چشمانداز مثبتی برای بازار خودرو وجود ندارد
آرمانملی- محمدسیاح: بازار خودرو در روزهای رکودتورمی بهسر میبرد که این رکود ناشی از اتفاقات بسیاریست که در اقتصاد ایران افتاده است. از نوسانات نرخ دلار گرفته تا سیاستهای دستوری مدیریت بازار خودرو، همهوهمه باعث شده تا این بازار در 40 سال گذشته نتواند به شکل مولد و سودآور فعالیت کند. در همه سالهایی که خودروسازی کشور ما فعالیت داشته نه تنها نتوانسته رشدی را ثبت کند که با تولید مدلهای 40 سال قبل و مونتاژی هیچ بازار بزرگی هم برای صادرات ندارد که بتواند به بالندگی برسد. حضور مدیران دولتی، انحصار، فساد مالی و بدهیهای سنگین خودروسازیها باعث شده تا این صنعت صرفا با حمایتهای بیدریغ و همهجانبه دولت با سرمایههای انباشته مردم سرپا بماند. این درحالیست که امروز بسیاری از خودروسازیهایی که تقریبا با ایران در مسیر صنعتیشدن قرار گرفتند مانند تویوتا و هیوندای و کلا خودروسازی کره جنوبی، جهان را فتح کنند. در همین زمینه «آرمانملی» با بهرام شهریاری، کارشناس صنعت خودرو، گفتوگو داشته که در ادامه میخوانید.
تحلیل شما در روزهای پایانی سال از بازار خودرو با توجه به اینکه برخی کارشناسان و فعالان بازار از کاهش قیمت در بازار آزاد صحبت میکنند، چیست؟
چند عامل خیلی مهم باعث شده که امسال بازار خودرو رونق نداشته باشد و خرید و فروش خودرو به شدت کاهش پیدا کند. بحث کرونا و جلوگیری از مسافرتها و دیگری که بهنظر من کماهمیتتر از مورد اول نیست این است که قدرت خرید مردم به شدت کاهش پیدا کرده است و این باعث میشود که مردم تمایلی برای خرید خودرو نداشته باشند. علت کاهش هم عرضه و تقاضاست، وقتی که بازار خریداری نداشته باشد مسلما قیمتها کاهش پیدا میکند و در اصل موضوع تاثیر چندانی به وجود نیامده است. ضمن اینکه نه عواملی باعث شده قیمت کاهش پیدا کند نه عواملی باعث شده که تولید ارزانتر تمام شود و نه چشماندازی وجود دارد که تولید خودرو را ارزانتر تمام کند. البته یکی دیگر از علتهای رکود انتظارات ارزانی است که دلیل آن هم این است که مردم منتظرند ببینند سرانجام برجام چه میشود، قیمت دلار به کجا خواهد رسید و تصمیمات کلان تاثیرگذار بر قیمتها چگونه اتخاذ میشوند؟ اینها عوامل موثری هستند که باعث شده بازار خودرو در حالت رکود به سر ببرد، ضمن اینکه کاهش همیشگی خرید و فروش در پایان سال اتفاق میافتد.
انتخابات ریاستجمهوری سال 1400، تاثیری در حوزه خودرو خواهد داشت؟
تا زمانیکه سیاستگذاری در حوزه تولید همه چیز از جمله خودرو، تغییر نکند و تا زمانیکه در روی همین پاشنه بچرخد، تغییراتی ایجاد نخواهد شد، حتی اگر تغییری ایجاد شود در حد مسکن خواهد بود و تغییرات اساسی نیست چون چیزی تغییر نمیکند. مدیران دولتی، مدیریت دولتی و انحصار در جای خودشان باقی ماندهاند، از طرفی موضوع واردات هم در همان شرایط قبلی خود قرار دارد. بنابراین اینکه بگوییم اتفاقات سال آینده تغییری ایجاد میکند، نه اینطور نیست. مگر اینکه دولت جدید بخواهد برنامه جدیای و واقعی برای خودروسازی داشته باشد نه برنامهای که صرفا گزارش کار باشد یا در آن مدیرعامل عوض شود! تغییرات در خودروسازی باید بنیادی و در قالب برنامه کلان توسعهای باشد؛ اگر این اتفاق صورت نگیرد نباید منتظر تغییر و تحولی در سال آینده باشیم تا پایان سال که هیچ.
آیا امکان ایجاد اصلاح در بازار برای متعادلشدن قیمت یا حذف قیمت دستوری وجود دارد؟
ما همیشه گفتهایم که قیمت نمیتواند دستوری باشد، افزایش یا کاهش قیمتهای دستوری آثار و تبعاتی در جامعه دارد ضمن اینکه بعد از مدتی بیاثر میشود، بنابراین قیمت دستوری مفهومی ندارد. قیمت برمبنای هزینه تمام شده هم نشان داده که توجیهی ندارد به این دلیل که انحصار وجود دارد چون هر قیمتی که منجر به تولید شود همان اندازه به اضافه سود قیمت خودرو را تشکیل خواهند داد که منطقی نیست چون رقابتی وجود ندارد، زمانی منطقی میشود که رقابت وجود داشته باشد، این رقابت هم با با واردات انجام نمیشود، کسی که خودرو وارد کند رقیب خودروی داخلی نمیشود؛ رقیب یعنی اینکه خودروسازیهای ما شامل بخش خصوصی باشند و رقابت کنند برای اینکه بتوانند بازار و مشتری به دست بیاورند و این کار را با افزایش کیفیت و کاهش قیمتها و بهبود خدمات پس از فروش و بهموقع انجام دهند. هیچکدام از این موارد هنوز در کشور ما رعایت نشده بنابراین نمیتوانیم توقع داشته باشیم که تغییری در این حوزه ایجاد شود.
این اتفاق حاصل سیاستگذاری بوده یا دخالتهای دولت در بازار خودرو؟
بــهنظر مــن سیــاستهای کــلان است که اشکال دارند، سیاستهای کلان فاقد برنامه توسعه است.
گفته میشود واردات خودروهای همسطح خودروهای داخلی، میتواند در ایجاد رقابتپذیری بازار کمک کند، آیا این گفته درست است؟
اسم این اقدام رقابت نیست؛ اسم این کار بخشیدن بازار به خارجیهاست. اسم ابن کار بالا بردن سرانه درآمد، ایجاد اشتغال، دادن سود و مالیات به خارجیهاست. این داستان دیگری است همیشه دلالان هم دنبال انجام آن هستند تا به اسم مبارزه با انحصار و ایجاد رقابت میخواهند این کار را انجام بدهند. رقابت این است که خودروسازان خارجی را به کشور دعوت کنیم و به آنها امنیت و اطمینان بدهیم تا سرمایهگذاری و خودرو را در کشور ما تولید کنند. مواد اولیه اینجا تبدیل شود و ارزش افزوده در کشور ایجاد و ارزش افزوده آن در کشور بماند. واردات رقابتزا نیست، واردات در هیچکدام از مواردی که ذکر شد اثر ندارد، این کار درآمد، اشتغال، ارزش افزوده و مزایای دیگر را به خارجیها میدهد تازه با این کار ما وابسته به قطعات خودروهای خارجی خواهیم بود که در اینصورت ممکن است با چند برابر قیمت آن را در اختیار ما قرار دهند.
چشمانداز بازار خودرو در سال آینده چگونه است؟ آیا میتوانیم منتظر بهبود بازار باشیم؟
من هیچ عامل موثری برای بهبود شرایط را نمیبینم که بگویم وضعیت بهتر خواهد شد. هیچ عاملی نیست که بگوییم قیمت کاهش مییابد و کیفیت بهتر خواهد شد. برای پیشبینی بازار نیاز است علتی داشته باشیم، علت ما چیست؟ قیمت ارز کاهش خواهد یافت؟ انحصار از بین میرود؟ تیراژ خودروها افزایش مییابد؟ دستمزد و مواد اولیه هر روز گرانتر میشوند و دلیلی ندارد که قیمت خودرو کاهش پیدا کند.
انتشار :
پسندها:
0
هشتگهای داغ
آخرین اخبار
پربازدیدترین اخبار