بدهکاری جوانان به بانکها با «وام ازدواج ۸۰ میلیونی»
معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان با اظهار تاسف از عدم تدوين دستورالعمل مشخص براي نظارت بر دريافت کنندگان وام ازدواج تا کنون، گفت: بايد فکري در جهت تاب آوري جوانان براي بازپرداخت وام ازدواج شود تا زوجهاي جوان با دريافت وام ازدواج براي رفع بخشي از مشکلاتشان، در ابتداي زندگي به بدهکاران بانکي تبديل نشوند.محمد مهدي تندگويان درباره پيشنهاد افزايش وام ازدواج به 80 ميليون تومان توسط يک عضو کميسيون تلفيق لايحه بودجه 1400، با بيان اينکه از جمله بزرگترين اقدامات دولت دوازدهم، به روز شدن پرداخت وام است، اظهار کرد: ما نماينده دولت و مدافع لايحه ارسالي بودجه 1400 از سوي دولت به مجلس هستيم، از سوي ديگر هرساله پس از ارسال لايحه بودجه از سوي دولت به مجلس، رقم وام ازدواج توسط مجلس افزايش مي يابد از اين رو اگر بانک مرکزي بتواند منابع آن را تامين و دستورالعمل جامعي در راستاي نظارت بر دريافتکنندگان و کاهش انحرافات ناشي از افزايش آن ايجاد کند، ما مشکلي با افزايش رقم وام ازدواج نداريم و مخالف آن نيستيم.وي درباره توضيح يک عضو کميسيون تلفيق لايحه بودجه 1400 مبني بر تامين اعتبارات افزايش وام ازدواج به 80 ميليون تومان از طريق بخشي از سپردههاي قرضالحسنه جاري، تصريح کرد: توضيحي که درباره تامين اعتبارات آن داده شده است بحثي تخصصي و مستلزم ارائه نظر تخصصي نماينده سازمان برنامه بودجه کشور و بانک مرکزي است که آيا ارقام بيان شده افزايش وام ازدواج و بازپرداخت آن با توجه معوق کردن اقساط بازپرداخت وام ازدواج توسط برخي شعب به دليل شرايط پاندمي کوويد 19 قابلتامين است يا خير؟.
مبناي افزايش وام چيست؟
تندگويان معتقد است علت و ميزان افزايش وام ازدواج بايد به صورت ريشهاي بررسي و به آن پاسخ داده شود که افزايش وام ازدواج بر مبناي چه تناسبي و براي پاسخگويي به چه اتفاقي انجام ميشود؟؛ همچنين رقم اقساطي که زوجين با افزايش رقم وام ازدواج به 80 ميليون تومان و بازپرداخت 8 ساله بر عهده ميگيرند به نظر ميرسد در حدود دو ميليون تومان باشد که خود اين رقم نيز از جمله نکات قابلتوجهي است که بايد در نظر گرفت که آيا زوجهاي جوان در ابتداي زندگي قادر به پرداخت آن هستند؟.معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان درباره علت پيشنهاد افزايش وام به رقم 80 ميليون تومان، ادامه داد: علت اين افزايش رقم وام ازدواج چيست؟ چرا پيشنهاد افزايش 50 ميليون به 80 ميليون را دادهاند و چرا بر فرض مثال پيشنهاد 100 ميليون داده نميشود؟ منطق پيشنهاد اين اعداد چيست؟ و اين افزايش وام قرار است کدام بخش از مشکلات جوانان در ازدواج را حل کند؟ ما بارها درباره اين موضوعات سوال کردهايم اما پاسخ مناسبي به آن داده نشده است.به گفته وي، کمکهاي مقطعي در بحث افزايش وام ازدواج نتوانسته منجر به افزايش امر ازدواج در کشور شود و بهرغم افزايش هرساله وام ازدواج شاهد آمار رو به کاهش ازدواج و افزايش تبعات آن بودهايم.
کمکهاي مقطعي راهگشا نيست
تندگويان همچنين درباره پيشنهاد اعطا وام 20 ميليون توماني در جهت فرزندآوري گفت: در بحث فرزند آوري پيشنهاد من اين است که کمکهاي بلند مدت دائمي را جايگزين کمکهاي مقطعي کنيم. ما بايد کمک در راستاي خانواده محوري و فرزندآوري و داشتن يک خانواده مناسب را جايگزين کمکهاي امر ازدواج کنيم تا به هدف بزرگتر خود يعني بحران جمعيت کمک کنيم.وي معتقد است که ميتوان راهکارهايي نظير معاف کردن بخشي از ماليات براي کساني که صاحب فرزند شدهاند را جايگزين اعطا وام 20 ميليون توماني فرزندآوري کرد. همچنين ميتوان افراد داراي چهار فرزند را که به نوعي خانواده ايدهآل محسوب ميشوند را به طور مادامالعمر از پرداخت ماليات -در بخش خصوصي و دولتي- معاف يا از طريق کسورات بيمه براي آنها مشوقي ايجاد کرد.معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان تصريح کرد: حتي ميتوان حق عائله مندي را به مبلغ مقبولي تبديل کرد که مورد استقبال قرار گيرد و به طور مداوم بر روي حقوق افراد پرداخت شود. مسکن رايگان، مسکن با حداقل قيمت در بهترين شرايط براي افرادي که داراي چهار فرزند هستند نيز از جمله راهکارهايي براي افزايش فرزندآوري است تا اينگونه منفعت مشوقهاي مادامالعمر شامل حال خانوادهها باشد که به طور حتم مردم نيز استقبال مناسبتري خواهند کرد.تندگويان گفت: پيشنهاد ما به مجلس اين است که اگر در پي افزايش جمعيت و فرزندآوري هستند بايد مشوقهاي مقطعي را به مشوقهاي دائمي و مادامالعمر به صورت پلکاني و با جدولي مشخص و با در نظر گرفتن امکانات و اعتبارات کشور تبديل کنند.
نگران افزايش ازدواج اجباري هستيم
وي با تاکيد بر اينکه مباحث مورد توجه اين معاونت در افزايش وام ازدواج معطوف به جلوگيري از سوءاستفادههاي احتمالي وام ازدواج و انحراف در پرداخت و برداشت آن است، افزود: نگراني ما ازدواج اجباري به دليل برخورداري از منافع مالي وام ازدواج است. اگر دستورالعمل درست و جامعي براي دريافت کنندگان در نظارت بر مدل هزينه وجود نداشته باشد، اعطاي هرگونه تسهيلاتي که با نرخ پايين و منافع خوب براي دريافت کننده پرداخت شود به ويژه در شرايط بحران اقتصادي فعلي ـ تحريمهاي موجود و شرايط ايجاد شده به واسطه پاندمي کوويد 19 امکان بروز هرگونه انحرافي نظير خريد و فروش وام، ازدواج و طلاق صوري، ازدواج اجباري و... را ايجاد ميکند.معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان گفت: بسياري از اين انحرافات به دليل عدم وجود دستورالعمل خاص، قابل رصد و شناسايي نيست از اين رو نميتوان عددي را براي آن در نظر گرفت و گفت اين انحرافات سهم کوچکي در افزايش وام ازدواج دارند. حتي خريد و فروش اين وام قابل احصاء نيست چراکه پس از دريافت وام تصور ميکنيم اين وام براي امر ازدواج دريافت شده در حالي که اين وام مورد خريد و فروش واقع شده است کما اينکه در حال حاضر سايتهاي خريد و فروش وام وجود دارند و فروش وام ازدواج به وفور روي اين سايتها قرار دارد که همين امر به معناي انحراف از هدف اصلي اعطا وام ازدواج به جوانان است.
دريافت وام با طلاق صوري و رجوع مجدد
تندگويان افزود: همچنين از سوي ديگر بعضا براي دريافت اين وام طلاق صوري و رجوع مجدد ميان زن و شوهر انجام شده است و در حالي موارد اين چنيني وجود دارد که قابل رصد و پايش نيز نيستند چراکه توسط نهادي رصد نميشوند و دستورالعملي بر مبناي نظارت بر آن نيز وجود ندارد.وي ادامه داد: اما نکته حائز اهميت پس از دريافت وام است، به گونهاي که جوان به راحتي بتواند وام ازدواج را دريافت کند اما دستورالعملي نظير دريافت اسنادي توسط بانک مبني بر صرف هزينه در امر ازدواج و يا رجوع ناظر بانک براي اطلاع از امر ازدواج و... در جهت نظارت کافي بر دريافت کننده وام وجود داشته باشد تا حتما اين مبالغ صرف امر ازدواج شود. اين موضوع امري عادي است که در رابطه با پرداخت تمامي وامها در کشور وجود دارد تا تخلف را کاهش دهند.تندگويان افزود: ما بايد مطمئن شويم اين وام در امر ازدواج هزينه ميشود. متاسفانه پس از دريافت وام ازدواج در کشور هيچ دستورالعملي براي نظارت بر آن وجود ندارد و دستورالعملدار شدن آن بايد هرچه سريعتر انجام شود، رئيس جمهوري نيز دستور آن را به بانک مرکزي داده اما متاسفانه پس از گذشت هشت ماه همچنان اقدامي در اين راستا انجام نشده است. همچنين اگر مقرر شود سال آينده به زوجين 160 ميليون تومان وام ازدواج تعلق گيرد نگراني ما از افزايش تبعات آن است.
مشکلات جوانان در زمينه ازدواج
به گفته وي، اين معاونت مخالف افزايش وام ازدواج نيست و هشدارهاي داده شده صرفا بر اساس بررسي آمارهاي واقعي تابع افزايش وام ازدواج است چراکه بهرغم افزايش وام ازدواج از سال 96 که 10 ميليون تومان بود تاکنون که 50 ميليون تومان است امر ازدواج در کشور کاهش داشته و تبعاتي هم نسبت به آن ايجاد شده است.معاون ساماندهي امور جوانان وزارت ورزش و جوانان با اشاره به ساير مشکلات جوانان در زمينه امر ازدواج نظير اشتغال ايمن و مسکن ارزان که در صورت تامين نيازي به دريافت وام ازدواج توسط جوانان ايجاد نميشود، در پايان تاکيد کرد: تمام حرف ما هشدار آماري است و مخالف پرداخت و افزايش وام نيستيم.
