چه افرادي ميتوانند خون اهدا کنند؟
اهداي خون حرکتي انسان دوستانه است چرا که با اهداي هر واحد خون جان سه نفر را مي توان نجات داد، شايد بسياري از افراد تمايل داشته باشند در اين حرکت انسان دوستانه سهيم شوند اما با وجود بيماري يا جراحيهاي مختلف، نمي دانند که مجاز به اهداي خون هستند يا خير.خون سالم نجاتدهنده زندگي است و همهروزه در سراسر جهان بسياري از افراد به خون و فرآوردههاي خوني نياز پيدا مي کنند به طوري که از هر سه نفر در دنيا، يک نفر در طول زندگي احتياج به تزريق خون و فرآوردههاي خوني دارد. اورژانسيترين زمان اهداي خون هنگام بروز حوادث و سوانح از جمله تصادفات رانندگي، سوختگيها و اعمال جراحي است.از ديگر موارد اضطراري اهداي خون به خانمهاي باردار در حين زايمان، نوزادان بهويژه نوزادان نارسي است که به زردي دچار ميشوند، بيماران مبتلا به سرطان که تحت شيمي درماني يا اشعه درماني قرار دارند، بيماران تالاسمي و هموفيلي است.اهداي خون و فرآوردههاي آن بهترين روش براي تامين خون مورد نياز بيماران نيازمند است و در بسياري از کشورها اهداي خون به صورت داوطلبانه انجام ميشود. در ايران نيز افراد به صورت کاملا داوطلبانه و بدون هيچ چشمداشتي و به منظور نجات جان بيماران نيازمند خون خود را اهدا ميکنند.اين در حالي است که همه افراد نميتوانند خون خود را اهداء کنند چرا که اهداي خون محدويت و شرايط خاصي خود را دارد زيرا در اهداي خون بالاترين استانداردهاي از نظر سلامت رعايت ميشود، بنابراين اهداکنندگان خون از سالمترين افراد جامعه بوده و خونهاي اهدايي از سطح سلامت و امنيت بالايي برخوردار است.شايد براي بسياري از علاقهمندان به اهداي خون، سوال ايجاد شود که آيا مي توانم با شرايط فعلي به لحاظ جسماني، در اهداي خون شريک باشم يا خير؟ اين سوالي است که بشير حاجي بيگي سخنگوي سازمان انتقال خون پاسخ ميدهد:
شرايط اهداي خون براي افراد با سابقه عمل جراحي
بشير حاجيبيگي سخنگوي سازمان انتقال خون ميگويد: هر فردي در طول زندگي ممکن است بيمار شده و به دليل کسالت ناشي از بيماري در مرکزي درماني بستري شود يا تحت عمل جراحي قرار بگيرد، پزشکهاي بخش اهداکنندگان مراکز انتقال خون سراسر کشور از داوطلبهاي اهداي خون سوالاتي درباره سابقه بستري در بيمارستان يا جراحي ميپرسند.وي ادامه ميدهد: اهداکنندهاي که عمل جراحي انجام داده و به طور کامل بهبود يافته و در حال حاضر آنتيبيوتيک مصرف نميکند با اين شرط که طي عمل جراحي يا زمان بستري در بيمارستان خون و فرآوردههاي آن را مصرف نکرده، شرايط استريل حين عمل کاملا رعايت شده باشد، مدت معافيت بسته به نوع جراحي را پشت سر گذاشته، ميتواند خون خود را به بيماران نيازمند اهدا کند.حاجيبيگي ميگويد: در جراحي هايي که از مواد حاجب تزريقي براي اعمال تشخيصي استفاده ميشود داوطلب اهداي خون تا 24 ساعت معاف از اهداي خون است و پس از آن و بر اساس نظر پزشک، ميتواند خون اهدا کند. افراد با سابقه اعمال جراحي کوچک و لاپاروسکوپي نيز بر اساس تشخيص پزشک تا مدتي که پزشک بخش اظهار ميکند معاف از اهداي خون هستند.
شرايط اهداي خون در افراد باسابقه جراحيهاي بزرگ
حاجيبيگي در مورد شرايط اهداي خون در افرادي که سابقه جراحي بزرگ دارند، ميگويد: داوطلبان اهداي خون در صورتي که تحت جراحيهاي بزرگ مانند برداشتن جمجمه، ايجاد برش در شکم، جراحي برداشت تيروئيد، جراحي برداشت رحم و جراحي ستون فقرات قرار گرفته اند تا 6 ماه و بهبودي کامل امکان اهداي خون ندارند.
شرايط اهداي خون در افراد با سابقه عمل قلب باز و سرطان
سخنگوي سازمان انتقال خون درمورد اهداي خون افرادي که سابقه جراحيهاي بزرگ و سرطان داشتهاند، ميگويد: چنانچه فرد تحت اعمال جراحي قلب باز قرار گرفته باشد يا اهداکننده خون به دليل ابتلا به سرطان جراحي شده باشد به صورت دائم از اهداي خون معاف خواهد شد.
شرايط اهداي خون در صورت مراجعه به دندانپزشکي
به دليل وجود باورهاي نادرست، افرادي که سابقه مراجعه به دندانپزشکي دارند خود را از اهداي خون معاف دانسته و مشارکت کمتري در اين امر انسان دوستانه دارند اما واقعيت اين است که اعمال دندانپزشکي تنها براي مدتي کوتاه افراد را معاف موقت از اهداي خون ميکند.سخنگوي سازمان انتقال خون در اين زمينه ميگويد: مراجعه به دندانپزشکي ممکن است با تزريق داروي بيحسي يا آبسه، عفونت و در پي آن تجويز آنتيبيوتيک همراه باشد از اين رو افرادي که تحت اعمال دندانپزشکي قرار گرفتهاند ممکن است از 72 ساعت تا هفت روز از اهداي خون معاف موقت شوند.حاجيبيگي ادامه ميدهد: اهداکنندگاني که سابقه مراجعه به دندانپزشکي دارند بر اساس پروسههاي مختلف درماني انجام شده تنها معافيتهايي موقت را در سازمان انتقال خون تجربه خواهند کرد، داوطلبان اهداي خون نگراني از انجام اعمال دندانپزشکي نداشته باشند زيرا ميتوانند پس از بهبودي و درمان، دوباره به اهداي خون اقدام کنند.وي با بيان اينکه بر اساس پروسههاي درماني دندانپزشکي مدت معافيتهاي موقت متفاوت است، ميافزايد: اهداکنندهاي که تحت اعمال دندانپزشکي بدون نفوذ به بافت نرم همچون جرم گيري و پر کردن دندان همراه با تزريق داروهاي بيحسي قرار گرفته باشد به مدت 72 ساعت از اهداي خون معاف موقت ميشود و پس از آن ميتواند به مراکز انتقال خون مراجعه کرده و مراحل پذيرش، مصاحبه و معاينه پزشکي را طي کند و در نهايت در صورتيکه معافيتهاي ديگر اهداي خون شامل حال او نشود، اقدام به اهداي خون کند.حاجيبيگي ادامه ميدهد: در صورتي که اهداکننده خون اعمال دندانپزشکي همچون کشيدن دندان، عصب کشي و ايمپلنت را انجام داده باشد، به دليل اينکه اين اعمال نفوذ در بافتهاي نرم دهان و دندان محسوب ميشود به مدت هفت روز از اهداي خون معاف موقت ميشود.
معافيتهاي دندانپزشکي براي اهداي خون
وي برخي از معافيتهاي دندانپزشکي براي اهداي خون را به دليل مصرف داروهاي مرتبط با درمان برشمرده و ميگويد: ممکن است پيش و پس از اعمال دندانپزشکي، آنتي بيوتيک تجويز شود و بيماراني که مبتلا به آبسه دنداني يا عفونتهاي دنداني باشند و مصرف کننده آنتي بيوتيک هستند، هنگام معاينه پيش از اهداي خون بايد بدون علائم و هرگونه نشانه عفونت باشند و حداقل سه روز از آخرين دوز آنتي بيوتيک خوراکي آنها سپري شده باشد.
