رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي گفت: تهويه هوا و تهويه مطبوع به خصوص در فضاهاي شلوغ نقش مهمي در کيفيت هواي داخل و کاهش احتمال انتشار ويروس کوويد 19 دارد. عباس شاهسوني درباره اهميت تهويه هوا در کاهش احتمال انتشار ويروس کرونا افزود: شناسايي راههاي انتقال ويروس کرونا نقش مهمي در کنترل و مديريت بيماري کوويد 19 دارد. فرضيههاي اوليه سازمان جهاني بهداشت جهاني بر اساس تجربيات سارس در سال 2002 اين بود که ويروس کوويد 19 از طريق هوا و قطرات تنفسي، پتانسيل ايجاد بيماري را دارد. وي ادامه داد: بر اساس شيوه نامههاي بهداشتي وزارت بهداشت، استراتژيهايي که جهت کاهش انتقال ويروس از طريق تماس دستها با محيط و سطوح آلوده به ويروس استفاده ميشود شامل گندزدايي سطوح با احتمال آلودگي و ضد عفوني کردن و شستن دستها با آب و صابون پس از تماس با هر فرد يا اشياي مشکوک و در صورت در دسترس نبودن آب و صابون، ضدعفوني کردن دستها است. رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم وزارت بهداشت بيان کرد: همچنين راهکارهايي که به منظور قطع زنجيره انتقال و مديريت بيماري از طريق انتقال با قطرات تنفسي ارائه شده شامل رعايت فاصله اجتماعي و استفاده از ماسک است.
انتقال کرونا از طريق آلايندههاي هوا
شاهسوني اظهار کرد: بر اساس آخرين اطلاعات و با توجه به شواهد موجود و نتايج مطالعات مشاهدهاي، مدلسازي و شبيه سازيهاي انجام شده در زمينه نحوه انتشار ويروس کوويد19 گزارش شده که ويروس کوويد19 علاوه بر تماس با سطوح آلوده و قطرات تنفسي ميتواند از طريق آلايندههاي هوا از قبيل آئروسلها که به شکل هوابرد هستند نيز انتقال يابد. وي افزود: قطرات تنفسي داراي قطر بالاتر از پنج ميکرون هستند که در فاصله دو متر تهنشين ميشوند که با رعايت فاصله ميتوان از شدت مواجهه کم کرد. از طرف ديگر جريان هوا ميتواند قطرات را جابهجا کند که رعايت فاصله، پيشگيري کامل از انتقال بيماري را تامين نميکند و توصيه ميشود از ماسک نيز استفاده شود. رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم وزارت بهداشت گفت: در مورد انتقال ويروس توسط آئروسل اين نکته مهم است که قطر آئروسلهاي محتوي ويروس کمتر از پنج ميکرون هستند که ميتوانند به صورت هوابرد در فضا معلق و پراکنده شوند. يافتههاي مطالعات نشان ميدهد که براي کاهش خطر انتقال ويروس کرونا علاوه بر استراتژيهاي فوق، نياز به تهويه مناسب است.
توصيههايي براي تهويه منازل
شاهسوني اظهار کرد: نکته مهم اين است که خانه امنترين مکان است. صرف نظر از نوع خانهاي که در آن زندگي ميکنيم، بايد تا آنجا که ممکن است در آنجا بمانيم تا شيوع بيماري کوويد19 را کاهش دهيم. تا زماني که يکي از اعضاي خانه آلوده نشود، خانهها به طور کلي امنترين محيط زندگي ما هستند. از طرفي تماس با دنياي خارج اجتنابناپذير است و احتمال وجود منبع عفونت در خانه يا ورود آن به خانه وجود دارد. ولي اقدامات احتياطي منطقي در خانه افراد بايد انجام شود تا در حين شيوع بيماري تا حد امکان ايمن باشد. وي ادامه داد: بر اساس توصيهها تا حد ممکن تماس افراد بايد به حداقل برسد. بايد ترجيحا تهويه طبيعي با استفاده از پنجرهها و درها فراهم شود. نرخ تهويه بستگي به مساحت منزل و فضاي بسته، تعداد افراد ساکن، تعداد پنجرهها و درها دارد. بايد به شکلي برنامهريزي شود که به ازاي هر نفر در منزل و فضاهاي بسته حداقل 7 الي 10 ليتر در ثانيه هوا تامين شود. رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم وزارت بهداشت گفت: همچنين بايد هواي منزل و فضاهاي بسته 5/2 الي 6 بار در ساعت تعويض شود. در صورتي که هواي فضاي بسته چهار بار در ساعت تعويض شود پس از مدت زمان 37 دقيقه، 90 درصد هواي آلوده از فضاي بسته خارج ميشود. وي افزود: بهترين حالت تهويه طبيعي زماني فراهم ميشود که پنجرههاي مقابل هم در ساختمان باز شوند. در صورت باز بودن پنجرههاي مقابل هم در ساختمان، ظرف مدت پنج دقيقه، 90 درصد آلودگي کاهش مييابد.
لزوم باز گذاشتن در و پنجره
شاهسوني اظهار کرد: براي حفظ شرايط آسايش حرارتي معمول و قابلقبول، سيستمهاي تهويه مطبوع بايد فعال و مطابق با دستورالعملهاي آن نگهداري شوند که به طور معمول در محدوده 20 تا 25 درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي 40 تا 60 درصد است. سيستمهاي تهويه مکانيکي منزل جهت تامين حداقل ميزان جريان هواي مورد نظر، بايد همواره روشن باشند. وي افزود: فنهاي مکشي در سرويسهاي بهداشتي و توالت بايد در هر وضعيت ممکن استفاده شوند. بايد بهطور مداوم فعال و در توالتها بسته باشند. در صورتي که شرايط آب و هوايي اجازه دهد ميتوان از سيستمهاي سرمايش تابستاني يا کولر جهت تهويه هوا در منازل استفاده کرد. اگر سيستمهاي تهويه مکانيکي در منزل وجود نداشته باشد، باز کردن چند پنجره و دريچه قابل قبول است. رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم وزارت بهداشت بيان کرد: در صورت وجود دستگاههاي تصفيه کننده هواي مجزا و مجهز به فيلتر ذرات بايد به طور مداوم فعال باشند. در صورت تعداد ناکافي، بايد در محلي که بيشتر افراد خانوار وقت خود را ميگذرانند، قرار گيرند. در صورت خريد دستگاههاي تهويه جديد، سيستمهاي با فيلترهاي با بازده بالا مانند MERV14 يا بالاتر انتخاب شوند. وي ادامه داد: جهت اثر افزايشي هر يک از اين موارد، ممکن است از افزايش حرکت هوا در داخل اتاق مانند پنکه سقفي استفاده شود.
منازل داراي سيستم تهويه مطبوع
شاهسوني گفت: بعضي از منازل داراي سيستمهاي تهويه مطبوع با هواي اجباري هستند که هوا را در خانه از طريق کانال دوباره وارد گردش ميکنند. اغلب دستگاههاي کنترل هوا داراي قابليت تعبيه و تعويض فيلتر هستند. در صورت امکان چنين فيلترهايي بايد به فيلترهاي با راندمان بالا مانند MERV14 يا بالاتر مجهز شوند. هنگام تعويض فيلترها که ممکن است حاوي ذرات مملو از ويروس باشند، استفاده از تجهيزات حفاظت فردي توصيه ميشود. وي ادامه داد: سيستمهاي تهويه مطبوع بايد تا حد ممکن به طور مداوم مانند استفاده از ترموستاتهاي هوشمند فعال باشند. همچنين از اشعه ماورا بنفش ميکروبکش بر اساس دستورالعملهاي سازنده و با تاکيد بر رعايت اصول ايمني و حفاظتي استفاده از آنها، ميتوان استفاده کرد.
توصيههايي براي آپارتمانها
رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم وزارت بهداشت بيان کرد: در ساختمانهايي که چندين واحد مسکوني وجود دارند و فردي در ساختمان مبتلا باشد بايد مراقبت بيشتري جهت کاهش خطر سرايت آلودگي از يک واحد به واحد ديگر انجام شود. وي افزود: هميشه مقداري آب در سيفونهاي لوله کشي وجود داشته باشد. سيفونها در همه زهکشيهاي لوله کشي نبايد خشک شوند. سادهترين اقدام اين است که از هر سينک ظرفشويي، دوش، وان و آبگيري کف حداقل يک بار در روز استفاده شود. 30 ثانيه جريان کافي است. همچنين توصيه ميشود که واحد مسکوني را نسبت به هر فضاي مشترک مجاور، مانند يک راهرو تحت فشار مثبت نگه داريد. پنجرههاي باز را به حداقل برسانيد، مگر اينکه جهت رعايت حداقل شرايط تهويه يا حفظ سطح قابل قبول درجه حرارت و رطوبت داخلي ضروري باشد. هر روزنهاي که ممکن است باعث جريان هوا به محل سکونت شود بايد با درزگير، کف، پلاستيک يا مواد مشابه مهر و موم شود.
ايجاد فضاي ايزوله در منزل
شاهسوني گفت: هنگامي که يکي از اعضاي خانواده به عنوان فرد آلوده به ويروس شناخته ميشود، اقدامات احتياطي بيشتري براي کاهش خطر ساير اعضاي خانواده لازم است. يک جنبه اصلي استفاده از يک اتاق جداگانه به عنوان فضاي ايزوله است. اقدامات اضافي نيز بايد هنگام ايجاد چنين فضاي ايزوله در نظر گرفته شود. از يک اتاق جداگانه به عنوان فضاي ايزوله براي افراد آلوده به ويروس در نظر گرفته شود. ترجيحا فضاي ايزوله در فصل گرم در يک طبقه بالاي منزل و در فصل سرد در يک طبقه پايين منزل باشد. وي ادامه داد: در صورت امکان، فضاي ايزوله بايد امکانات دستشويي مخصوص به خود را داشته باشد. فضاي ايزوله نبايد در فضايي باشد که صرفا برگشت يک سيستم هواي اجباري را داشته باشد. براي فضاي ايزوله يک سيستم تهويه مطبوع جداگانه توصيه ميشود. در صورت لزوم از بخاريهاي قابل حمل يا کولرهاي گازي استفاده شود. اگر سيستمهاي هواي اجباري مثل فنهاي دمشي و پنکه وجود داشته باشند که هوا را بين ساکنان منزل و فضاي ايزوله جابهجا ميکنند، بايد همه سيستمهاي تعديل گرما مهر و موم شوند، مگر اينکه تامين تهويه يا حفظ شرايط آسايش حرارتي به روش ديگري امکانپذير نباشد. رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم وزارت بهداشت اظهار کرد: با وجود در قابل بسته شدن، بايد موانع هوايي مانند ورقهاي پلاستيکي، نوارها يا مواد مشابه بين فضاي ايزوله و فضاي مشترک نصب شوند. هر روزنه و دريچهاي که فضاي ايزوله را به بقيه خانه متصل ميکند بايد مهر و موم شود. در فضاي ايزوله بايد تهويه مکشي جداگانهاي فراهم شود. اگر اين فضا شامل يک سرويس بهداشتي خصوصي با فن خروجي باشد، اين فن بايد به طور مداوم با سرعت بالا کار کند. شاهسوني گفت: در شرايط نگهداري فرد آلوده به ويروس کرونا در اتاق ايزوله، استفاده از پنجره در هر نقطه از خانه بايد به حداقل برسد. فنهاي خارج کننده هوا در قسمت اصلي خانه فقط در صورت نياز بايد کار کنند، مگر اينکه براي تامين حداقل نرخ تهويه مورد نياز لازم باشند.