بدون رفع تحریم‌ها، برجام برای ما هیچ ارزشی ندارد

آرمان ملي: معاون سياسي وزير امور خارجه در تبيين موضع قطعي جمهوري اسلامي در خصوص تحريم‌ها و برجام اظهار داشت: درخصوص برجام و بازگشت آمريکا به برجام، آنچه که براي ما اهميت دارد، تعهداتي است که اين کشورها در برجام به‌طور مشخص براي رفع تحريم‌ها داشته‌ و دارند. برجام بر دو پايه قرار دارد؛ يک پايه اقدامات هسته‌اي ايران است که در يک دوره‌ زماني مشخص صورت مي‌گيرد و ديگري تحريم‌هاي عليه ايران است که طرف مقابل بايد برمي‌گرداند. طبيعتا هرکدام از اين دو پايه وجود نداشته باشد، برجام موضوعيت خودش را از دست مي‌دهد. سيد عباس عراقچي گفت: بنابراين، بازگشت آمريکا به برجام براي ما زماني اهميت دارد که منجر به رفع تحريم‌ها شود. وقتي مي‌گوييم رفع تحريم‌ها، منظور همه‌ تحريم‌هايي است که هم در برجام پيش‌بيني شده و بعد از خروج آمريکا از برجام دوباره وضع شده و هم تحريم‌هايي که جديدا وضع شده و عنوانش عوض شده است. اين موضع کاملا منطقي است. وي ادامه داد: آنچه که ما الآن داريم در کاهش تعهداتمان انجام مي‌دهيم، عکس‌العمل به اقداماتي است که آمريکا انجام داده است. بنابراين، اگر آمريکا مي‌خواهد که به برجام برگردد و برجام دوباره شکل اصلي خودش را پيدا بکند، طبيعي است که آنها بايد برگردند و تحريم‌هاي خودشان را بردارند. همان‌طوري که رهبر انقلاب هم فرمودند راستي‌آزمايي شود و ما مطمئن بشويم، بعد دوباره به تعهدات خودمان باز خواهيم گشت. معاون وزير امور خارجه در مورد تحريم‌ها و بازگشت آمريکا به برجام بيان کرد: اگر آمريکا بدون رفع تحريم‌ها بخواهد به برجام برگردد، اصلاً براي ما موضوعيتي ندارد. برجامي که رفع تحريم‌ها در آن نباشد، اصلاً براي ما هيچ ارزشي ندارد که آمريکا برگردد يا برنگردد. به‌طور طبيعي اگر آمريکا مي‌خواهد دوباره عضوي از برجام باشد، اين عضويت بايد با همه‌ي تعهداتش باشد؛ يعني وقتي عضويتش معنا پيدا مي‌کند که به تعهدات خودش به‌عنوان يک عضو عمل بکند. اگر قرار باشد برگردد و به تعهداتش عمل نکند، از نظر ما اساسا برنگشته است و عضويتش محقق نشده است. عراقچي افزود: اما رفع تحريم‌ها شامل همه‌ تحريم‌هايي است که اولا: در برجام پيش‌بيني شده و بايد آمريکا برمي‌داشت، ثانيا: تحريم‌هايي است که بعد از خروج آمريکا از برجام جديدا وضع شدند و ثالثا: تحريم‌هايي است که با ترفند حقوقي سعي کردند عناوينش را عوض کنند و شکل جديدي بدهند. خب مي‌دانيد در توافق برجام تمامي تحريم‌هايي که (تحريم‌هاي شوراي امنيت، اتحاديه‌ اروپا، آمريکا، دستورات اجرايي رئيس‌جمهور و قوانين کنگره) به‌خاطر برنامه‌ هسته‌اي عليه ما وضع شده بود بايد برداشته مي‌شد. اين قانون برجام است و در توافق‌نامه هم پيش‌بيني شده است. بنابراين، همه‌ اين تحريم‌ها بايد برداشته شود؛ اما بعد از خروج آمريکا از برجام يک‌سري تحريم‌هاي جديدتري گذاشته شد که از نظر ما همه‌ اين تحريم‌ها مشمول همين خواهد شد و بايد برداشته شود. وي اضافه کرد: بعضي از تحريم‌ها را هم سعي کردند که عنوان جديدي بدهند که ربطي به هسته‌اي ندارد، بلکه به‌دلايل ديگري است که از نظر ما قابل پذيرش نيست؛ لذا معيار ما خيلي روشن است و بايد وضعيت تحريم‌ها دقيقا به ژانويه‌ سال 2017 برگردد؛ يعني هر تحريمي که در آن تاريخ نبوده، الآن هم نبايد باشد. اين معيار کاملا روشني است. اگر اين‌چنين شد، بعد از راستي‌آزمايي، جمهوري اسلامي به تعهداتش برمي‌گردد.

کاهش تعهدات عين منافع ملي است

عراقچي در خصوص اقدامات ايران در جهت راستي آزمايي رفع تحريم‌ها از سوي آمريکا عنوان کرد: براي راستي‌آزمايي بايد تأثير رفع تحريم‌ها در عمل مشاهده شود. طبق برجام آن‌ها موظف‌اند تحريم‌هاي خودشان را رفع کنند، حالا بعضي از تحريم‌ها لغو و بعضي‌ به‌دليل ويژگي‌هاي فني که دارد متوقف مي‌شود و روي کاغذ انجام مي‌شود؛ يعني دستوري است که رئيس‌جمهور امضا مي‌کند که اين يک بحث است؛ اما اينکه در عمل چه تأثيري مي‌گذارد بحث بعدي است. آنچه که براي ما اهميت دارد، تأثير رفع تحريم‌هاست نه لزوما رفع تحريم‌ها. رفع تحريم‌ها يک امضا روي کاغذ است، ولي تأثير رفع تحريم‌ها در ميدان اتفاق مي‌افتد. معاون وزير امور خارجه اظهار کرد: براي ما مهم نيست که آمريکا امضا مي‌کند که ايران بتواند نفت بفروشد يا تحريم خودش را بر نفت ايران برمي‌دارد يا متوقف مي‌کند، بلکه مهم اين است که نفت ما فروش برود و مشکلات مربوط به حمل‌ونقل، بيمه‌ و همه‌ مسائل جانبي‌اش حل بشود. در واقع نفت ما به دست خريدار برسد و مبلغش از طريق بانک به دست ما برسد. اين تأثير رفع تحريم‌هاست که در عمل بايد خودش را نشان بدهد. اگر اين پروسه اتفاق بيفتد، ما مي‌توانيم بگوييم که تحريم‌ها واقعا برداشته شده است. عراقچي ابراز داشت: بعضي از تحريم‌ها هم در عمل آثار فوري دارند. مثلا مبادلات بانکي سريع انجام مي‌شود. اگر اين‌چنين باشد، معلوم مي‌شود که تحريم برداشته شده است؛ اما بعضي از تحريم‌ها آثارش کمي طولاني‌تر است. فرض کنيد اگر تحريم سرمايه‌گذاري در ايران برداشته ‌شود، اثرش وقتي معلوم مي‌شود که يک شرکت خارجي علاقه‌مند به سرمايه‌گذاري در ايران به کشور بيايد و کارش را شروع کند. معمولا شرکت‌ها براي سرمايه‌گذاري مطالعاتي دارند و چند ماه بايد مطالعه کنند و شريک ايراني پيدا بکنند و به تفاهم و قرارداد برسند، بعد سرمايه‌شان منتقل شود. وي تصريح کرد: راستي‌آزمايي به‌لحاظ فني، حقوقي، سياسي و اقتصادي، کار آساني نيست و ويژگي‌هاي خودش را دارد. بعضي از موارد احتياج به زمان دارد و بعضي از موارد سريع‌تر انجام مي‌شود؛ ولي ما بايد آثار رفع تحريم‌ها را در عمل مشاهده کنيم تا مطمئن بشويم که تحريم‌ها برداشته شده است. عراقچي در مورد کاهش تعهدات برجامي و کمک اين اقدامات به ديپلماسي و منافع ملي تاکيد کرد: کاهش تعهدات عين منافع ملي است و لزوما براي اينکه ابزاري در دست مذاکره‌کنندگان باشد، نيست. منافع ملي ما اقتضا مي‌کرد که اين کار را انجام بدهيم.