کلسترول و تریگلیسیرید، 2 شکل از لیپید یا چربی هستند که در جریان خون شما گردش میکنند. هر دوی آنها برای زندگی شما ضروری هستند. کلسترول برای ساخت و نگهداشتن قسمتهای اصلی سلولها مانند غشای سلول و همچنین ساخت چند هورمون اساسی از جمله استروژن، پروژسترون، ویتامین D و استروئیدها بسیار مهم است. تریگلیسیرید نیز زنجیرهای از اسیدهای رب است که بخش اعظمی از انرژی مورد نیاز برای عملکرد بافتهای بدن را تامین میکند. بنابراین شما نمیتوانید بدون هیچیک از این چربیها زندگی کنید. اما هنگامیکه سطح کلسترول خون و یا تریگلیسیرید بیش از حد بالا میرود، خطر ابتلا به حمله قلبی، سکتهمغزی، بیماریهای عروق محیطی و... به میزان چشمگیری افزایش مییابد. به همین دلیل باید نگران میزان این دو چربی در بدن باشید: دو منبع برای کلسترول و تریگلیسیرید وجود دارد: منابع غذایی و منابع درونزا (که در بدن تولید میشوند). چربیهای موجود در رژیم غذایی از طریق روده جذب میشوند و سپس از طریق جریان خون به کبد میروند و پردازش میشوند. یکی از کارهای اصلی کبد این است که مطمئن شود تمام بافتهای بدن شما کلسترول و تریگلیسیرید مورد نیاز خود را
دریافت کردهاند. بهطورکلی، حدودا 8 ساعت بعداز غذا، کبد کلسترول و تریگلیسیریدهای غذایی را از جریان خون میگیرد. در مواقعی که چربیهای رژیمی موجود نیست، کبد شما به خودی کلسترول و تری لیسیرید تولید میکند. در واقع حدود ۷۵ درصد کلسترول بدن شما توسط کبد تولید میشود. سپس کبد کلسترول و تریگلیسیرید را بههمراه پروتئینهای خاص در بستههای ریزشکل بهنام لیپوپروتئینها قرار میدهد که به گردش خون منتقل میشوند. کلسترول و تریگلیسیرید از لیپوپروتئینها خارج میشوند و در هر کجا که مورد نیاز باشد، به سلولهای بدن تحویل داده میشوند. در این میان، تریگلیسیرید اضافی - یعنی آنهایی که بلافاصله برای سوختوانرژی لازم نیستند - برای استفادههای بعدی در سلولهای چربی ذخیره میشوند.
اختلال «لیپیدی» چیست؟
اگر در شما اختلال لیپیدی یا دیسلیپیدمی تشخیص داده شده است، این یعنی سطح کلسترول بد شما یا لیپوپروتئین با چگالی پایین و در اصطلاح LDL و همچنین تریگلیسیرید شما بیش از حد مجاز است. همانطور که گفته شد، مقادیر بالای این دو چربی خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را بالا میبرد. برای درک اینکه اختلال لیپیدی چیست، باید در مورد کلسترول بدانید. دو شکل کلسترول موجود در بدن شما یعنی لیپوپروتئین با چگالی کم و لیپوپروتئین با چگالی بالا یا HDL وجود دارد. LDL یا همان کلسترول بد توسط بد از طریق غذاهای سرشار از کلسترول مانند گوشتقرمز یا لبنیات جذب میشود. این چری با سایر چربیها و مواد موجود در خون شما ترکیب شده و باعث انسداد در شریانها میشود. انسداد در شریانها، جریان خون را کاهش داده و باعث بروز حمله قلبی یا سکته مغزی میشود. در مقابل LDL، HDL، تاثیرات محافظتی بر قلب شما دارد. HDL کلسترول مضر را از شریانها منتقل کرده و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را دور میکند. در مقابل این دو نوع کلسترول، تریگلیسیریدها هستند. بدن شما کالری اضافی موجود در بدن را که سوزاندهنشده، تبدیل به چربی میکند. فراموش نکنید که غیراز مصرف
غذاهای پرچربی مانند پنیر و شیر پرچرب، استیک و کره، چربیهای ترانس و روغنهای حیوانی، عدم ورزش، استعمال سیگار و ژنتیک، برخی شرایط پزشکی از جمله دیابت، کمکاری تیروئید، سندرم متابولیک، سندرم کوشینگ، سندرم تخمدان پلیکیستیک، بیماری کلیوی و... سطح کلسترول بد را بالا میبرند.
تشخیص دیس لیپیدمی
برای بررسی میزان کلسترول، پزشک شما آزمایش خون تحتعنوان پروفایل لیپید را ترتیب میدهد. این تست کلسترول LDL و HDL بههمراه تریگلیسیرید را بررسی میکند. قبل از این آزمایش، پزشک به احتمال زیاد از شما میخواهد که حداقل ۸ تا ۱۲ ساعت از خوردن و آشامیدن مایعات خودداری کنید. کلسترول تام شما نباید بیشتر از ۲۰۰ میلیگرم در دسیلیتر باشد. شما باید از پزشکتان یاد بگیرید که بهطورکامل نتایج پروفایل لیپید را تفسیر کنید. پزشکان توصیه میکنند که سطح تریگلیسیرید ناشتا در هر فرد باید کمتر از ۱۵۰ میلیگرم در دسیلیتر و یا در حالت غیرناشتا در یک فرد سالم باید کمتر از ۲۰۰ میلیگرم در دسیلیتر باشد.