مساله «ابلق» انتخاب میان حقیقت یا مصلحت است

نرگس آبيار کارگردان فيلم سينمايي «ابلق» در نشست رسانه‌اي اين فيلم درباره انگيزه پرداختن به يک سوژه ملتهب اجتماعي توضيحاتي ارائه کرد. نشست خبري فيلم سينمايي «ابلق» به کارگرداني نرگس آبيار از آثار حاضر در سي‌ونهمين جشنواره فيلم فجر در برج‌ميلاد برگزار شد. در ابتداي اين نشست هوتن شکيبا در پاسخ به اينکه فکر مي‌کند آيا اين همکاري مجدد با نرگس آبيار منجر به دريافت سيمرغ ديگري براي او مي‌شود، بيان کرد: نمي‌دانم اين همکاري دوباره سيمرغ مي‌آورد يا نه، ولي فيلم رسالتي داشت که انجام داده است و اميدوارم خوب ديده و منصفانه قضاوت شود. الناز شاکردوست هم در پاسخ به همين سوال بيان کرد: گرفتن سيمرغ براي همه مهم است مي‌خواستيم صداي يکسري از زنان باشيم که دستشان به‌جايي نمي‌رسد و اينکه تاثيري داشته باشيم بزرگترين جايزه براي من است. در ادامه نرگس آبيار درباره صداي نامناسب اين فيلم در سالن اصحاب‌رسانه اظهارکرد: اين سالن، سالن خوبي نيست. ما که فيلمنامه را نوشته و اجرا کرديم گاهي ديالوگ‌ها را متوجه نمي‌شديم. اگر دوره بعدي جشنواره اينجا برگزار شد اميدوارم اين موضوع برطرف شود. گلاره عباسي ديگر بازيگر اين فيلم گفت: اين نقش چالش زيادي براي من داشت. کارکردن با خانم آبيار هميشه خيلي جذاب است. براي من هم نقش متفاوتي بود چون از طبقه‌اي متفاوت بود ما مي‌خواستيم به شکلي اين نقش را طراحي کنيم که تا حالا از من ديده نشده است اميدوارم باورپذير هم شده باشد. به‌خاطر اين نقش 10 کيلو چاق شدم. هوتن شکيبا درباره ايفاي اين نقش متفاوت اظهارکرد: من سعي کردم چالشي براي خودم ايجاد کنم، اين افزايش وزن بود و در دوران قرنطينه که باشگاه‌ها بسته بود به‌صورت سنگين ورزش کردم در حين فيلمبرداري به‌لحاظ فيزيکي خيلي سختي داشتيم.

اين داستان براي همه جهان است

آبيار درباره نسبت فيلم «ابلق» با جامعه امروز توضيح داد: هنرمند آيينه جامعه است اگرچه نشان داديم که کاراکتر اصلي سکوت مي‌کند و مصلحت را انتخاب مي‌کند، ولي مي‌گوييم مصلحت يک مسکن موقت است، «راحله» قصه ما انتخاب مي‌کند که دروغ بگويد، جبر محيط او را وادار نمي‌کند. او حاضر است جان بدهد تا حرف او را بپذيرند اما وقتي آدم‌ها را مي‌بيند، انتخاب مي‌کند مصلحت را پيش بگيرد اين داستان آدم‌ها در يک شرايط پيچيده است. اين داستان تنها مختص ايران نيست براي همه جهان است. ما اين سوال را مي‌پرسيم که حقيقت درست‌تر است يا مصلحت، من راهکاري هم ارائه ندادم فقط مشکل را نشان دادم. آبيار درباره نمادين بودن فيلم توضيح داد: نماد در فيلم‌هاي من هميشه هست البته نه اين‌طور که گل درشت باشد بلکه تنيده در فيلم است. اگر نام اين نمادها را اشيا بگذاريم که کاراکتر و تفسير دارند بايد بگويم بله من معمولا اين عناصر را در فيلم‌هايم دارم. وي افزود: فيلمنامه اوليه را پريسا کرزيان نوشته بود که برايم جذاب بود. ما تصميم گرفتيم روي اين فيلمنامه کار کنيم و بارهاوبارها بازنويسي شد دوست دارم کار اقتباسي کنم رمان‌ها و کتاب‌هاي جذابي داريم که حيف است زمين بماند در اينجا هم دوست داشتم نگاه خودم را در فيلمنامه داشته باشم. محمدحسين قاسمي تهيه‌کننده اين اثر درباره لوکيشن گفت: اين لوکيشن را مي‌خواستند و ما سعي کرديم تهيه کنيم. آبيار ادامه داد: اتفاقات از ابتدا در زورآباد پيش مي‌آمد. زورآباد محل‌هاي حاشيه‌اي است که با کمترين ابزار خانه‌ها ساخته مي‌شود. البته ساخت‌وساز هم داشتيم اينگونه محل‌ها در اطراف همه کلانشهرها در تمام دنيا وجود دارد. کرزيان هم گفت: درست است که شخصيت اصلي يک زن است اما اين رنج يک انسان است چيزي که براي من دغدغه است همين رنج انسان و همه مسائل مربوط به انسان است.

«مصلحت» يک مسکن موقت است

آبيار بيان کرد: شرايط پيش آمده براي کاراکتر اصلي اين فيلم ممکن است براي همه پيش بيايد ولي زنان ممکن است بيشتر در چنين موقعيتي قرار بگيرند. هر زني بالاخره اين شرايط پيچيده را تجربه کرده است. البته مردان هم گاهي دچار چنين موقعيتي مي‌شوند. وي افزود: زنان به‌خاطر آسيب‌پذير بودن و به‌خاطر معاش‌شان سکوت مي‌کنند و تنها کسي که تلاش مي‌کند اين سکوت را بشکند «راحله» است، اما در نهايت انتخاب مي‌کند که مصلحت را پيشه کند اين يک شرايط پيچيده انسان است و من نقطه مشکل را نشان دادم که چه چيزهايي باعث مي‌شود به‌جاي حقيقت‌گويي مصلحت را انتخاب کنيم که يک مسکن موقت است. آبيار ادامه داد: هر کلمه‌اي مي‌تواند کارکرد نمادين داشته باشد برج و شهربازي يک موقعيت است فاصله طبقاتي‌اي وجود دارد که ممکن است شرايط را پيچيده‌تر کند. متن و فيلم خوب، آن چيزي است که تخيل را برانگيزد تا شما از آن معناهاي مختلفي را دريافت کنيد. وي ادامه داد: اين‌طور نيست که بگوييم مردها بد هستند، اين منطقه‌اي است که اتفاقا خيلي از آنها شريف هستند. ما آنها را دزد و معتاد نشان نداديم همه آنها کار مي‌کنند تا پول دربياورند. ما يک کاراکتر رحيم داريم که قابل قبول است کاراکتر علي هم هرچند بي‌عقلي مي‌کند و در پيچيدگي مالي گرفتار شده آدم بدي نيست همسرش را باور دارد و به او اعتماد مي‌کند. کرزيان هم در ادامه گفت: اگر بخواهيم بگوييم چرا مردها بد هستند. زن‌هاي بدي را هم مي‌بينيم، زني که پشت زن ديگر را خالي مي‌کند، زني که ديگري مسخره مي‌کند و... آبيار بيان کرد: من آدم بي‌کله‌اي هستم اگر چنين اتفاقي بيفتد ممکن است تا پاي جان بروم، زمين و زمان را برهم بريزم. ولي لزوما کار من درست نيست. من اين سوال را از مخاطب پرسيدم که شما چه مي‌کرديد، اين مشکل همچنان هست. اين کارگردان بيان کرد: يکبار در مصاحبه‌اي گفتم واژه ارزشي معناي گسترده‌اي دارد مثلا به‌نظرم آقاي اصغر فرهادي يک فيلمساز ارزشي است. چون به اخلاقيات انسان‌ها در فيلم‌هايش مي‌پردازد. از اين جهت من خودم را فيلمساز ارزشي نمي‌دانم. تصميم من اين بوده که فيلم‌هايي بسازم که باهم تفاوت داشته باشند چون نسبت به هر سال آدم ديگري شده‌ام. وي ادامه داد: سعي مي‌کنم فيلم‌هاي شبيه به هم نسازم، درجا نزنم، روي موج موفقيت فيلم‌هاي قبلي حرکت نکنم مثلا بعداز «شبي که ماه کامل شد» به من پيشنهاد مي‌دادند تا درباره کشتي سانچي‌، دزدان دريايي و… فيلم بسازم اما من روي موفقيت‌هاي قبلي حرکت نمي‌کنم سعي مي‌کنم خودم را بشکنم.