فـراســو
سايه ماندگار ترامپ
بر سر جمهوريخواهان
کمتر از دو هفته از پايان رياست جمهوري دونالد ترامپ ميگذرد و در اين مدت رقباي دموکرات و جمهوريخواهان همحزبياش در تکاپو بودهاند تا برنامههاي سياسي خود را با محوريت همراهي يا تقابل با وي پيش برند. دموکراتهاي کنگره پس از آنکه هواداران ترامپ به ساختمان قوه مقننه آمريکا يورش بردند، عزم خود را جزم کردند و روند محاکمه ترامپ را دوباره کليد زدند. با وجود تصويب استيضاح در مجلس نمايندگان تحت کنترل دموکراتها بعيد به نظر ميرسد نتيجه مورد نظر دموکراتها در محکمه سنا حاصل شده و راه بر نامزدي مجدد ترامپ بسته شود. اختلافهاي داخلي جمهوريخواهان نيز پس از وقايع کنگره عيانتر شد و تعدادي از آنان وعده همکاري با دولت حزب رقيب را داده و برخي حتي به محاکمه همحزبي خود رأي آري دادند. با اين حال به نظر ميآيد که اختلافهاي داخلي جمهوريخواهان آنچنان نباشد که واقعيت وابستگي اين حزب به آراء هواداران ترامپ در انتخابات سال 2021 کنگره را پنهان کند. ترامپ نيز که در روز آخر رياستجمهوري وعده مبهم بازگشت به کاخ سفيد را داده بود، اکنون و در کنار شايعات تأسيس يک حزب مستقل، يک گروه اقدام سياسي تشکيل داده و مشغول جمعآوري دهها ميليونها دلار کمک نقدي هوادارانش است. رئيسجمهوري پيشين آمريکا نشان داده که با آگاهي از مخالفت مؤثر سناتورهاي جمهوريخواه دغدغهاي از محکمه سنا ندارد و با تأسيس دفتر فلوريدا به دنبال پيگيري امور سياسي آتي است. با اين حال به احتمال فراوان و پس از تبرئه احتمالي در سنا، مخالفانش اتهامهاي ديگري را عليه او مطرح و در دادگاههاي ايالتي و فدرال اقامه دعوا خواهند کرد.
فرآيند استيضاح
هواداران ترامپ 17 دي و دو هفته مانده به پايان رياست جمهوري وي پس از يورش به ساختمان کنگره با پليس درگير شدند که در اين ميان خساراتي به اموال عمومي وارد شد و تعدادي از معترضان و مأموران پليس در اين ميان مجروح شده و جان باختند. مجموعه اين حوادث کمسابقه موجب شد تا دموکراتها با بهرهبرداري از انزجار عمومي، براي دومين بار فرآيند استيضاح ترامپ را آغاز کنند. پس از تصويب استيضاح در مجلس نمايندگان، اينک نوبت سنا است که در محکمه 21 بهمن اتهام «تحريک براي شورش» ترامپ را بررسي کند. در صورتي که 67 سناتور به مجرميت ترامپ رأي موافق بدهند، او از مزاياي رئيسجمهوري محروم خواهد شد و سناتورها ميتوانند مانع از حضور او در تمام رقابتهاي انتخاباتي اين کشور شوند. از 100 عضو سنا، 50 سناتور جمهوريخواه و 50 سناتور دموکرات است. منابع خبري ديروز گزارش دادند که تيم پنجنفره وکلاي ترامپ چند روز مانده به آغاز محکمه سنا بر سر نحوه دفاع اختلاف نظر پيدا کرده و از همکاري با او صرفنظر کردند. رئيسجمهوري پيشين آمريکا از وکلايش خواسته بود تا به جاي زير سؤال بردن مبناي قانوني محکوميت رئيسجمهوري که دورهاش به پايان رسيده، عنوان کنند که در انتخابات 2020 تقلب گسترده رخ داده و آراء او به سرقت رفته است. رسانههاي آمريکايي امروز خبر دادند که ترامپ دو وکيل را جايگزين تيم پيشين کرده و آنها در محکمه سنا عهدهدار دفاع از وي خواهند بود. ترامپ پيشتر اعلام کرده بود که در سنا حضور نخواهد يافت و دفاعيه خود را ارسال خواهد کرد.
اختلافهاي داخلي حزب جمهوريخواه
دودستگي در اردوگاه جمهوريخواهان گر چه از پنج سال پيش و اعلام نامزدي ترامپ آغاز شد ولي پس از وقايع کنگره و محاکمه مجدد ترامپ به اوج خود رسيده است. نگاهي به اخبار اردوگاه جمهوريخواهان به آساني اين تشتت آراء را نشان ميدهد. ساعاتي پيش از برگزاري مراسم تحليف جو بايدن، 17 تن از اعضاي جمهوريخواه مجلس نمايندگان آمريکا در نامهاي به رئيسجمهوري جديد اين کشور اعلام کردند که مشتاقانه منتظر همکاري با دولت او هستند. پيش از پايان دوره رياست جمهوري ترامپ نيز 10 نماينده جمهوريخواه به طرح استيضاح او رأي مثبت داده بودند. با اين وجود از آغاز رياستجمهوري بايدن 24 ساعت نگذشته بود که تد کروز سناتور جمهوريخواه ايالت تگزاس در رشته توييتي به دولت جديد آمريکا حمله کرد. چند روز بعد مارجوري تيلور گرين عضو جمهوريخواه مجلس نمايندگان طرح استيضاح بايدن را به اتهام «اقدامات مفسدانه در اوکراين و سوءاستفاده از قدرت براي اجازه دادن به فرزندش در اخذ وجه نقد از روسيه و چين» ارائه داد. هفته پيش نيز 45 سناتور جمهوريخواه در حالي استيضاح ترامپ را غيرقانوني خواندند که پيشتر ميت رامني سناتور جمهوريخواه ايالت يوتا با حمايت از طرح محاکمه ترامپ گفته بود که اين اقدام پس از خروج وي از کاخ سفيد قانوني است. از سوي ديگر اعلام شد که 10 تن از سناتورهاي جمهوريخواه براي تغيير لايحه کمکهاي کرونايي با بايدن رايزني خواهند کرد. در ميان اين ده سناتور تعدادي از مخالفان جمهوريخواه ترامپ نيز ديده ميشوند. به نظر ميرسد که اکثريت جمهوريخواهان قصد دارند تا در انتخابات مياندورهاي سال 2021 سهمي از سبد حاميان ترامپ را به خود اختصاص دهند و با برخي موضعگيريها سيگنالهايي را به 74 ميليون رأيدهنده ترامپ ارسال ميکنند.
آينده سياسي ترامپ
در حالي که پيش از اين شايعاتي در مورد تصميم ترامپ براي جدايي از حزب جمهوريخواه و تأسيس حزب «ميهنپرستان» منتشر شده بود، رسانههاي آمريکايي ديشب خبر دادند که رئيسجمهوري پيشين آمريکا يک کميته اقدام سياسي تشکيل داده و تاکنون بيش از 31 ميليون دلار کمک مالي جذب کرده است. گر چه ترامپ قانوناً نميتواند از اين منابع براي کارزار انتخاباتي احتمالي خود هزينه کند ولي قادر است تا با استفاده از اين اهرم بر انتخابات مياندورهاي کنگره تأثيرگذار باشد. هفته پيش نيز اعلام شد که ترامپ «دفتر رياست جمهوري پيشين» را در شهر پالم بيچ ايالت فلوريدا افتتاح کرده و متعاقباً کوين مک کارتي رهبر اقليت مجلس به ديدار وي رفت. به اعتقاد صاحبنظران اين ديدار نشان داد که حزب جمهوريخواه کماکان خود را وامدار ترامپ ميداند.
