آینـده نرخ زغال‌سنگ و تاثیر آن بر سود شرکت‌های زغالی

آرمــان ‌ملـی: بیــش‌از ۸۰ درصــد مصرف زغال‌سنگ‌ برای تولید فولاد، برق، حمل و نقل یا سوخت به‌کار می‌رود. استفاده زغال‌سنگ در صنایع مختلف موجب رشد قابل مــلاحظه تــقاضای این محصول در سال‌های اخیر شــده است و این تقاضا باعث شده زغال‌سنگ با قیمت‌های متفاوتی در دسترس قرار گیرد. زغال‌سنگ از پسماند بوته‌ها، گیاهان زنده و درختان طی سالیان دراز تشکیل می‌شود که ماده اصلــی آن کــربن است. زغــال‌سنگ در صنعت برای تولیدات گاز، کک، روغن، قطران و موارد دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. درحال حاضر در بازار جهانی هر تن زغال‌سنگ کمتراز 70دلار معامله می‌شود. درحالی‌که قراردادهای آتی این کامودیتی در محدوده 88دلار برای هر تن مورد معامله قرار می‌گیرد. سقف تاریخی قیمت زغال‌سنگ در حدود 140دلار بر هر تن در سال 2011 است. بعد از افت قیمت زغال‌سنگ از این مقدار و افت تا 50دلار بر هر تن، قیمت زغال‌سنگ 114دلار رشد کرد ولی دوباره با کاهش قیمت تا محدوده 70دلاری مواجه شد. قیمت زغال‌سنگ داخلی به عواملی مانند قیمت زغال‌سنگ در بازار‌های خارجی، میزان تولید فولاد در کشور، نرخ ارز و… بستگی دارد. درحال حاظر قیمت پایه کنسانتره زغال سنگ براساس 5/ 26درصد شمش فولاد خوزستان در بورس کالا است که به‌صورت ماهانه توسط انجمن زغال‌سنگ ایران اعلام می‌شود. کاربردهای زغال‌سنگ در تولید گرما و حرارت باعث شده از آن در صنعت تولید برق نیز استفاده شود به این صورت که ابتدا پودر زغال‌سنگ در دمای بالا سوزانده شده و باعث تبدیل آب به بخار می‌شود. از این بخار برای چرخاندن توربین‌های با سرعت بالا و در یک میدان مغناطیسی قوی استفاده می‌شود که در نهایت به تولید برق می‌انجامد. در سال‌های اخیر حدود 38درصد برق جهانی از زغال‌سنگ به دست می‌آمد و همچنین 23درصد انرژی که بشر نیاز دارد از زغال‌سنگ تهیه می‌شود. زغال‌سنگ‌ها از جمله معادن بسیار با ارزش جهان هستند. در صنعــت فولاد از کک زغال‌سنگ به طور غیرمستقیم برای تولید فولاد استفاده می‌شود و همچنین در روش ذوب آهن در کوره بلند از زغال‌سنگ کک به منظور تامین حرارت استفاده می‌شود. حدود 70درصد از فولاد دنیا با روش کوره بلند تولید می‌شود. برای این منظور ابتدا زغال‌سنگ در کوره‌ها پخته می‌شود تا کک زغال‌سنگ به دست بیاید، کک برای گداختن سنگ آهن و تبدیل آن به آهن و تولید فــولاد به کار می‌رود. شرکت صنعتی و معدنی شمال شرق شاهرود در سال 1374 تأسیس شده و در سال 1390 با نماد کشرق در بازار دوم فرابورس پذیرش شده است. شرکت زغال‌سنگ نگین طبس با نماد طبس هم در بازار دوم بورس از دی ماه 1382 پذیرش شد. شرکت فرآوری زغال‌سنگ پروده طبس با نماد کپرور نیز در بازار دوم فرابورس از سال 1393 پذیرش شده است.