داوري «تجسمي فجر» جدي و حرفهاي است
حسن غفاري عضو شوراي داوري جشنواره تجسمي فجر ضمن تاکيد بر ويژگي پرسشگري «هنر»، توضيحاتي در مورد داوري بخش عکس سيزدهمين جشنواره هنرهاي تجسمي فجر ارائه کرد. حسن غفاري هنرمند عکاس و عضو شوراي داوري سيزدهمين جشنواره هنرهاي تجسمي فجر درباره کارکرد اين جشنواره گفت: جشنواره تجسمي فجر با پرداخت به گرايش و زيرشاخههاي متعدد هنرهاي تجسمي ساليانه برگزار ميشود. طبيعتا همه مسابقهها با توجه به فضاي ارائه آثارشان که يکي از فاکتورهاي انتخاب تعداد آثار منتخب است، نحوه برگزاري خود را مشخص ميکنند. با توجه به اينکه امسال هم همانند سالهاي گذشته، نمايشگاه جشنواره فجر در موسسه صبا برگزار ميشود، خوشبختانه، هم تجربه دورههاي گذشته به کمک آمد و هم وسعت فضا براي چيدمان آثار قابل قبول است. وي با اشاره به تناسب فضا با اثر هنري، در مورد فضاي گالريها بيان کرد: ما اهالي هنرهاي تجسمي معتقد هستيم که يک فضا و گالري متناسب با ظرفيت هنرهاي تجسمي در کشور نداريم. برعکس، در خيلي از کشورهاي دنيا خيلي وقتها هنر را متناسب با فضا ارائه ميدهند که در نوع چيدمان و اثرگذاري بر مخاطب تاثير دارد. در اين دوره جشنواره تعداد عکسهاي ارسالي زياد بود به همين دليل آثار انتخاب شده در مرحله نهايي در اندازه 100 در 70، با يک چيدمان خاص به نمايش در آمدند. غفاري درباره کيفيت آثار نيز توضيح داد: بايد پذيرفت که هرچه جلوتر ميرويم، تعداد آدمهاي دوربين بهدست و علاقهمند به عکاسي که به ابزار هم دسترسي دارند زياد ميشود. از آنجايي که يکي از بندهاي آييننامه اکثر مسابقات، آزادبودن شرکت براي همه افراد است، لذا با تنوع اثر مواجه ميشويم که بعضي از آنها هم کيفيت لازم را ندارند. با اينکه در فراخوان قيد ميشود آثار بايد از توانايي فني برخوردار باشند اما اين شرط عملا محقق نميشود. البته اين مورد مدنظر هيات داوران قرار گرفت زيرا نگاه فني به عکس هم بخشي از توانمندي آنها در بيان موضوع محسوب ميشود. وي با تاکيد بر اينکه رفتار برخي عکاسها در ارسال يک يا چند اثرشان به جشنوارههاي متعدد بايد آسيبشناسي شود، گفت: متاسفانه بعضي از عکاسها، چند اثر خود را زياد به مسابقهها و جشنوارهها ارسال ميکنند که اين موضوع بايد آسيبشناسي شود. البته يکي از علتهايش اين است که شرايط براي برگزاري نمايشگاه انفرادي و يا انتشار آثار يک عکاس در نشريات و کتابها فراهم نيست. بنابراين جامعه عکاسي ما، يکي از راههاي انتشار آثار خود را شرکت در مسابقهها ميدانند و البته انگيزههاي مالي هم در حضور يافتن آنها موثر است.
وفاداري به زمان هم موردنظر بود
اين عکاس باسابقه همچنين درباره معيارهاي داوري خود بيان کرد: در همه مسابقههاي دنيا، وفاداري به آييننامه و اهداف جشنوارهها، اولين معيارهاي داوري است. در جشنواره فجر با هيات داوران پيش از انتشار آييننامه بخش عکس مشورت شده بود چراکه موضوع جشنواره آزاد بود و افراد ميتوانستند عکسهاي سياه سفيد و يا رنگي خود را ارسال کنند. وفاداري به زمان هم در عکاسي مستند موردنظر ما قرار گرفت. يعني ديده شده که بعضي از عکسها مربوط به يک زمان و برخاسته از فکر زماني ماست و سعي کرديم اين مسائل لحاظ شود و برخلاف تصور برخي از افراد، چيزي بر ما امر نشد. وي افزود: آقايان فخريان و وثوقنيا، کهنهکار و اساتيد دانشگاه هستند. نگاه من، فضاي مستند و گرايشم مردمنگارانه است اما نگاه دو دوست ديگر، کاملا هنري است. بنابراين برخورد با آثار کاملا جدي و حرفهاي بود. غفاري با بيان اينکه وقتي موضوع آزاد است در بخشهاي، تک عکس، مجموعه و عکس رنگي، ناگهان با حجم و دنياي متفاوتي روبهرو ميشويد، گفت: در مرحله اول عکسهاي غير واجد شرايط کنار رفتند، بعد براي آنکه به آثار مطلوب متناسب با تعداد رسيديم داوري چند بار انجام شد. ما دو روز کامل آثاري را انتخاب کرديم تا روي ديوار بروند. اما همانطور که ما در فضاي آموزشي به افراد ميگوييم که با احترام به حريم شخصي و اصول اخلاقي دچار خودسانسوري نشويد و کارتان را انجام دهيد، ما هم اين نگاه را داشتيم و در بعضي از موارد، مجبور ميشديم که به سالهاي قبل مراجعه کنيم تا روند تکراري نداشته باشيم. همه ميدانند که هنر و تأثيرات آن روي افراد و جامعه را بايد بررسي کرد؛ بنابراين هنر بايد پرسشگري داشته باشد. وي در پايان تاکيد کرد: ديدن عکس از نزديک فضاي متفاوتتري نسبت به ديدن آن روي پرده دارد. تلاش بر اين بوده که اين مفهوم و بيان هنري که لازمه عکس در هنرهاي تجسمي است، در اينجا به حمايت و خدمت بيان موضوع بدون عکس باشد. سيزدهمين جشنواره هنرهاي تجسمي فجر تا 30 بهمنماه به کار خود ادامه ميدهد و بازديد از نمايشگاه اين جشنواره بهصورت حضوري با رعايت پروتکلها از ساعت 10 تا 18 هر روز و همچنين مجازي در دسترس است.
