رشد 83درصدی درآمدهای غیرنفتی ایران
از ارديبهشت 97 که دولت ايالات متحده با خروج از برجام سياست فشار حداکثري عليه ايران را در پيش گرفت، ميزان صادرات نفت ايران به مرز صفر رسيد و اقتصاد کشور با چالشهاي بسياري مواجه شد، در کنار اين مورد بيماري کرونا و بستهشدن مرزهاي کشورها هم مزيد بر علت شد تا ميزان صادرات کالاهاي غيرنفتي نيز به شکل قابل توجهي کاهش يابد. اما پس از موفقيت بايدن در انتخابات آمريکا، گمانهزنيها براي بازگشت اين کشور به برجام و رفع تحريمهاي نفتي بر سر زبانها افتاد و بسياري از تحليلگران معتقدند اقتصاد ايران ميتواند با گشايشهايي در حوزه صادرات و واردات همراه شود.
اقتصاد ايران در مسير رشد
بر همين اساس يکي از نشريههاي معتبر بينالمللي در گزارشي به بررسي شرايط اقتصاد ايران پس از سه سال راهبرد فشار حداکثري دولت ترامپ پرداخت و نوشت: بخش غيرنفتي ايران اکنون درآمدزايي بالاتري از بخش نفتي دارد. به گزارش ايسنا، وال استريت ژورنال در ادامه نوشت: شرکتهاي ايراني به طور روزافزون در حال توليد کالاهايي هستند که اين کشور پيشتر از خارج وارد ميکرد. از طرفي روند رو به رشد استخدام نيروهاي جديد در شرکتهاي کوچکتر نيز ديده ميشود و طبق آمارهاي منتشرشده توسط دولت ايران، درآمدهاي غيرنفتي اين کشور با رشد 83 درصدي در سالهاي اخير درآمدزايي بيشتري از بخش انرژي داشته که اکنون زير بار سنگين تحريمها قرار گرفته است. از سوي ديگر محسن توکل، کارشناس امور تحريمها در انديشکده شوراي آتلانتيک نيز، گفت: حتي اگر تحريمها توانسته باشند صادرات نفت ايران را تحت تاثير قرار دهند باز هم شاهد آن هستيم که اقتصاد ايران توانسته است نجات يابد. به نوشته اين نشريه، تقويت توان داخلي اقتصاد ايران ميتواند، در زمان روي کار آمدن دولت بايدن که وعده بازگشت به برجام و رفع تحريمهاي مرتبط را داده است به اين کشور کمک کند، اين در حالي است که دولت ترامپ با وعده رسيدن به توافقي بهتر با ايران کمپين فشار حداکثري را به راه انداخت و همين مساله نيز در مواردي باعث قطع دسترسي ايران به جريان تجارت خارجي شد. وال استريت ژورنال در ادامه با اشاره به ورود شرکتهاي ايراني براي پر کردن خلا خارجيها نوشت: براي نمونه در سال 2018 شرکت آرايشي بهداشي اوريال فرانسه اعلام کرد، برنامه توسعه حضور خود در بازار ايران را رها ميکند اما شريک ايراني آن يعني زرسيما ناميرسا، خط توليد خود را راهاندازي کرد و اکنون محصولات آن جايگزين برند فرانسوي در بسياري از آرايشگاههاي تهران شده است. از طرفي ديگر برندهاي ايراني جايگزين برندهاي مطرحي همچون آديداس، بنتون و منگو شدهاند. اين نشريه در پايان خاطرنشان کرد: دولت ترامپ از تحريمها بهعنوان سلاحي براي وادار کردن ايران، ونزوئلا و روسيه به تغيير دادن رفتار خود استفاده کرده است، اما با خودداري اين دولتها از تعظيم در برابر خواستههاي واشنگتن اکنون زمان تصميمگيري براي دولت بايدن فرا رسيده است که آيا به اين رويه ادامه دهد يا خير! با اين حال نبايد فراموش کرد که تحريمها پيامدهاي زيادي را براي اقتصاد ايران در پي داشتهاند؛ بهعنوان مثال ارزش ريال ايران مقابل دلار از ابتداي سال 2018 حدود 85 درصد کاهش يافته و تورم نيز به بالاي 30 درصد رسيده است که همين مساله تامين مايحتاج روزانه را براي شهروندان ايراني گرانتر کرده است. همچنين تا پايان سال 2019 حدود 13 درصد جمعيت ايران زير خط فقر بودهاند که نسبت به سال 2011 حدود پنج درصد افزايش يافته است. اين در حالي است که طبق استاندارد بانک جهاني درآمد زير 5/5 دلار در روز، زير سطح فقر ناميده ميشود.
