معضل اجماعسازی در جریانات سیاسی تشدید شد
آرمان ملی- محمدهادی علیمردانی: با کنار رفتن آیتا... سیدحسن خمینی از رقابت انتخابات ریاستجمهوری سیزدهم، حالا راه اجماع برای اصلاحطلبان از همیشه دشوارتر شده است. دیگر گزینههای توافق اصلاحطلبان برای نامزدی در انتخابات نیز هنوز موضع رسمی خود را درباره ثبتنام در انتخابات اعلام نکردهاند اما محمدجواد ظریف اعلام کرده در انتخابات حضور پیدا نخواهد کرد. با این حال 1400 یکی از دشوارترین رقابتها برای جریان اصلاحات خواهد بود. جلیلی نیز اندک اندک در حال خودنمایی برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری است.
اصلاحات ناامید میشود
پیشبینیناپذیر بودن، یکی از صفات سیاست در ایران است. نامزدی آیتا... سیدحسن خمینی در انتخابات منتفی شده است؛ موضوعی که میتواند تغییرات بسیاری در چینش نامزدهای انتخاباتی در خرداد سال جاری ایجاد کند. روز گذشته سایت جماران خبری به نقل از سیدیاسر خمینی منتشر کرده که در آن گفته شده است: «رهبر انقلاب در شرایط فعلی حضور سیدحسن خمینی در انتخابات ریاستجمهوری را به صلاح ندانسته و از او خواسته به این عرصه ورود نکند.» پاسخ سیدحسن خمینی به این درخواست مثبت بوده و گفته قطعا کاندیدا نخواهد نشد. همین امر سبب میشود که یکی از گزینههای اصلی جریان اصلاحات برای نامزدی در انتخابات کنار گذاشته شود و آرایش احتمالی انتخابات به تغییر نیاز داشته باشد.
خیلیها گفتند نمیآیم
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران، که دیگر گزینه اصلاحطلبان برای نامزدی در انتخابات بود، بارها اعلام کرده در انتخابات نامزد نخواهد شد. این تحلیل شایع است که ظریف بنا دارد با تکذیب احتمال نامزدی خود در انتخابات ریاستجمهوری فشارها را تا زمان مشخص شدن نتیجه مذاکرات وین به تعویق بیندازد. مذاکرات وین، نتیجه دور جدید مذاکرات هستهای ایران را مشخص خواهد کرد و حاصل 8 سال کار دستگاه سیاست خارجی ایران با محوریت ظریف به آن گره خورده است. در صورتی که مذاکرات برجامی به نقطه قابلقبولی رسیده و بخشی از تحریمهای ایران برداشته شود، این احتمال وجود دارد که با افزایش محبویت وزیر امور خارجه، مسیر او برای کسب جایگاه ریاستجمهوری هموارتر شود. روز گذشته حسن بیادی، فعال سیاسی اصولگرا در گفتوگو با نامهنیوز درباره قسم محمدجواد ظریف برای نامزد نشدن در انتخابات ریاستجمهوری اظهار کرد: «خیلیها در دورههای قبل مثل آقای ظریف گفتند «نمیآیند» اما در نهایت برای انتخابات ریاستجمهوری ثبتنام کردند، پس معتقدم نباید قسم ظریف را جدی گرفت؛ همانطور که قبلا گفتم ظرفیت او کمتر از افراد دیگر مطرح در انتخابات نیست.» با این وجود تاکنون
هیچ ادعایی مبنیبر حضور در ظریف در انتخابات از سوی او یا نزدیکانش منتشر نشده است. ظریف پس از سیدحسن خمینی گزینه اجماعساز دیگری بود که اصلاحطلبان میتوانستند به آن دل ببندند.
پزشکیان، عارف و هاشمی
در میان اصلاحطلبان گزینههای دیگری نیز مطرح هستند. مسعود پزشکیان، محمدرضا عارف و محسن هاشمیرفسنجانی چهرههای مطرح جریان اصلاحات هستند که هنوز به صورت رسمی نامزدی خود را در انتخابات اعلام نکردهاند. تنها سیاستمدار اصلاحطلبی که نامزدی خود را در انتخابات به صورت رسمی اعلام کرده، مصطفی کواکبیان است. کواکبیان نیز در شرایط کنونی در انتظار اجماع جریان اصلاحات به سر میبرد. با این شرایط جریان اصلاحات از همیشه بیشتر در تنگنا قرار گرفته است. اگرچه در جریان مقابل یعنی اصولگرایان نیز وضعیت چندان بهسامان نیست، اما نگرانی از حذف یا ردصلاحیت این نامزدها جدی نیست.
روسای قوا در قامت نامزد انتخابات
سیدابراهیم رئیسی که حالا نگران رقابت دوگانه نیست، اصلیترین چهره اصولگرایان ارزیابی میشود. رئیس دستگاه قضا تاکنون برای نامزدی در انتخابات اعلام آمادگی نکرده اما شوراهای وحدت و ائتلاف اصولگرایان بر حضور او برای نامزدی در انتخابات تاکید دارند. اجماع بر شخصیتی که یکبار در سال 96 بر او اجماع شد، سادهتر از انتخاب شخصیتی است که رزومه انتخاباتی ندارد. ضمن اینکه سایر چهرههای انتخاباتی اصولگرا مانند عزتا... ضرغامی، سعید محمد و برخی افراد کمتر آشنا، چندان مورد استقبال اصولگرایان نیستند. تنها شخص دیگری که شرایط تقریبا مشابهی با رئیسی دارد، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی است. در روزهای اخیر دو نماینده سرشناس مجلس در انتخابات نامزد شدهاند و به نظر میآید، قالیباف به جای حضور در پاستور از دوستان خود در این مسیر یاری خواهد گرفت.
اصولگرایان لاریجانی را قبول دارند
اگرچه علی لاریجانی از ماهها قبل برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری مطرح شد، نهتنها خود در اینباره اظهارنظری نکرد، بلکه بسیاری از چهرههای دو جریان اصلاحطلب و اصولگرا، او را از خود ندانستند. با این حال به نظر میرسد، ورق در حال برگشتن است. روز گذشته حمیدرضا ترقی، عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی در گفتوگو با برنا تصریح کرد: «برخی از اصولگرایان لاریجانی را قبول دارند و او قطعا در این طیف مورد حمایت است.» ترقی همچنین درباره سعید جلیلی گفت: «جلیلی امروز در افکار عمومی موقعیت بالایی ندارد و مورد توجه جامعه نیست، ولی برخی از وزرای احمدینژاد در این سالها بیشتر در آنتن بودند؛ مثل آقای عباسی و آقای نیکزاد و آقای حاجبابایی، که ضمن تفاوت موضع با احمدینژاد بیشتر در رسانهها مطرح بودند. البته نمیشود گفت این افراد پایگاه رای قدرتمندی دارند؛ مگر آقای احمدینژاد از آنها حمایت کند و بتوانند با رای بالاتری در انتخابات رقابت کنند.»
رئیسی نیاید، جلیلی میآید
نامی که این روزها باید بیشتر بدان توجه کرد، سعید جلیلی است. جلیلی که به عنوان طراح دولت سایه شناخته میشود، نام آشنای این روزهای انتخابات است. اخیرا سیدحسین نقویحسینی، رئیس ستاد انتخابات سعید جلیلی در شهرستانهای استان تهران در انتخابات سال ۹۲، درباره حضور سعید جلیلی در انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۰ به باشگاه خبرنگاران جوان گفت: «با توجه به اینکه جلیلی در انتخابات سال ۹۲ حضور داشت و رای خوبی هم بهدست آورد، آمادگی نامزدی برای حضور در ریاستجمهوری ۱۴۰۰ را هم دارد، اما تمامی گزینهها در جریان اصولگرا منتظر حجتالاسلاموالمسلمین سیدابراهیم رئیسی هستند تا ببینند موضع انتخاباتی وی چیست. اگر سیدابراهیم رئیسی، نامزد شود و به انتخابات بیاید، نامزدهای اصولگرایان و سعید جلیلی از او حمایت خواهند کرد، در غیر این صورت فکر میکنم جلیلی وارد میدان خواهد شد. اگر حجتالاسلاموالمسلمین رئیسی به انتخابات ریاستجمهوری بیاید، مورد اجماع اصولگرایان است و با توجه به اینکه سعید جلیلی هم برنامه دارد و هم دولتش را آماده کرده و هم جزو بابرنامهترین گزینههاست در صورت حضور سیدابراهیم رئیسی از او حمایت میکند. اگر
حجتالاسلاموالمسلمین رئیسی به انتخابات بیاید، جبهه پایداری نیز از او حمایت میکند و اجماع خوبی در اصولگرایان به وجود خواهد آمد.»
