معضلی به نام قاچاق
اتفاقاتی در کشور رخ میدهد که قابل توجیه نیست و مثل اینکه، مسئولان در کشور به هیچ تجربه مفیدی دسترسی ندارند و مجبورند براساس آزمون و خطا کارهای محوله را انجام دهند! نمونه آن موضوع چاره برای قاچاق کالاهای موردنیاز مردم به داخل کشور توسط کولبران از مرز غربی که با سختی زیاد، مخصوصا در فصل برف و باران و سرما و در نتیجه تلفات جانی و بعضا در درگیری با نیروهای مستقر در مرز با صحنههای دلخراش روی میدهد. تازهترین مورد آن، مربوط است به مورد سوختبر یا حمل غیرقانونی سوخت به آن طرف مرز در استان سیستان و بلوچستان، که تلفات و هزینههای مترتب بر آن قابل توجه است. واقعا قاچاق از طریق مرزها منحصربهفرد ایران است و دیگر کشورها با آن مواجه نبودهاند یا مواجه بوده ولی راهکار نیافتهاند؟! چرا ریشهیابی نمیشود و اگر راهکار دارند چرا اجرا نمیکنند؟ قطعا ریشههای این معضل معلوم است. اما اینکه چرا برطرف نمیشود سوالی است که اذهان را به خود مشغول داشته است. ریشه اصلی معضل قاچاق به داخل کشور و از کشور به خارج، نرخ بالای بیکاری جوانان در استانهای مرزی است. دوم تفاوت زیاد قیمت در مورد بعضی کالاها در طرفین مرز، به نحوی که به ریسک آن میارزد. سوم امکان سوءاستفاده قاچاقچیان بزرگ از نیروی ارزان است. به نظر میرسد ریشه اصلی قاچاق در شرايط فعلی غیرواقعی بودن قیمتها در داخل کشور به دلیل پرداخت یارانه غیرنقدی است. در این راستا راهکارهایی میتوان پیشنهاد داد. نخست؛ بستن محکم مرزهاست که اولا به دلیل طولانی بودن مرزها تقریبا غیرممکن است. ثانیا هزینههای آن زیاد است، ثالثا بعضا فسادآور است. راهکار دیگر استفاده درست و بهموقع از اهرم واردات و صادرات. تنظیم بازار داخل کشور و فراهم آوردن سهولت در صادرات از وظایف اصلی دولت است. اما در شرایط فعلی پرداخت یارانه غیرنقدی و ارزان نگاه داشتن قیمت کالا و خدمات در داخل و بهویژه در مورد سوخت، واردات و صادرات در کاهش قاچاق موثر است اما نه چندان. در کنار کارهای ذکرشده مهمترین راهکار حذف یارانه غیرنقدی و واقعی نمودن، قیمتهاست. زمانی که قیمت سوخت در داخل کشور و کشورهای مرزی تفاوت چندانی نداشته باشد، دیگر انگیزهای برای حمل و قاچاق سوخت صرفه و سود ندارد. واردات در مقابل صادرات قرار دارد. اگر در کشوری تولید یا کیفیت کالا و خدمات پاسخگوی نیاز بازارهای کشور نباشد اولا باید با سپردن کارها به خود مردم و تقویت رقابت بین تولیدکنندگان هم تولید را افزایش داد و هم کیفیت را ثانیا از اهرم واردات بهموقع استفاده کرده و نگرانیها را کاهش داد. نگارنده در مجلس ششم اولین نامه را در باب مضار پرداخت غیرنقدی یارانهها و فواید پرداخت هدفمند آن به دولت و مراجع موثر نوشته و با همکاری موافقان پیگیری نمودیم تا منجر به تصویب قانون پرداخت هدفمند یارانهها در مجلس گردید همچنین در ماده سه یا چهار برنامه پنجساله چهارم تصویب گردید از شروع سال ١٣٨۴ قیمت بنزین، نفت و گاز و نفت کوره واقعی و درآمد حاصل از این محل صرف اموری از جمله اصلاح محلهای خطرخیز جادهها، توسعه ناوگان حملونقل عمومی و حمایت از اقشار آسیبپذیر جامعه شود و واقعیشدن قيمتها به صورت پلکانی درباره دیگر کالاها و خدمات یارانهای ادامه یابد، که متاسفانه با روی کار آمدن مجلس هفتم و برخلاف برنامه پنجساله، قیمت ١۶ کالا را ثابت نگه داشت و سپس آقای احمدینژاد نیز واقعی شدن قیمتها و حمایت از اقشار آسیبپذیر را ناقص اجرا کرد. سالهاست کشور با قاچاق سوخت مواجه بوده و متاسفانه یک معضل اقتصادی و اجتماعی به یک معضل امنيتي مبدل شده است.
