دانستنــــی ها

آیا کرونا از طریق سطوح منتقل می‌شود؟

اخیرا مطالبی با تکیه بر داده‌های یک پژوهش نه‌چندان به‌روز، دست به دست می‌شود که تمام تلاش‌ها و زحمات برای ضدعفونی کردن سطوح به منظور جلوگیری از ابتلا به کرونا را زیر سوال می‌برد. چند روزی است که برداشت‌هایی از یک مقاله منتشر شده در یکی از معتبرترین مجله‌های علمی ‌دنیا، تمام زحمات و حساسیت‌ها را برای حفظ بهداشت سطوح به منظور پیشگیری از ابتلا به کرونا، زیرسوال برده است. در مقاله‌ای که جولای ۲۰۲۰ (تیرماه) در مجله پزشکی لنست انتشار یافت، بیان شد که احتمال انتقال کووید۱۹ از طریق سطوح‌ بی‌جان بسیار ناچیز است و تنها در مواردی که فرد آلوده روی سطح سرفه یا عطسه کند و شخص دیگری بلافاصله پس از سرفه یا عطسه (در طی یک تا دو ساعت) آن سطح را لمس کند، احتمال انتقال وجود دارد. همچنین در این گزارش گفته شده که اگرچه ضدعفونی دوره‌ای و استفاده از دستکش به‌ویژه در بیمارستان از اقدام‌های احتیاطی منطقی است، اما فومیت‌هایی (سطوح آلوده) که ساعت‌ها با حامل آلوده در تماس نبوده‌اند، خطر انتقال قابل اندازه‌گیری در محیط‌های غیربیمارستانی ندارند. اوایل فوریه ۲۰۲۱ (بهمن‌ماه) نیز گزارشی منتشر شد که تاکید می‌کرد ابتلا به ویروس‌کرونا از طریق سطوح‌ نادر است و ویروس کووید۱۹ غالبا توسط افرادی که در حال صحبت‌کردن و بازدم قطره‌های بزرگ و ذره‌های کوچک به‌نام آئروسلند، منتقل می‌شود؛ بنابراین ابتلا به ویروس‌کرونا از سطح- اگرچه امکان دارد - اما به‌نظر می‌رسد که نادر باشد. به گزارش «نیچر» سازمان بهداشت جهانی (WHO) در آخرین رهنمود همگانی خود که در اکتبر گذشته (مهرماه) بروزرسانی شد، توصیه می‌کند: از تماس با سطح‌ها خودداری کنید، به‌ویژه در محیط‌های همگانی، زیرا فرد مبتلا به کووید-۱۹ می‌تواند پیش از شما سطح را لمس کرده باشد. سطح‌ها را به طور منظم تمیز کنید. بنابر تاکید بهداشت جهانی سطوح همچنان به‌عنوان یک روش احتمال انتقالی در نظر گرفته می‌شوند. اما بنابر همین گزارش مجله نیچر، یک نماینده WHO در ژانویه به نیچر گفت که شواهد محدودی وجود دارد که ویروس‌کرونا از طریق سطوح آلوده معروف به فومیت منتقل شود؛ اما آنها با استناد به شناسایی RNA ویروس کووید۱۹ در نزدیکی افراد آلوده به ویروس افزودند که فومیت‌ها (سطوح آلوده) هنوز به‌عنوان یک روش احتمال انتقالی در نظر گرفته می‌شوند. مرکز پیشگیری و کنترل بیماری (CDC) ایالات‌متحده آمریکا نیز در تارنمای خود می‌گوید که انتقال سطح تصور نمی‌شود که یک روش معمول برای گسترش کووید۱۹ باشد، اما این سازمان همچنین می‌گوید که ضدعفونی پی‌درپی سطح‌ها و اشیایی لمس‌شده توسط چندین فرد، اهمیت دارد.

تاکید به ضدعفونی‌کردن سطوح

بنابر اعلام روابط عمومی ‌دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دکتر ایلاد علوی، متخصص بیماری‌های عفونی نیز در این‌باره می‌گوید: اینکه یک مقاله منتشر شود و تا حدی مغایر با چندین مقاله‌ای باشد که ثابت می‌کند ویروس کووید۱۹ روی سطوح مختلف تا چند روز قابل کشت است، نظر متخصصان این حوزه را تغییر نمی‌دهد و همچنان تاکید به رعایت اصول بهداشتی و ضدعفونی کردن سطوح است. وی اظهارکرد: سهم بالای انتقال ویروس از راه تنفس، از همان روزهای نخست هم بر هیچکس پوشیده نبود، اما اینکه به‌طور مطلق انتقال ویروس از طریق سطوح را رد کنیم، اقدامی ‌علمی ‌نیست و به‌رغم شناخت کم در خصوص این بیماری در ابتدای بحران، امروزه اطلاعات بسیاری در دست است که ثابت می‌کند باید تمام جوانب پروتکل‌های بهداشتی برای پیشگیری از ابتلا، رعایت شود. عضو هیات علمی‌ دانشگاه با اشاره به اهمیت رعایت بهداشت در حالت کلی، فارغ از پاندمی ‌کرونا، تصریح کرد: من به‌عنوان متخصص این حوزه، هنوز مستندات در این زمینه را کامل نمی‌دانم و حکم نمی‌کنم که از ضدعفونی‌کردن سطوح صرفنظر شود. فارغ از بحران کرونا، چندین سال است که مطالعات بهداشت سطوح نشان می‌دهد تمام میکروارگانیسم‌های عفونی از طریق سطوح منتقل می‌شود، پس هیچگاه اهمیت رعایت بهداشت سطوح را نباید نادیده گرفت.