مذاکره مستقیم تنها راهحل احیای برجام
پاسخ رد جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد اروپاییها برای مذاکرات غیررسمی در معیت ایالاتمتحده آمریکا یک فرصتسوزی دیپلماتیک از جانب ما بود. به نظر من، تنها مسیر موفقیت این است که جمهوری اسلامی ایران و ایالاتمتحده آمریکا باید وارد مذاکره مستقیم و بدون واسطه و میانجیگری بر سر چگونگی احیای برجام شوند. در غیر این صورت هیچ راهی و هیچ واسطهای نمیتواند شرایط کنونی را تعدیل کند؛ چون در آن موقع است که دو طرف یعنی تهران و واشنگتن به این درک مشترک خواهند رسید که منافع واقعیشان در بازگشت به برجام و انجام تعهدات هستهای است. قطعا پیگیری سیاست کاهش تعهدات برجامی و فاصله گرفتن هر چه بیشتر از توافق هستهای، نه میتواند منافع جمهوری اسلامی ایران را تامین کند و نه در آنسو فشار حداکثری و تحریمهای کاخ سفید برای واشنگتن تاکنون نتیجهبخش بوده است. مجموعه شرایطی که شما از آن یاد کردید نشان میدهد که متاسفانه تنش کنونی بین جمهوری اسلامی ایران و ایالاتمتحده آمریکا با لجاجت سیاسی و دیپلماتیک دو طرف کماکان در حال ادامه است؛ بنابراین بهترین راه برای آنکه دو طرف به منافع خود دست پیدا کنند این است که ایران و آمریکا هر چه زودتر باید وارد مذاکرات مستقیم شوند تا به یک راهحل مرضیالطرفین دست یایند. نباید از مذاکره، گفتوگو، تعامل و دیپلماسی هراس داشته باشیم. لذا باید در تاریخی توافقشده و صدالبته نزدیک این مذاکرات عملیاتی شود. در ۴۲ روز گذشته جو بایدن به دنبال بازی سیاسی، دیپلماتیک یا برجامی با ایران نبوده است. باید پذیرفت که دولت در ایالاتمتحده آمریکا عوض شده است. دولت رادیکال و دیوانه ترامپ که تمام سیستم و نظامهای سیاسی، دیپلماتیک و حقوقی جهانی را به هم زده بود کنار رفته است و به تبعش، جو بایدن با حجم بالایی از خرابیها، ویرانیها، خسارات و تبعات مخرب و منفی گسترده اقدامات دونالد ترامپ روبهرو است. بازسازی این میزان از خرابیها به زمان بیشتری نیاز دارد. این در حالی است که همین حجم گسترده خرابیهای دوران ترامپ سبب شده است که جو بایدن قدری محافظهکار شود. پیرو این نکته دولت بایدن در بازگشت به برجام و لغو تحریمها قدری محافظهکار شده است. ضمن اینکه باید پذیرفت که اکنون مساله و اولویت اساسی دولت جو بایدن احیای اقتصاد این کشور و مقابله با کروناست. اینها علاوه بر آن است که ما نباید فراموش کنیم مخالفان بسیار جدی، هم در داخل ساختار سیاسی ایالاتمتحده آمریکا و هم فراتر از این کشور بهخصوص در منطقه خاورمیانه با محوریت لابی سعودی و صهیونیستی در عدم بازگشت بایدن به برجام به لغو تحریمها بهشدت اثرگذار هستند. حال با این میزان از خرابیهای دولت دونالد ترامپ و شدت فشارهای مخالفان برجام دولت بایدن کماکان سعی میکند با هوشمندی سیاسی و دیپلماتیک و با صرف کمترین هزینه تعامل، مذاکره، گفتوگو و احیای برجام را در دستورکار داشته باشد. یقین بدانید اگر تابوی مذاکرهناپذیر بودن برجام شکسته شود، ایران میتواند منافع جدیدی را در مذاکرات پیش رو برای خود تعریف کند. لذا آنچه در آینده شکل خواهد گرفت این است که با مذاکرات جدید باید برجام نوینی احیا شود که میتواند دربرگیرنده منافع بیشتری برای ما باشد. بههرحال ایران هم به موازات اروپاییها و ایالاتمتحده آمریکا منتقد برخی از بندها و مفاد برجام است. پس میبینید که مذاکره برای رسیدن به این برجام تنها راه چاره است. جهان امروز دیگر تحمل نابودی و مرگ برجام را ندارد چراکه در صورت بازگشت شرایط سیاسی و امنیتی به پرونده فعالیتهای هستهای ایران در شورای حکام و شورای امنیت سازمان ملل دوباره مناسبات منطقه و جهان تحت الشعاع این امر قرار خواهد گرفت و ناامنی سایه سنگینی بر تحولات خواهد انداخت. ایران در سطح منطقه و جهان به این میزان از تولید و بازآفرینی قدرت رسیده است که میتواند با قدم برداشتن در مسیر مذاکره، تعهداتی را برای ابرقدرتهای جهانی با محوریت ایالاتمتحده به منظور احیای برجام ایجاد کند. همانگونه که با همین قدرت توانست برجام را در مذاکره با شش ابرقدرت جهانی خلق کند و کشور را از ذیل فصل ۷ منشور سازمان ملل خارج نماید. لذا ایران در هر زمینه ای و در هر حوزهای با این قدرتی که در اختیار دارد میتواند مذاکره و توافق را با ابرقدرتها داشته باشد و به دنبال آن، تعهداتی را بپذیرد و تعهداتی را ایجاد کند. باید این ادبیات سیاسی و دیپلماتیک در دستورکار جمهوری اسلامی ایران قرار گیرد. با این تغییر رفتار و تغییر ادبیات سیاسی و دیپلماتیک، جمهوری اسلامی ایران ضمن اینکه میتواند ظرفیتهای خود در حوزه هستهای، نظامی، موشکی، دفاعی و منطقهای را حفظ کند، به اهداف و منافعی هم دست یابد. چراکه مذاکره، حصول توافق و در راستای آن خلق تعهدات متقابل و مشترک بهانه را از دست برخی جنگسالاران و بازیگرانی مانند رژیم صهیونیستی و سعودیها برای فشار بر ایران خواهد گرفت؛ البته اکنون جای این بحثها نیست چون مساله اصلی و اولویت حال حاضر احیای برجام و لغو تحریمهاست.
