تیک تاک ساعت برای بایدن
یک روزنامه آمــریکایـی در گزارشی درباره مذاکرات بر سر بازگشت واشنگتن به برجام با هشدار نسبت به شکست دیپلماسی تاکید کرد: آمریکا باید هرچه سریعتر درخصوص برداشتن تحریمها و ارائه یک نقشه راه معتبر برای احیای توافق هستهای با ایران تصمیم گیری کند. روزنامه نیویورک تایمز در گزارش خود نوشت: از ابتدای آوریل مقامات ایرانی در وین با همتایان انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، روسی و چینی خود که اعضای باقی مانده در توافق هستهای هستند که آمریکا در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد، دیدار می کنند. ایالات متحده به طور غیرمستقیم در این نشستها شرکت میکند و دیپلماتهای اروپایی نیز بین هیات ایرانی و هیات آمریکایی به ریاست رابرت مالی که نماینده ویژه رئیس جمهور جو بایدن است، در حال آمد و شد هستند. پنج شنبهای که گذشت با وجود عدم اطمینان از تداوم نشستها به دلیل خرابکاری در تاسیسات هستهای نطنز که ایران مقصر آن را اسرائیل دانسته است، گفتوگوها از سر گرفته شد. اسرائیل به طور علنی عاملیت در حمله را انکار کرد اما مقامات اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل آن را «یک عملیات طبقهبندی شده اسرائیلی» توصیف کردهاند و تهران با افزایش سه برابری سطح غنیسازی به آن پاسخ داده است. مذاکره کنندگان در مورد تشکیل دو کارگروه توافق کردهاند؛ یکی متعهد به تصمیم گیری درخصوص اقداماتی است که ایران برای بازگشت به پایبندی کامل انجام میدهد و دیگری برای تهیه لیستی از تحریمهایی که ایالات متحده باید لغو کند. در دور اول گفتوگوها، توافقی درباره فهرست کارهایی که ایران انجام میدهد، وجود داشت اما هیچ پیشرفتی در زمینه تحریمهایی که ایالات متحده باید از میان بردارد، نبود. این روند دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید درگیریها در خاورمیانه و اجازه به جو بایدن برای تمرکز بر رقابت با چین بسیار حائز اهمیت است، اما تا زمانی که دولت بایدن سرعت عمل نداشته باشد، متزلزل خواهد شد. مذاکرهکنندگان آمریکایی باید تحریمهایی را که ایالات متحده آمادگی دارد در ازای پایبندی کامل ایران حذف کند، فهرست کنند. به نظر میرسد ترکیبی از عوامل، واشنگتن را متقاعد کرده که مسیر دستیابی به یک توافق طولانیتر و قویتر از طریق بازگشت به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ است اما اگر دیپلماسی شکست بخورد، ایالات متحده به یک بحران خطرناک دیگر در خاورمیانه میرسد. ایران نشان داده که مایل به تعامل با دولت بایدن است و قول داده که اگر ایالات متحده نیز کاملا متعهد به توافق هستهای باشد، به طور کامل به توافق عمل کند. با این وجود، اختلافات پس از روی کار آمدن رئیس جمهور بایدن شدت گرفت. اعضای کنگره و همچنین دولت های اسرائیل، عربستان سعودی و امارات متحده عربی کاخ سفید را تحت فشار قرار دادهاند و بر محدود کردن استراتژیهای سیاسی نظامی و منطقهای ایران در یک توافق جدید با ایران اصرار ورزیدهاند. آیتا... خامنهای رهبری ایران روز چهارشنبه گفت که ایران فقط در مورد توافق هستهای ۲۰۱۵ صحبت خواهد کرد و تا زمان احیای مجدد آن مستقیما با ایالات متحده مذاکره نخواهد کرد. وی تاکید دارد، از آنجا که ایالات متحده این توافق را ترک کرده است، دولت بایدن باید اولین گام را با برداشتن تحریمهای اعمال شده توسط رئیس جمهور ترامپ بردارد. تا آن زمان، ایران غنیسازی اورانیوم را با یک جهش سریع ادامه میدهد. با این حال، از زمان آغاز رایزنیها در وین مذاکره کنندگان آمریکایی هیچ فهرستی از تحریمهایی که دولت بایدن میبایست لغو کند، ارائه ندادهاند. مذاکرهکنندگان ایرانی نیز گفتهاند که فهرست خودشان را ارائه میکنند که میتواند دور بعدی مذاکرات را تضمین کند یا برهم بزند. اگر هیچ پیشرفتی در وین حاصل نشود و تهران به این نتیجه برسد که ایالات متحده تحریمها را لغو نخواهد کرد، مسأله هستهای میتواند چرخشی خطرناک داشته باشد و به طور بالقوه واشنگتن را به جنگ دیگری در خاورمیانه بکشاند. اکنون دولت بایدن باید با لغو تحریمهای دوران ترامپ و ارائه یک نقشه راه معتبر برای احیای توافق هستهای که ایالات متحده و ایران میتوانند بر سر آن توافق کنند، قاطعانه عمل کند.
