آلودگی هوا که بود و چه کرد؟!

در هفته‌هاي اخير، بيشتر از «کرونا» و «4 تا خاشخاشي»، کلمه «مازوت»‌رو مي‌شنويم. قبلا هم همچين کلماتي ورد زبون‌مون بود؛ مثلا يه‌دوره «خاشقچي؟ پس قاشق‌چي؟» از زبون‌مون نمي‌افتاد. اما حرف من اينا نيست. آلودگي هوا هميشه بوده؛ مثلا اون زمان که انسان‌هاي اوليه زندگي مي‌کردن، اگه چخماخي که باهاش آتيش روشن مي‌شد از جنس مازوتينگا بود، دود آتيشي که به راه مي‌افتاد باعث آلودگي هواي غارمحله‌هاي بالايي‌وپائيني مي‌شد. اما چون اون زمان هنوز غارآپارتمان‌هاي چند‌طبقه ساخته نشده بود، يه بادي ميومد و آلودگي رو جابه‌جا مي‌کرد.

با توسعه‌ شهرنشيني و تشکيل حکومت‌هاي محلي، استفاده از چوب‌هاي نامرغوب‌ و وارداتي که از دولت‌هاي سفلي و عليا وارد مي‌شدن، آلودگي هوا ايجاد مي‌کرد. در واقع عامل اصلي آلودگي هوا اين بود که دولت‌هاي محلي به همديگه دختر مي‌دادن و مي‌گرفتن؛ بعضي از همين دولت‌ها هم از اين موضوع سوء‌استفاده مي‌کردن تا بتونن با زدوبند برادرزن و عمه و خلاصه خانواده‌ عروس، مافياي چوب راه بيندازن!

اين مافيابازي‌ها ادامه داشت تا اينکه رسيديم به دوران اشکانيان. اون زمان چون ايران براي خودش يه پا سوئيس بود، منشأ آلودگي هوا داخلي نبود و برمي‌گشت به حسادت اسکندر مقدون‌زده که ميومد با روشن کردن آتيش دودشو مي‌فرستاد سمت مرزهاي ما. حتي دوره‌اي هم که مغول‌ها به کشور ما حمله کردن، هدف‌شون آلودگي هواي ما بود و چون اون دوره دم‌دستي‌ترين چيز واسه آتيش روشن کردن کتاب‌هاي ما بودن، تصميم گرفتن کتابخونه‌هارو با جهيزيه‌هاي توش بسوزونن! آخه اين انصافه؟!

همين‌جوري که تاريخ‌رو ورق مي‌زنيم، عامل آلودگي هوا کم کم تو جمله‌ «بلانسبت بوي بد مياد» خلاصه مي‌شه. از اونجايي‌که به ازاي هر شهروند، يک قاطر يا اسب وجود داشت و هر چيزي هم يه اگزوز و خروجي‌اي داره، طبيعي بود که منشأ آلودگي هوا هم عوض بشه. از طرفي هر چقدر بيشتر از يه‌وسيله‌اي استفاده کني، بيشتر سوخت مي‌خواد تا بيشتر گندشو در بياره!

تو دوران قاجارم يه‌مقاطعي هوا به‌خاطر جوگيري و نديد بديد‌بازي ناصر خلاف و جدوآبادش آلوده مي‌شد؛ چون اونا سوار ماشين‌هاي وارداتي با ارز دولتي مي‌شدن و با عَيال‌بکس‌هاشون دور دور مي‌کردن. به همين خاطرم بود که مردم اون زمان يه‌آهنگي به اسم «چي مي‌شه رد نشي از کوچه‌مون»‌رو همش تکرار مي‌کردن تا بلکه به گوش دربار برسه.

همه‌ اينا گذشت تا رسيديم به نسخه پرميوم که اسمش آلودگي با مازوته و مي‌گن علاوه بر اينکه خيلي راحت‌تر مي‌شه باهاش حلقه بيرون داد، حتي مي‌شه با اون هذلولي هم بدي بيرون. خلاصه کاري که از دست ما برنمي‌آد؛ ولي مي‌شه اميدوار بود با يک دم عميق از مازوت بشه کروناهاي توي ريه‌رو کشت. سنگ مفت، گنجشک هم مفت!