آرمــان ملي - عليرضا پورحسين: با نزديک شدن به انتخابات رياستجمهوري 1400 شائبههاي بسياري در خصوص رابطه اين انتخابات با تحولات در عرصه سياست خارجي ايران شکل گرفته است. در اين ميان برخي معتقد هستند که دولت بعدي از هر جناحي که باشد ديگر درگير مساله برجام نبوده و در اين ماهها تلاش ميشود اين معضل حل شده تا دولت آتي به ساير مشکلات رسيدگي و آنها را حل کند. به نحوي شايد بتوان گفت که در همين ماهها و هفتههاي قبل از انتخابات سال آينده اگر يک اراده از سوي تمامي طرفين وجود داشته باشد ميتوان به يک جمعبندي در اين عرصه رسيد و جزئيات آن شايد در دولت آينده به بحث و گفتوگو گذاشته شود. البته از مجموعه قرائن و موضعگيريهاي کنشگران و مخصوصا محافظهکاران داخلي لزوما رويکرد و تحليل آنها با اين ديدگاه حاکميتي منطبق نيست. در اين ميان گويا جناح محافظهکار به اين علت که حل مشکلات برجامي منجر به تغييرات مثبتي ميشود که معيشت مردم را بهتر ميکند و گشايشهاي اقتصادي رقم ميخورد و در مراحل بعد نااميدي ايجادشده در جامعه از بين ميرود و به دنبال اين اتفاق مردم به صورت جديتر پاي صندوقهاي راي حاضر ميشوند و شانس اصلاحطلبان در انتخابات 1400 بيشتر خواهد شد، خيلي موافق به سرانجام رسيدن برجام نيستند. گفتههايي که در ظاهر از سوي برخي رد ميشود اما ترکشهاي آن در توهين به رئيسجمهوري در راستاي تضعيف در مقابل جهانيان بروز ميکند. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با جلال خوشچهره، تحليلگر مسائل سياسي داشته است که در ادامه ميخوانيد.
اساسا انتخابات رياستجمهوري تا چه ميزان بر عرصه سياست خارجي موثر است؟
برخلاف بسياري از کشورهاي جهان که سياست خارجي ادامه سياست داخلي کشورهاست و در واقع در راستاي کسب منافع خارجي از داخل بهره ميجويند اما در ايران سياست خارجي بر سياست داخلي سايه افکنده و مشکلاتي را به وجود آورده است. نمونه بارز آن اين است که زماني مسير براي گفتوگو با ايالاتمتحده فراهم ميشود، سنسورهاي برخي گروههاي داخلي حساس شده و برخي پرخاشگريها را عليه برجام و گفتوگوکنندهها را شاهد ميشويم. برجام واقعيتي است که بر گرايشهاي انتخاباتي سايه افکنده و حتي شايد سرنوشت انتخابات 1400 را رقم بزند و به همين علت جناحهاي سياسي نيز به دنبال کسب موقعيت برنده در اين عرصه هستند تا در فرآيند انتخابات نقشآفريني مثبتي انجام دهند. تمامي گروهها به اين نتيجه رسيدهاند که مذاکره اجتنابناپذير است و برجام واقعيتي است که در ايران و جهان نقشآفريني کليدي دارد و بايد به فرجام برسد. برجام بر تعاملات داخلي کشور سايه افکنده و نقش مهمي دارد. در راهپيمايي روز 22 بهمن در يکي از شهرها به رئيسجمهوري توهين شد، ريشههاي اين توهين نيز در اتفاقات پيرامون برجام بايد جستوجو شود.
آيا ممکن است اين توهينها به عرصه عمل آمده و با اقدامات ميداني مانع فعاليت دولت براي رفع مشکلات در ماههاي آينده شوند؟
واقعيت اين است که ما در داخل کشور کاسبان تحريم داريم و نميتوان اين را کتمان کرد. عدهاي هستند در داخل کشور که از وضعيت تحريمي سود ميبرند. آنچه مقام معظم رهبري در رابطه با لغو هر چه سريعتر تحريمها فرمودند مورد سند برخي گروهها در داخل کشور نيست و تمايلي به اين امر ندارند. در همين راستا کارشکنيها در عرصههاي مختلف صورت ميگيرد تا برجام به نتيجه نرسد. ايجاد ثبات در عرصه سياسي و اقتصادي، ايجاد اميد در ميان مردم، ارزان شدن دلار و بالا رفتن شاخص بورس براي برخي در داخل کشور ناخوشايند است و قصد ندارند اين روند ادامه پيدا کند. طبيعي است که کارشکنيها ادامه پيدا خواهد کرد و در همين راستا بياعتمادي را ميان دولت و مردم بيشتر خواهند کرد تا نشان دهند دولت ناکارآمد است.
توهين به رئيسجمهوري چه تاثيرات منفياي در عرصه خارجي خواهد گذاشت؟
طبيعي است که زماني که در راهپيمايي سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي اين گونه علني به شخص دوم مملکت توهين ميشود، در وهله نخست اعتبار جهاني کشور و جايگاه رئيسجمهوري را تضعيف ميکند. اين توهينها سبب ميشود تا اعتبار بينالمللي دولت، رئيسجمهوري و دستگاه ديپلماسي کشورمان در مقابل طرفهاي گفتوگو خدشهدار شود و به همين علت عنوان کردم که اين توهينها به نحوي ارتباط با فعاليتهاي برجامي دولت نيز دارد. گروههايي در داخل کشور نگران هستند و نميخواهند گفتوگوها شکل گيرد زيرا کيفيت انتخابات 1400 را متحول ميکند. نبود اجماع، نبود اتحاد و نبود اعتبار براي کشور سبب ميشود تا طرف خارجي بيشترين بهره را از اين عرصه به نفع خود برده و فشار بيشتري بر کشور وارد کند. دلسوزان کشور امروز به درستي توصيه ميکنند که در ابتدا بايد بازتاب بينالمللي آنچه را در داخل کشور انجام ميدهيم بايد رصد کنيم و منافع را بسنجيم و بعد به سمت آن حرکت کنيم. اتفاقي که متاسفانه اين روزها رقم نميخورد.