زلزله بزرگ تهران، خیلی دور- خیلی نزدیک
آرمان ملي: طي چهار دهه اخير، پايتخت ايران بيش از 15 هزار بار لرزيده است که بيشترين تعداد زلزلههاي آن در محدوده دماوند و بر روي گسلهاي فعال آن بوده است. طبق بررسي زمينشناسان، تهران 16 گسل فعال دارد که خطرناکترين آنها گسل مشا و گسل ري است که ظرفيت زلزلهاي تا هفت و نيم ريشتر را دارد. زلزلهاي که در پي وقوع نيمي از مهمترين شهر کشور در کمتر از چند ثانيه به تلنباري از خاک و سنگ تبديل ميشود. مهمترين زمينلرزههايي كه به گسل مشا نسبت داده شدهاند، زمينلرزه 1830ميلادي دماوند-شميرانات است كه بزرگاي آن 7.2 برآورد شده و همچنين احتمالا زمينلرزه 958 ميلادي ري-طالقان كه بعضي پژوهشگران وقوع آن را به گسل مشا نسبت ميدهند. آخرين زلزله مهيب تهران در اثر حرکت گسل مشا و با بزرگي 7.1 ريشتر مربوط به 174 سال پيش است. در اين فاصله در سالهاي 1309،1326، 1334،1362 چند زمينلرزه در تهران احساس شده که تنها از نظر ارتباط با گسل مشا اهميت دارد. چراکه گسل مشا از 35 کيلومتري تهران عبور ميکند، علاوه بر آن گسلهاي جنوب تهران شامل گسل پيشوا، ايوانکي و ري و همچنين گسل ماهدشت در کرج نيز تهران را تحت تأثير قرار ميدهند. در اين بين و در اسفند سال 97، مطالعهاي از سوي پژوهشگاه زلزلهشناسي انجام گرفت که طبق آن مشخص شد که امکان وقوع زلزلهاي شديد در تهران بين 6 تا 12 سال آينده وجود دارد.
در انتظار زلزله بزرگ تهران!
آخرين زلزلهاي که در تهران و از ناحيه گسل مشا رخ داد، مربوط به بامداد شنبه بود که با قدرت 4 ريشتر مرز ميان دو استان تهران و مازندران در محدوده دماوند را لرزاند و اين زلزله در شهرهاي پرديس، رودهن و منطقه تهرانپارس نيز احساس شد. در پي اين زمين لرزه مجددا بسياري از مسئولان شهري از وقوع زلزله بيش از هفت ريشتر در کشور ابراز نگراني شديد کردند، تا جاييکه رئيس شوراي شهر تهران به صراحت اعلام کرد: «همه منتظر زلزله ويرانگر در تهران هستيم!» محسن هاشمي در ادامه صحبتهايش معتقد است که شايد تا کنون فقط 20 درصد اقدامات لازم جهت مقابله با زلزله را در پايتخت انجام دادهايم، موضوع آب، برق و گاز اضطراري بايد براي تهران مدنظر باشد. بايد اقداماتي انجام دهيم که در صورت وقوع زلزله در پايتخت شاهد فوت حداقل يک ميليون نفر نباشيم.»
تهران چقدر آماده زلزله است
اين صحبتها در حالي مطرح ميشود که در چند سال گذشته شهرداري ساخت و ساز برروي گسلهاي تهران را ممنوع کرده است. تيرماه امسال بود که رئيس سازمان مديريت بحران کشور اعلام کرد که «پايتخت ايران براي عواقب ناشي از زلزله احتمالي آماده نيست و بايد دعا کرد که زلزله نيايد.» اين گفتهها پس از زلزله چهار ريشتري دماوند رخ داد که آن نيز از ناحيه دماوند و گسل مشا بود. بنا بر اعلام مسئولان بهشتزهرا براي زلزله بيش از شش ريشتر، حدود 25 هزار قبر پيشبيني شده است اما کافي نيست. همچنين 25 درصد از جمعيت 10 ميليون نفري شهر تهران در بافت فرسوده و ناايمن زندگي ميکنند. زهرا نژاد بهرام عضو هيأت رئيسه شوراي شهر تهران نيز اين موضوع را تاييد ميکند و براين باور است که اين جمعيت در چهار هزار هکتار بافت فرسوده پايتخت زندگي ميکنند، زلزله در کمين مردم تهران است و بايد نوسازي بافت فرسوده تسريع يابد.
