بایدن؛ برجام و یک امضاء

آمریکایی‌ها بر این عقیده‌اند که ایران بر اساس گام‌های 5 گانه تعهداتش را نقض کرده و باید به تعهدات خود بازگردد و پس از آن آمریکایی‌ها به تعهدات خود عمل کنند. البته این مساله به لحاظ منطقی ایراد دارد چون کشوری که ابتدا از برجام خارج شد آمریکا بود و ایران در واکنش به خروج آمریکا و بی عملی اروپا به این کار دست زد. لذا امری بدیهی است که ایران با خواسته طرف آمریکایی و اروپایی‌ها مبنی بر اینکه ایران گام اول را بر دارد مخالفت کند. از طرفی بعضا گفته می‌شود که بایدن رئیس جمهور آمریکا پیش از روی کار آمدن صحبت از لغو تحریم‌ها و بازگشت به برجام کرده است، در حالی که خود بایدن در تابستان سال جاری میلادی نوشت که خواهان بازگشت به برجام است اما به شرطی که ابتدا ایران به تعهدات خود بازگردد. بایدن در مقاله خود حتی نقشه راه را نیز مشخص کرده بود، اما متاسفانه برخی جریان‌های سیاسی، شخصیت‌ها یا رسانه‌ها یا به حرف‌های بایدن چندان توجه نکردند و یا امیدوار بودند که بایدن کاری را انجام دهد که آنها دوست داشتند انجام شود. اگر نه در همان زمان نیز مشخص بود که در صورت پیروزی بایدن در انتخابات آمریکا به همین راحتی‌ها به برجام باز نخواهد گشت و شرط و شروط‌هایی از جمله تغییر در خود برجام خواهد داشت. هر چند که آنها معتقدند بازگشت آمریکا به برجام باید پله اول نردبانی باشد که پله‌های بعدی مذاکره در مورد مسائل منطقه‌ای و قدرت دفاعی ایران باشد. بایدن بر این نکته تاکید کرده بود و مقامات دیگری نیز که بعدها در دولت بایدن سمت گرفتند بر همین امر اصرار ورزیدند. البته به قرائت آنها برجام سال 2015 با سال 2021 بسیار تفاوت پیدا کرده است، چراکه دنیا عوض شده، قدرت ایران افزایش پیدا کرده و نگرانی‌های آمریکایی‌ها شدت گرفته است. ولی در همان دولت اوباما نیز ایران تعهدات خود را انجام داد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فعالیت‌های ایران را راستی آزمایی و تایید کرد و بر اساس آن بیانیه‌ای را صادر کرد و بر اساس آن بیانیه بود که اوباما تحریم‌ها را به حالت تعلیق در آورد. اکنون نیز دولت بایدن می‌گوید ایران به تعهدات خود بازگردد، آژانس راستی آزمایی کند و سپس دولت آمریکا به کنگره اعلام کند که ایران به تعهدات خود عمل کرده تا تحریم‌ها به حالت تعلیق در بیاید. چون این فرآیند بخشی از یک قانون است که در آمریکا تصویب شده، رئیس جمهور امضاء کرده و روسای جمهور چه بایدن، چه ترامپ و چه حتی خود اوباما نمی‌توانند خارج از این فرآیند عمل کنند و اصولا اجازه تعلیق تحریم‌های ایران را در صورتی که ایران به تعهدات خود عمل نکرده باشد ندارند. حال اینکه رئیس‌جمهور آمریکا بخواهد یا نخواهد به لحاظ قانونی هم این اجازه به وی داده نمی‌شود. آمریکا اگر بخواهد به برجام بازگردد خیلی راحت همانطور که ترامپ با یک امضا از برجام خارج شد به همان راحتی هم بایدن می‌تواند بسیار راحت با یک امضاء به برجام باز می‌گردد. همانطور که پس از حضور در کاخ سفید خبر از بازگشت آمریکا به پیمان آب و هوایی پاریس خبر داد.