما نيز هست. پس مراقب باشيد! این داستان کوئیلو نشان میدهد زندگانی بدون برقراری ارتباط میان روح و عمل تحقق نمییابد و زندگیای که با ترسِ از طردشدگی و شکست محدود شده باشد بــــیارزش است. درعوض بـــــاید ریسک کرد، شجاعت به خرج داد و سفر غیرمنتظرهای را که سرنوشت ســر راهمان میگذارد پذیرفت.
نام کتاب: كماندار
نویسنده: پائولو كوئيلو
مترجم: مسیحا وثیق
ناشر: شورآفرین