مقامات روسی همواره کمتر به ایران میآیند
آرمــان ملي - عليرضا پورحسيــن: اوليــن سفر خــارجي رئــيس مجلس به روسيه حاکي از جايگاه بالاي فدراسيون روسيه در روابط خارجي و سياست خارجي ايران است. برخي در اين ميان بر اين باور هستند که اين روابط تابع هيچ عامل خارجي نيست و بنا به اقتضائات همسايگي، منطقهاي و بينالمللي در مسير توسعه راهبردي قرار دارد و برخي نيز آن را در ارتباط مستقيم با منافع ميدانند و منتقدان بر اين باور هستند روسيه صرفا در مواقعي در کنار ايران حضور دارد که منفعتي در ميان باشد و برخي نيز دعوت رئيس مجلس دوماي روسيه از رئيس مجلس شوراي اسلامي براي سفر به مسکو صفحه جديدي از مراودات سياسي، اقتصادي، فرهنگي و امنيتي را در روابط دو کشور در حوزههاي دوجانبه، منطقهاي و بينالمللي رقم خواهد زد. صحبتهايي که در وراي آن شائبههايي بسياري نهفته است. از لغو ديدار رئيس مجلس و رئيسجمهوري روسيه گرفته تا برخي گفتههاي ديگر که باز هم فضاي روابط دو کشور را ابهامبرانگيز ميکند؛ ابهاماتي که شايد بتوان جواب آن را در خطوط قرمز روسيه بررسي کرد. هرچند به گفته برخي از متخصصان امور بينالملل، اين اختلافات را نبايد مورد توجه قرار داد. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با حسن بهشتيپور، کارشناس مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
سفر رئــيس مجــلس به روسيه با شائبههايي همراه شد، اين سفر را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
در روابط بين ايران و روسيه رفت و آمد زياد بوده است اما مشکلي که در اين ميان وجود داشته است اين است که بيشتر مقامات ايراني به روسيه سفر کردهاند و آنها کمتر به تهران آمدهاند. وزير دفاع و وزير خارجه کشورمان مرتب به روسيه سفر ميکنند اما آنها بهندرت به ايران آمدهاند. رئيسجمهوري ايران نيز به صورت رسمي به ديدار پوتين رفته است اما رئيسجمهوري روسيه اين اقدام را انجام نداده است و صرفا در اجلاسي که در ايران برگزار شده است، حضور پيدا کرده و هدف از آمدن به ايران خود ايران نبوده است. سفر رئيس مجلس به روسيه اساسا با هدف همکاريهاي بين مجلسي بوده است و نبايد بيش از اهميتي که دارد به آن پرداخت. اين يک سفر معمول همچون گذشته بوده است. طبيعي است دو کشوري که از طريق دريايي همسايه هستند و در سطوح مختلف با يکديگر ديدار داشته باشند. اين سفر در آن حد نبوده است که بخواهيم آن را بزرگنمايي و کوچکنمايي کرد.
به چه علت مقامات روسي کمتر به ايران سفر ميکنند؟
روسيه همواره از موضع بالا با ساير کشورها برخورد ميکند. اين نگاه را نسبت به بسياري از کشورها دارند و همواره نگاه خودبرتربيني و از بالا به پايين به ساير کشورها دارند. اين رفتار روسها در دههها گذشته اين گونه بوده است و صرفا مختص ايران نيست. بايد توجه داشت مقامات عاليرتبه روسيه به کشورهايي سفر ميکنند که براي آنها منفعت و يک قرارداد پرسود داشته باشد. پوتين همواره در اجلاسي حضور پيدا ميکند که بسيار مهم باشد يا به کشورهايي سفر ميکند که براي کشورش سود تجاري بسياري داشته باشد. اگر پوتين مستقيما به عربستان سفر ميکند به اين علت است که يک قرارداد دهها ميليارد دلاري با آنها بسته و يک سود بزرگ براي اين کشور داشته است. رفتن به آلمان و ترکيه نيز با اين اهداف صورت گرفته است. پوتين زماني به ايران سفر ميکند يا با مقامات ايران ديدار ميکند که يک موضوع مهم در ميان باشد. متاسفانه مبادلات تجاري ايران و روسيه بسيار کم است و اين امر اين ظرفيت را براي توسعه سياسي نيز محدود ميکند. اين مواردي است که امروز بايد مورد توجه قرار گيرد. پوتين براي اين ارقام کوچک سفر و ديدار نميکند و چنين رويهاي ندارد. ساير مقامات روسيه نيز صرفا بهدنبال موضوعات خاص سفر ميکنند. وزير دفاع روسيه ديدارهايي که با مقامات ايران داشته براي موضوع مهمي همچون سوريه بوده است. سوريه يک موضوع مهم براي روسيه بوده و به همين علت همکاريها، ديدارها و سفرهاي خوبي صورت گرفته است. زمينه همکاري بايد وجود داشته باشد. روسيه ملاحظات خاص خود را دارد و طبق اين ملاحظات گام برميدارد. يکي از ملاحظات در سالهاي اخير سوريه بود.
عدم ديدار پوتين با رئيس مجلس ايران شائبه برانگيز است، اين اتفاق را چگونه ارزيابي مي کنيد؟
آيتا... هاشمي رفسنجاني در دوراني که رئيس مجلس بود سفر بسيار مهمي به اتحاد جماهير شوروي داشت که دستاوردهاي بزرگي داشت و تجهيزات نظامي خوبي ايران از اين کشور خريداري کرد و جنگندههايي نيز به دنبال آن ايران به دست آورد. حجتالاسلام ناطق نوري نيز سفر موفقي به اين کشور داشت اما نبايد با مقايسه اين سفرها به اين مساله پر و بال داد. آنچه در اين ميان اهميت دارد اين است که اين سفرها بايد انجام شود. عدم ديدار با پوتين نيز جنبههاي مختلفي دارد. پوتين از زمان شيوع کرونا ديدارهاي بسيار کمي داشته و از روي ضرورت و به علت جنگ با مقامات ارمنستان و آذربايجان تحت تدابير خاص ديدار کرده است تا توافق آتشبس صورت گيرد. از قبل نيز مشخص بود که احتمال ديدار با پوتين وجود ندارد. در اين ميان بايد توجه داشت که نبايد همچون برخي جناحها به حاشيهها پرداخت بايد همکاريها مدنظر قرار گيرد و بازنگري در روابط فيما بين به بحث و بررسي گذاشته شود. ارتباط دادن اين سفر به موضوع انتخابات ايران دقيق نيست.
