یک متخصص خون و سرطان با تاکید بر ضرورت جلوگیری از به تعویقافتادن درمان مبتلایان به سرطان مغز استخوان گفت: سرطان بافت مغزاستخوان در بین افراد جامعه به سرطان خون معروف است. عباس حاجیفتحعلی، افزود: این سرطان زمانی در فرد رخ میدهد که تمام فضای بافت مغزاستخوان با سلولهای سرطانی یا بلاست که سلولهایی جوان، فاقد عملکرد، تمایز نیافته و دارای تکثیر زیاد هستند؛ اشغال میشود. در این وضعیت، فضایی برای مغزاستخوان که بتواند به تولید سلولهای نرمال خون نظیر پلاکت، گلوبول قرمز و سفید بپردازد، باقی نمیماند. رئیس بخش پیوند مغزاستخوان بیمارستان آیتا... طالقانی، سرطان خون را دارای انواع متعددی ذکر کرد که دو نوع لنفویید ALL و میلوئید AML از شایعترین آنها هستند. به گفته وی، هنوز علت مشخصی برای سرطانهای خون شناخته نشده است اما یکسری فاکتورها و عوامل مشخص شدند که در بروز و پیدایش این نوع سرطانها نقش دارند که از آن جمله به رادیاسیون یا تشعشعات اتمی با دوزهای بالا، مواجهه طولانیمدت با برخی موادشیمیایی، بعضی ویروسها و برخی بیماریهای ژنتیکی نظیر سندرمداون یا بیماریهای زمینهای اشاره کرد. حاجیفتحعلی خاطرنشان کرد: وجود
این عوامل و فاکتورها در فرد به این معنا نیست که حتما باعث بروز این سرطان میشود بلکه میتواند در بروز بیماری موثر باشند. این متخصص خون و سرطان بزرگسالان با بیان اینکه اغلب اوقات نشانههای بیماری غیراختصاصی هستند، تصریح کرد: بیماران گاهی بهدلیل کاهش تولید پلاکت و سلولهای خونی با مشکلاتی نظیر خونریزی از بینی یا سایر بخشهای بدن، کبودیهای متعدد مراجعه میکنند. همچنین ممکن است بیمار بهدلیل کاهش تولید گلبولهای سفید خونی مستعد ابتلا به عفونتهای مکرر، تب، سرماخوردگیهای مکرر باشند. عضو هیات علمی دانشگاه کاهش وزن را بهعنوان یک علامت اولیه مهم در این بیماری ذکر کرد و گفت: کاهش وزن بیش از ۱۰ درصد وزن بدن در کمتر از ۶ ماه یکی از علائم مهم اولیه است که در صورت مشاهده فرد حتما به پزشک مراجعه کند.
روشهای تشخیص
وی تعریق بهخصوص تعریق شبانه را نیز جزو علائم بسیار مهم در این سرطان برشمرد و افزود: این بیماران در هنگام خواب شبانه دچار تعریق شدید میشوند به نحوی که وقتی فرد از خواب بیدار میشود تمام رختخوابش بهدلیل تعریق زیاد خیس و مرطوب شده است. این استاد دانشگاه یادآور شد: بروز دردهای استخوانی، بیاشتهایی و نشانههایی از این قبیل که بهصورت ناگهانی در فرد ایجاد شده است میتواند زنگ خطری در فرد باشد و باید علتیابی شود. به گفته حاجیفتحعلی برای تشخیص بیماری پزشک از روشهای تشخیصی متعددی نظیر آزمایش خون، بیوپسی مغز استخوان و فلوسایتومتری بنا به ضرورت استفاده میکند. عضو هیات علمی دانشگاه سادهترین روش تشخیصی برای این سرطان را استفاده از نمونه خون محیطی یا CBC عنوان کرد که در بسیاری اوقات با استفاده از آن میتوان به تشخیص بیماری رسید. وی مورفولوژی خون محیطی، بیوبپسی یا نمونهگیری از مغزاستخوان، فلوسایتومتری و تستهای ژنتیکی را از دیگر روشهای تشخیص این نوع سرطان برشمرد و خاطرنشان کرد: تشخیص قطعی بیماری با نمونهگیری از مغزاستخوان صورت میگیرد که در این روش با ارزیابی مورفولوژی سلولها، سلولهای سرطانی تشخیص داده
میشود. این متخصص خون و سرطان بزرگسالان یادآور شد: برای تشخیص دقیق نوع سرطانهای لنفوئیدی یا میلوئیدی و…، از امکانات دیگری بهنام فلوسایتومتری استفاده میشود. حاجیفتحعلی تستهای ژنتیکی را از دیگر روشهای تشخیصی عنوان کرد که علاوه بر تشخیص؛ پیشآگهی، میزان خطر، احتمال عود بیماری را نیز نشان میدهد تا براساس آن بیمار تحت درمان مناسب قرار گیرد. رئیس بخش پیوند مغزاستخوان بیمارستان آیتا... طالقانی روشهای درمان این بیماری را بسیار متفاوت از جمله درمانهای حمایتی و نگهدارنده و… برشمرد و به دارودرمانی، شیمیدرمانی، سلولدرمانی و پیوند مغزاستخوان اشاره کرد.
رعایت پروتکلها
به گفته وی در نوعی از سرطان خون بهنام سرطان مزمن لنفوئیدی CLL بیمار نیاز به درمان خاصی نداشته و فقط سالها تحتنظر پزشک قرار میگیرد. درمان مبتلایان به سرطان مزمن میلوئیدی CMLنیز صرفا با تجویز یک داروی خوراکی صورت میگیرد و بیمار سالیان سال بدون هیچ مشکل و عارضهای تحتدرمان قرار میگیرد. این متخصص خون و سرطان، شیمیدرمانی را شایعترین درمان در سرطان عنوان کرد و افزود: درصورت ورود سرطانها از فاز خاموشی به سایر فازهای بیماری، شیمی درمانی پیچیده مرسومترین درمان محسوب میشود. در این روش درمانی سعی میشود سلولهای سرطانی را از بین برده و اصطلاحا بیماری را به فاز خاموشی ببریم اما این روش درمان یا علاج قطعی بیماری نیست. عضو هیات علمی دانشگاه از درمانهای قطعی این بیماری به روشهای جدیدی نظیر سلولدرمانی اشاره کرد که دریچه جدیدی را در درمان این بیماران گشوده است. حاجیفتحعلی پیوند مغزاستخوان را یکی از راههای درمان بسیار موثر در این بیماران ذکر کرد که در ایران انجام میشود. وی با بیان اینکه مبتلایان به سرطان مغزاستخوان پس از طی روند درمانی از بیمارستان مرخص شده و به منزل میروند، خاطرنشان کرد: این افراد
بهدلیل ضعف سیستمایمنی، شیمیدرمانی و استفاده از داروهای مختلف تا مدتها مستعد ابتلا به عفونت هستند. به گفته حاجیفتحعلی، برای پیشگیری از بروز عفونتها توصیه میشود که نکاتی را رعایت کنند که استفاده از غذاهای کاملاپخته، شستوشوی مرتب دستها، شستوشو و ضدعفونی کامل میوهها، ماندن در منزل، اجتناب از حضور در مکانهای پرازدحام، دوری از افراد مبتلا به عفونتهای مختلف از جمله موارد مذکور است. عضو هیات علمی دانشگاه در ادامه سخنان خود گفت: بیماری کرونا که افراد عادی و سالم جامعه را دچار مشکلات و عوارض میکند؛ در بیمارانی که شیمیدرمانی شده و دچار ضعف سیستمایمنی هستند عوارض شدیدتری را ایجاد میکند. وی یادآور شد: با توجه به شرایط خاص این بیماران، تزریق واکسن کووید۱۹ برای این بیماران اولویت دارد.