انتخابات 1400به کدام سمت می‌رود‌؟

آرمان ملی- امید کاجیان: انتخابات ریاست‌جمهوری دوازدهم، جدا از تمام حواشی و موضوعاتی مثل مصوبه شورای نگهبان و صلاحیت نامزدهای انتخابات و مشارکت مردم و... تنها شکل رقابتی‌ای که می‌تواند داشته باشد میان دو گزینه آیت‌ا... رئیسی و علی لاریجانی است؛ اما آیا واقعا چنین دوگانه‌ای شکل خواهد گرفت؟

لاریجانی رقیب رئیسی نیست

علی لاریجانی را در این میان عــده‌ای نماینـده همان سبک و سیاق حسن روحانی و دولت می‌نامند و رئیسی را به عنوان متضاد یا مخالف او در این راستا. رقابت رئیسی و روحانی در سال 96 اما زمین تا آسمان با شرایط امروز متفاوت بود. خیلی‌ها نام حسن روحانی را نوشتند تا شاید دولت تدبیر و امید در چهار ساله دوم و پس از به‌ثمر‌رسیدن برجام‌، کاری کند کارستان‌. اما سرنوشت طور دیگری رقم خورد و معادلات دوره دوم حسن روحانی به کلی متفاوت با ذهنیات مردم از آب درآمد. رئیس‌جمهور، جریان اصلاحات و «تکرار می‌کنم» ها همه از چشم افتاد و نتیجه‌اش را در اسفند 98 در سردی انتخابات مجلس به نمایش گذاشت و امروز هم انتخابات احتمالی سرد 1400 را در پی دارد که می‌تواند بیانگر یک چیز باشد؛ عملا ساخت دوگانه لاریجانی - رئیسی در این شرایط قابل شکل‌گیری نیست؛ چرا که اولا پایگاه رای رئیسی همانی است که در سال 96 بود. دراین میان اما بخش عمده پایگاه رای لاریجانی، که قرار بود مخالفان رئیسی باشند، عملا قرار نیست که در انتخابات شرکت کنند. از سویی دیگر تلاش برای جایگزینی لاریجانی با حسن روحانــی است. اینکــه برخــی او را با حسن روحانی و سبک و سیاقش مقایسه می‌کنند؛ موضوعی که باتوجه به عملکرد این چهارساله ‌ هم رای‌آور نیست و هم چندان درست نیست. فراموش نکنیم علی لاریجانی با شعار «نه به کلید و نه به چکش» به عرصه انتخابات آمده و البته که شعار داده با مدیریت پادگانی نمی‌توان مملکت را اداره کرد. اما «نه به کلید‌« گفتنش یعنی جدا کردن راه خود از حسن روحانی و البته اینکه مسیر او مسیری متفاوت هم هست. چه بخواهیم، چه نه لاریجانی حساب و کتابش با جریان اصلاح‌طلب هم جداست. نه به چکش و قاضی و پادگان هم یعنی حسابش را از اصولگرایان؛ گروه عمده‌ای که قرار است در این انتخابات رای بدهند جدا کرده است. با این اوصاف او پایگاه رای اصولگرایان را ندارد که هیچ‌، پایگاه رای مردمی را هم که از ترس اصولگرایی پای صندوق رای می‌آمدند،‌ به دلیل عدم‌مشارکت ندارد و همچنین رای اصلاح‌طلبان را هم نمی‌تواند داشته باشد چرا که گزینه‌هایی مثل جهانگیری برای این جناح هستند. او پایگاه رای حامیان اصلاحات و اعتدالیون را نیز خواهد داشت. در این راستا برخلاف تصورات، علی لاریجانی دراین انتخابات و البته با سیاستی که چه دراین انتخابات به کار برده و چه در گذشته داشته، نمی‌تواند به عنوان رقیب رئیسی مطرح باشد. علی لاریجانی در دوران انتخابات مجلس دهم هم با لیست امید وارد مجلس شد و بعد پشت به فراکسیون امید کرد و از سویی روز به روز از جریان راست نیز دورتر شد. لاریجانی که خیلی‌ها می‌گفتند در عرصه تصویب برجام 15 دقیقه‌ای در مجلس تمام‌قد پشت حسن روحانی در‌آمد هم در واقعیت آنچه را نظام با آن موافقت کرده بود، انجام داد؛ هرچند خیلی‌ها می‌گویند برخی از گزینه‌های کابینه روحانی در واقع سهمیه‌های لاریجانی بودند درست مثل وزیر کشور. اما امروز مسیری که دارد طی می‌شود چیز دیگری است. همه اینها نشان می‌دهد برخلاف تصورات، دوگانه‌ای میان رئیسی و لاریجانی به وقوع نخواهد پیوست.

رئیسی- نظامی

با این اوصاف، تنها رقبای رئیسی، هم جناحیان مشخص خود او هستند، اینکه آرای او را بشکنند یا واقعا با او رقابت کنند مشخص نیست. البته در این بین بیشتر نامزدهای اصولگرا قطعا کنار خواهند کشید و راه را برای او هموار می‌کنند. در این میان اما عده‌ای هم هستند که با همان سبک و سیاق سیاسی و نزدیک به او، البته با نام چهره‌های نظامی به رقابت با وی می‌‌پردازند؛ چهره‌هایی مثل سعید محمد که در نهایت حامیانی از جنس نظامی‌ها دارد از جمله این افرادند. برای همین هم بیش از آنکه در رقابت‌های انتخاباتی امسال تصور دوگانه‌هایی مثل رئیسی و لاریجانی را داشته باشیم احتمالا شاهد دوگانه رئیسی و نظامی‌ها هستیم. البته نامه اردیبهشت ماه 220 نماینده برای حضور رئیسی در انتخابات برای ریاست‌جمهوری را هم باید یکی از عجیب‌ترین اتفاقات بدانیم. اینکه مجلس از رئیس قوه قضاییه بخواهد تا نامزد ریاست‌جمهوری شود موضوع بی‌سابقه‌ای است و می‌تواند سوالاتی را به همراه داشته باشد که عده‌ای آن را زمینه‌سازی‌ برای آینده دولت تعبیر کنند. در سویی دیگر اما به هر روی بدنه موافق با حضور نظامیان در انتخابات، که عمدتا از طرفداران اصولگرایی و اشخاصی مانند رئیسی هستند، این بار شاید در بین انتخاب یک چهره نظامی و شخصی مانند رئیسی مرددند. ولی واقعیت امروز این است که اگر بناست دوگانه‌ای در این انتخابات ساخته شود طرف مقابل علی لاریجانی نیست .