آیا اروپا بین ایران و آمریکا وساطت میکند؟
آنچه از پيامهاي ايران و آمريکا شاهد هستيم اين است که دو طرف آمادگي کامل براي بازگشت به برجام را ندارند؛ آمريکا بايد به قبل از ارديبهشت 97 بازگردد و ايران هم بايد به تعهدات خود تا قبل از ارديبهشت 98 برگردد. آمريکا رسماً از برجام خارج شده است و بايد به برجام برگردد. شروعکننده بايد آمريکا باشد ولي راهحل ميانه اين است که هر دو با هم بيانيه صادر کنند. يعني آمريکا بيانيهاي صادر کند و بگويد ما به تعهدات خود بازميگرديم و ايران هم همزمان بيانيهاي صادر کرده و اعلام کند تعهداتي را که کاهش داده است، بازخواهد گرداند. هرچند درباره نحوه بازگشت هم بايد مشخص شود که آيا آمريکا با بازگشت خود، همه تحريمها را تعليق ميکند يا بخشي از آنها را؛ چون ايران هم اعلام کرده تعهد در برابر تعهد، امضا در برابر امضا؛ پس ايران هم بخشي از تعهدات کاهشي خود را برميگرداند. انجام اين امور نيازمند مذاکراتي است، آقاي ظريف پيشنهاد داده است که طرف اروپايي ميانجيگري کند تا دو طرف به هم نزديک شوند و تعهدات را به خوبي اجرا کنند. چون اين نگراني وجود دارد که اگر آمريکا بازگردد شايد تحريمها را لغو نکند و بگويد ما درباره مسائل موشکي هم بايد مذاکره کنيم يا موضوعات منطقه و... . اما به اعتقاد من مذاکره مستقيم، موضوعات را بهتر حل و فصل ميکند، آمريکا فعلا در حال مشورت کردن با اروپاييهاست، ايران هم منتظر است تا مطمئن شود اگر طرف مقابل تحريمها را لغو کرد، بعدا تعهدات خود را کاهش دهد. درباره تمايل اروپا براي ميانجيگري بين ايران و آمريکا بايد گفت براي بازگشت به برجام در چارچوب خود برجام نياز است مذاکراتي انجام شود تا مشخص شود آيا فقط صرف صدور بيانيه کفايت ميکند يا نه بايد اقداماتي انجام شود. اگر اقداماتي انجام شود چند مرحله باشد، به چه صورتي اجرا شود؟ چه کسي شروعکننده باشد؟ چه اقدامي در مقابل چه اقدامي بايد انجام شود؟ اگر ميخواهيم راهحل پيدا کنيم بايد مذاکراتي انجام شود. مذاکره هم بهتر است مستقيم باشد، اروپاييها نشان دادهاند که عملا کارهاي نيستند و توان لازم را براي حل مشکلات ندارند. اروپاييها ميخواهند اين کار را انجام دهند اما در عمل توان آن را ندارند. نميتوانند در مقابل سياستهاي آمريکا بايستند. نشست کميسيون مشترک برجام در آينده نزديک برگزار ميشود که وظيفه کميسيون مشترک برجام رسيدگي به تخلف يا نقض آشکار برجام است و ميتواند زمينه خوبي براي انجام گفتوگوهاي فعلي باشد، اما اين مستلزم بازگشت آمريکا به برجام است. تا زماني که آمريکا به برجام بازنگردد نميتواند در کميسيون مشترک شرکت کند. شايد اروپاييها نظرات آمريکا را منتقل کنند يا بخواهند از اين طريق پيام ايران را منتقل کنند. ايران از طريق سفارت سوئيس هم ميتواند همين کار را انجام دهد. براي ما بهتر است که مستقيم با خود آمريکا مسائل را حلو فصل کنيم تا اينکه اروپا را ميانجي کنيم. به زودي در اوايل اسفند طبق قانون جديد مجلس، ايران بايد گامي ديگر از کاهش تعهدات خود را عملياتي کند. پيشبيني اين است که برداشتن گام جديد نهتنها اوضاع را بهتر نميکند، بلکه بدتر هم خواهد کرد. بعيد ميدانم اقدام ايران موجب شود که طرف مقابل وادار به تجديدنظر شود. اگر کاري بايد انجام شود بايد تا قبل از آن تاريخ صورت بگيرد در غير اين صورت با برداشتن گام جديد ممکن است ما چين و روسيه را هم به سمت طرف مقابل هل دهيم. کاهش همکاريها با آژانس بينالمللي انرژي اتمي براي روسيه و چين مسالهساز است. بنابراين گام جديد طرف مقابل را مجاب به تجديدنظر نميکند و روسيه و چين را هم به موضع آنها نزديک ميکند که اين اصلا خوب نيست. ممکن است در اين صورت پرونده ما در شوراي امنيت گشوده شود.
