مستاجرها
طبق آمارها، اجاره بهای مسکن در دو سال گذشته افزایشی صددرصدی را تجربه کرده است. یعنی اگر خانوادهای تا یک سال پیش مجبور بود 30درصد حقوق خود را برای اجاره مسکن پرداخت کند حال باید بیش از 50درصد درآمدش را به صاحب خانه و صاحب ملک تجاری بپردازد. در شهر تهران نزدیک به 50 درصد مردم بهصورت استیجاری زندگی و کاسبی میکنند. نصف مردمی که در تهران زندگی میکنند اگر فقط 10 روز یا یک ماه کار خود را تعطیل کنند با مشکلات جدی مالی و انبوهی از چکهای برگشتی و اسباب و اثاثیه بهکوچه ریخته شده، مواجه خواهند شد.
کارگران روزمزد
در ایران بسیاری از افراد بهعلت نبود فرصت شغلی کافی به مشاغلی مانند دستفروشی در خیابانها، جمعآوری ضایعات، آوازخوانی و نمایش خیابانی، مسافرکشی، کارگری روزمزد ساختمانی و امثالهم مشغولند. اکثریت این گروههای بهظاهر شاغل درواقع بیکارِ پنهان و مستأجر بوده و زندگیشان به درآمد روزانهشان وابسته است. این در حالی است که تنها حمایت دولت از این اقشار پرداخت 200 هزار تومان طی یک سال (آن هم نه به همه آنها) بوده است.
فقر عمومی
حداقل نیمی از جمعیت ایران در تهیه نیازهای اولیه خود مشکل دارد و حتی با یک هفته تعطیلی فعالیت اقتصادی خود، با مشکلات جدی مواجه خواهند شد. مسئول، سیاستگذار یا هر شخصی که دوباره از قرنطینه کامل سخن میگوید ابتدا باید این واقعیت را بداند؛ این تفاوت عمده کشوری مانند ایران با فرانسه و آلمان و... است که چندین بار قرنطینه سراسری اعمال کردهاند.
وضعیت استثنایی
یکی از وظایف مهم حکومتها اعمال قانون در شرایط استثنایی است. کرونا یکی از استثناییترین تجربههای بشری در یک قرن اخیر بود و نحوه مواجهه دولتها با این بحران نشان از میزان مشروعیت و اقتدار و قدرت مدیریتی آنها دارد. دولت ایران طی یک سال گذشته هیچ برنامه مشخصی (جز تعطیلی یکساله مدارس و جریمه خودروها بعد از نصف شب که هر دو هم در نوع خود عجیب و نمونه بود) برای مقابله با کرونا نداشته و در جاهایی مانند تعطیلات نوروز و اعیاد و مراسم مختلف که باید اعمال اقتدار و قانون مینمود به برخی توصیههای اخلاقی بسنده کرد.
مردم بزرگ ایران
نمونه دیگر، رفتار مردم بزرگ ایران است. در تعطیلات نوروز بسیاری از خانودهها هم مسافرتشان را رفتند و هم تمام دیدوبازدیدهای خود را به جا آورند و حالا هم که با افزایش سریع رشد کرونا مواجهند؛ در خانههای خود نشسته و به بیتدبیری دولت و زمین و زمان بد میگویند.