ایران مساله اول بایدن نیست

وزير سابق راه و شهر سازي با اشاره به روي کار آمدن بايدن به عنوان رئيس جمهور جديد ايالات متحده گفت: ما از دو منظر مي‌توانيم به تحولات آمريکا نگاه کنيم؛ يکي از داخل آمريکا و ديگري از بيرون. در نگاه دروني، رئيس جمهوري در اين کشور حاکم بوده که رسما از نژاد پرستي دفاع مي‌کرد، آمريکا را دو قطبي کرده و در آن شکاف اجتماعي بسيار جدي ايجاد کرده بود. ايسنا نوشت، عباس آخوندي اظهارداشت: اين شکاف اجتماعي سبب يک سري منازعات اجتماعي داخل اين کشور شده بود. از اين منظر، آمريکا در اين نگاه موفق شد چنين رئيس جمهوري را ظرف 4 سال کنار بگذارد. بنابراين اتفاقي در داخل اين کشور رخ داده و ما بايد اين واقعيت را بپذيريم. وي افزود: خيلي‌ها تمايل دارند بگويد اتفاقي رخ نداده و سگ زرد برادر شغال است اما داستان اين طور نيست ،بلکه اتفاقي رخ داده که نديدن آن امکان پذير نيست. مثل اين است که بگوييم خاتمي و احمدي نژاد فرقي با هم ندارند و عين يکديگرند. در حالي که اينها دو سياست کاملا متفاوت را اجرا کردند و دو جريان فکري کاملا متفاوت را نمايندگي مي‌کنند؛ يکي ظرف يک سال، شش قطعنامه از شوراي امنيت مي‌گيرد و ديگري از کشور در فضاي جهاني تشنج‌زدايي مي‌کند. وي افزود: اين‌ها دو جريان هستند. بنابراين اتفاقي رخ داده و اگر ما سعي نکنيم اين اتفاق را بفهميم اشتباه مي‌کنيم. اين بدين معني نيست که ضرورتا بايدن به نفع ايران عمل مي‌کند. مهم اين است که تغيير را ببينيم و آثارش را بر سياست جهان و ايران درست ارزيابي کنيم. وزير دولت يازدهم ادامه داد: اما از نگاه بيروني در آمريکا چه اتفاقي افتاده است؟ فردي که مبنايش قدرت سخت بوده کنار رفته و کسي آمده که مبناي رفتارش با جهان براساس کاربست قدرت نرم است. اين مدرس دانشگاه ياد آورشد: بايدن به عنوان مثال در روز اول کارش به سازمان بهداشت جهاني و پيمان پاريس پيوست. اين يک علامت به جهان است. من به خوبي و بدي اينها کاري ندارم. اتفاقي افتاده که ما بايد اين اتفاق را بفهميم. اين اتفاق به قدرت نرم برمي‌گردد که خاصيتش ايجاد اجماع در سطح جهاني است زيرا مبنايش کاربست مستقيم زور نيست، بلکه مبنايش ايجاد اجماعي است که قدرت خود را در اين اجماع مي‌بيند. اين عضو سابق کابينه حسن روحاني با طرح اين سوال که چه کسي از اين تغيير در سطح جهان لطمه خورده، ياد آور شد: همه کساني که مبناي سياستشان کاربست مستقيم زور بوده از اين تغيير لطمه خوردند. اولين بازنده‌اش نتانياهو و اسراييل در منطقه هستند. چرا که تمام مبناي آنها کاربست قدرت سخت است. همچنين جريان حاکم در عربستان سعودي، جريان حاکم بر امارات و کساني که حول و حوش قدرت نظامي و قدرت سخت جمع شده بودند بازنده اين جريان هستند. در ايران هم عده‌اي فکر مي‌کردند اگر قدرت سخت در آمريکا بر سر کار بيايد آنها مشروعيت بيشتري پيدا مي‌کنند. اين ها هم بازنده هستند، زيرا تمام تصورشان همين بود. آخوندي بيان کرد: اگر در همين مدت کوتاه به نطق بايدن در روز تحليف و 17 فرماني که صادر کرد نگاه کنيد، نشان مي‌دهد اصلي‌ترين اولويت بايدن مسائل داخلي آمريکا است. اولويت اول و دوم و سوم او داخل آمريکا و اولويت چهارمش به سمت چين است، زيرا او چين را رقيب اصلي خود مي‌داند و به دنبال تنظيم مجدد رابطه خود با اين کشور است. اولويت پنجمش هم تنظيم ارتباطات با اتحاديه اروپا و روابط دو سوي آتلانتيک است و اولويت بعدي‌اش درگير شدن با مساله ايران و خاورميانه است. وي عنوان کرد: اگر بخواهيم صحنه واقعي را ترسيم کنيم مفهومش اين است که اين بار آمريکا در برابر ايران بدون رايزني با متحدان استراتژيک سابقش اقدام نخواهد کرد و مي‌خواهد با اجماعي وارد بحث شود.

بالا آوردن ديپلماسي مهم‌ترين کارروحاني

اين مدرس دانشگاه با اشاره به حساسيت شرايط کنوني تاکيد کرد: من فکر مي‌کنم شبکه‌هايي در جهان و ايران هستند که منافعشان در اين است که هر چه سريعتر تنش ايجاد کنند زيرا در اين صورت همه چيز امنيتي مي‌شود و فعاليت‌هاي اجتماعي تحت‌الشعاع قرار مي‌گيرد و همه چيز به صورت امنيتي مورد رسيدگي قرار مي‌گيرد ولي اگر تنش ايجاد نشود امکان کار سياسي، اقتصادي و اجتماعي و ديپلماتيک فراهم مي‌شود بنابراين بايد ببينيم برخي افراد در ايران چه سياستي را تعقيب مي‌کنند؛ سياست ديپلماسي يا ايجاد تنش؟ عضو سابق کابينه حسن روحاني ادامه داد: بزرگترين کاري که آقاي روحاني در باقي مانده دولتش مي‌تواند انجام دهد اين است که تلاش کند همچنان ديپلماسي را بالا بياورد و از هر نوع درگيري خودداري کند که قطعا به نفع آمريکا و به نفع شرايط امنيتي در داخل ايران است. آخوندي اضافه کرد: الان زماني است که ما بايد در بالاترين سطح درخواست تشکيل جلساتي را کنيم که در برجام پيش بيني شده است. در حال حاضر کانال رسمي که براي مذاکره با جهان داريم همچنان ترتيباتي است که درون برجام پيش بيني شده لذا فعال کردن ساز و کارها در برجام به نظرم نخستين گامي است که بايد در ايران برداشته شود.