آلودگی هوا چهارمین علت مرگ‌های زودرس

رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت درباره وضعيت آلودگي هوا در کشور و پيامدهاي آن، گفت: بر اساس پژوهش مشترک دانشگاه و وزارت بهداشت مجموع سال‌هاي عمر از دست رفته به علت مواجهه طولاني مدت با ذرات معلق آلاينده ها بالغ بر 400 هزار سال برآورد شده است. دکتر عباس شاهسوني عضو هيئت علمي گروه مهندسي بهداشت محيط و دانشکده بهداشت و ايمني دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، در آستانه 29 بهمن ماه روز هواي پاک، آلودگي هوا را يکي از مسائل عمده شهرهاي بزرگ جهان دانست و گفت: گسترش شهرنشيني، افزايش جمعيت، رشد بخش‌هاي صنعتي، حمل و نقل و الگوهاي مصرف نامناسب سوخت، نگرانيها را نسبت به تشديد آلودگي هوا افزايش داده؛ چراکه اين آلودگي‌ها تاثيرات نامطلوبي بر سلامت، رفاه و بهره‌وري جامعه دارد. وي ادامه داد: آلودگي هوا يکي از عوامل خطر محيطي مهم است و جوامع از طريق کاهش سطح آلاينده‌ها مي‌توانند بار بيماري‌هايي نظير سکته و بيماري‌هاي قلبي، سرطان ريه و بيماري‌هاي تنفسي حاد و مزمن را کاهش دهند. عضو هيات علمي دانشگاه تصريح کرد: در حال حاضر 92 درصد از جمعيت جهان در کشورهايي زندگي مي‌کنند که در آن سطح آلودگي هوا 10 ميکروگرم بر متر مکعب است؛ يعني بالاتر از رهنمود سازمان جهاني بهداشت. مواجهه با ذرات معلق بطور ميانگين باعث کاهش 1.8 سال از اميد به زندگي در مردم دنيا مي‌شود. شاهسوني با اشاره به اينکه در کشورهاي با سطح درآمد متوسط و پايين خطر بيشتري وجود دارد، افزود: آلودگي هوا در سطح جهان، به عنوان چهارمين علت مرگ زودرس پس از فشار خون بالا، مصرف دخانيات و سوء تغذيه و دومين علت اصلي مرگ و مير ناشي از بيماري‌هاي غير واگير پس از استعمال دخانيات شناخته شده است.

آخرين برآوردها درباره بيماري‌ها

رئيس گروه سلامت هوا و تغيير اقليم مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت، اظهار کرد: بر اساس آخرين برآورد موسسه معتبر بار بيماري‌ها به ترتيب 26 درصد از مرگ‌هاي ناشي از سکته مغزي، 20 درصد مرگ‌هاي ناشي از بيماري هاي ايسکميک قلبي، 19 درصد مرگ‌هاي ناشي از سرطان ريه، 20 درصد مرگ‌هاي ناشي از ديابت، 30 درصد مرگ‌هاي ناشي از عفونت‌هاي تحتاني دستگاه تنفسي و 40 درصد مرگ‌هاي ناشي از بيماري‌هاي مزمن انسداد ريوي منتسب به مواجهه طولاني مدت با آلودگي هواي آزاد است. وي آلاينده‌هاي هوا را از مهمترين نگراني‌هاي بهداشت عمومي اعلام کرد و گفت: آلاينده ها شامل ذرات معلق (PM)، (ازن تروپوسفريک سطح زمين(O3)، (دي اکسيد نيتروژن(NO2) و دي اکسيد گوگرد(SO2)هستند که مي‌توانند بسياري از اندام‌ها و سيستم‌هاي انسان را تحت تأثير قرار دهند. شاهسوني افزود: شواهد زيادي در خصوص ارتباط بين اين آلودگي‌ها و اثرات قلبي عروقي و تنفسي وجود دارد. ساير پيامدهاي احتمالي سلامتي شامل اثرات متابوليکي(ديابت)، تصلب شرايين، اختلال در رشد عصبي و ريه در کودکان و حتي ارتباط با بيماري هاي تخريب عصبي است.

بروز بيش از 40 هزار مرگ زودرس

عضو هيات علمي گروه مهندسي بهداشت محيط، در خصوص وضعيت آلودگي هواي کشور و تاثير آن بر سلامت هموطنان تصريح کرد: براساس آخرين برآورد موسسه معتبر بار بيماري‌ها، مواجهه طولاني مدت با ذرات معلق 5/2 PM در کشور، سالانه باعث بروز 41 هزار و 700 مورد مرگ زودرس مي‌شود. وي در ادامه گفت: بر اساس اين گزارش ميانگين غلظت ذرات معلق5/2 PM در کشور بيش از 8/3 برابر رهنمود سازمان جهاني بهداشت است. همچنين نتايج مطالعه‌اي که در دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي و گروه سلامت هوا و تغيير اقليم مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت انجام گرفته نشان مي‌دهد که مرگ منتسب به آلودگي هوا در شهر ايران بطور ميانگين 67/7 درصد است.

هزينه‌هاي سلامت ناشي از آلودگي هوا

شاهسوني، عنوان کرد: مطابق با آخرين گزارش بانک جهاني در سال 2018، هزينه‌هاي سلامت (مرگ و بيماري) آلاينده ذرات معلق5/2 PM در شهر تهران ساليانه، 2.6 ميليارد دلار است. مطابق اين گزارش در صورتي که غلظت ذرات معلق ذرات معلق 5/2 PM در شهر تهران از 35 ميکروگرم در متر مکعب به 10 ميکروگرم در متر مکعب (رهنمود سازمان بهداشت جهاني) کاهش يابد ساليانه هزينه‌هاي سلامت (مرگ و بيماري) ناشي از آلاينده ذرات معلق به ميزان 6/1 ميليارد دلار کاهش مي‌يابد. وي در خصوص نتايج مطالعه مشترک دانشگاه و گروه سلامت هوا و تغيير اقليم مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت، بيان کرد: بر اساس اين پژوهش مجموع سال‌هاي عمر از دست رفته بعلت مواجهه طولاني مدت با ذرات معلق 5/2 PM در 25 شهر منتخب کشور، بطور ميانگين برابر با 486 هزار و 289 سال و هزينه اقتصادي مرگ‌هاي منتسب به آلودگي هوا 5 هزار و780 ميليون دلار است.

آلودگي هوا عاملي خطرناک براي بيماري‌ها

عضو هيات علمي دانشگاه، افزود: کيفيت پايين هوا يک عامل خطر مهم براي بيماري‌هاي حاد و مزمن تنفسي و قلبي عروقي است. افرادي که بيماري‌هاي زمينه‌اي دارند و در مناطق با هواي آلوده زندگي مي‌کنند، بيشتر در معرض خطر ابتلا به بيماري شديد عفونت کوويد19 قرار دارند. وي همچنين در خصوص اماکني که احتمال ابتلا به کوويد19 در آن‌ها بالاست، تصريح کرد: نتايج مطالعه‌اي که در دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي انجام شد، نشان مي‌دهد 62 درصد نمونه‌هاي هواي اخذ شده از اماکن عمومي و 67 درصد نمونه‌هاي هواي اخذ شده از سيستم حمل و نقل شهر تهران به ويروس سارس کروناي جديد آلوده بودند که نشان‌دهنده اين است که حضور در اين اماکن امکان ابتلا به بيماري کوويد19 را افزايش مي‌دهد. شاهسوني آلودگي هوا را عامل اصلي تعيين‌کننده افزايش بيماري‌هايي مانند آنفلوآنزا و کوويد19 اعلام کرد و گفت: افزايش آلودگي هوا مي‌تواند آسيب‌پذيري دستگاه تنفسي افراد را بالا ببرد و همين‌طور باعث تشديد ديابت و بيماري‌هاي تنفسي شود که با نرخ بالاتر مرگ و مير ناشي از کوويد19 همراه است .وي ادامه داد: نتايج مطالعه‌اي که در دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي و گروه سلامت هوا و تغيير اقليم مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت انجام پذيرفت نشان مي‌دهد که مواجهه با آلودگي هوا باعث 6 الي 15 درصد افزايش موارد ابتلا به کوويد19 مي شود، به همين دليل اتحاديه بهداشت عمومي اروپا هشدار داده است افرادي که در شهرهاي آلوده زندگي مي‌کنند بيشتر در معرض خطر کوويد19 قرار دارند. به گزارش روابط عمومي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، شاهسوني، ادامه داد: همانطور که اشاره شد در حال حاضر به دليل تغيير فصل و افزايش آلاينده هاي هوا به خصوص در کلان شهرها و شهرهاي صنعتي با دو مشکل آلودي هوا و اپيدمي کوويد-19 مواجه هستيم که به دنبال آن ميزان مراجعات افراد به مراکز درماني، هم به دليل آلودگي هوا و تشديد مشکلات تنفسي، قلبي- عروقي و هم کوويد‌19 افزايش مي يابد. بنابراين، آلودگي هوا يک عامل اثرگذار بر ابتلا و مرگ ناشي از کوويد‌19 است. عضو هيات علمي دانشگاه در پايان گفت: نتايج مطالعات نشان مي‌دهد که بين آلودگي هوا و عفونتCOVID-19 رابطه آماري معناداري وجود دارد. همچنين مواجهه کوتاه مدت با غلظت‌هاي بالاترPM5/2، PM10، CO ، NO2 وO3 با افزايش خطر ابتلا و مرگ بعلت کوويد 19 همراه است.