تعیین سن مانع ورود اصلاحطلبان به پاستور؟
آرمان ملي - مطهره شفيعي: تا به امروز هر آنچه در مجلس يازدهم به تصويب رسيده عاري از حاشيه نبوده است. چه روزي که درباره خروج از برجام گفتند و به دور از شان و جايگاه نمايندگي به شعار دادن پرداختند يا آن روز که نماينده حامي احمدينژاد در واکنش به اظهارات اردوغان رئيسجمهور ترکيه سخناني بر زبان آورد که سبب گلايه نمايندگان آذري و تهراني مجلس شد تا جايي که خواستار خروج اين نماينده از کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي شدند. ديروز هم بحث بر سر تعيين سن کانديداها براي رياستجمهوري بود. نمايندگان مجلس با حذف محدوديت سني حداقل 40 و حداکثر 70 سال براي کانديداتوري در انتخابات رياستجمهوري، مخالفت کردند. بهارستانيها در نشست ديروز مجلس اصلاح قانون انتخابات رياستجمهوري را در دستورکار قرار دادند. در اين ميان دو بند پربحث را نيز بررسي کردند که يکي از آنها موضوع قراردادن محدوديت سني براي کانديداهاي انتخابات رياستجمهوري بود يعني داوطلبان نميتوانند کمتر از 40 سال و بيشتر از 70 سال باشند با وجود اعتراضات مختلفي که در اين مورد مطرح شده بود محسن زنگنه از نمايندگان مجلس پيشنهاد حذف آن را مطرح کرد. او ضمن توضيح پيشنهاد خود، بيان کرد: مقام معظم رهبري بارها از جوانگرايي صحبت کردهاند و ما در اوايل انقلاب و هشت سال دفاع مقدس مرتب از باقري و همت و باکري حرف ميزديم و ميزنيم، ولي قانوني در مجلس انقلابي و مجلس اميد که مفتخر به واژگان مقدسي از سوي رهبر معظم انقلاب است در حال تصويب است که بنا دارد حداقل سن 40 سال را براي نامزد انتخابات رياستجمهوري درنظر بگيرد. وي در ادامه اظهار کرد: اگر فردي 39 سال داشته باشد و تمامي شرايط رئيسجمهور شدن نظير مدير و مدبر را دارا باشد؛ درنظرگرفتن اين محدوديت براي او بيمعناست.
نظر دولت حداقل 30 سال است
محمدجواد کوليوند معاون پارلماني وزارت کشور نيز در موافقت با پيشنهاد وي، تاکيد کرد که دولت در لايحه اصلاح قانون انتخابات که به مجلس فرستاده بود نيز حداقل سن را 30 سال و حداکثر سن را 75 سال تمام براي کانديداتوري در انتخابات رياستجمهوري در نظر گرفته بود؛ و اکنون دولت نيز با پيشنهاد حذف شرط سني براي نامزد انتخابات رياستجمهوري موافق است. اما در نهايت نمايندگان مجلس با اين پيشنهاد مخالفت کردند. بالاتر از 40 و کمتر از 70 سال باشند؛ مصوبه ديروز مجلس يعني تعدادي از گزينههاي مطرح براي رياستجمهوري فرصت حضور در انتخابات نخواهند داشت. نکته قابل تامل آنجاست که برخي نمايندگان خواستار تعيين 35 سال بهعنوان حداقل سن کانديداها شدند اما با اين پيشنهاد هم مخالفت شد چون احتمال رايآوري يک گزينه اعتدال وجود اشت.
نه به گزينههاي اصلاحطلب
محمدجواد آذري جهرمي اگرچه به گفته خودش چندان براي نشستن بر کرسي رياستجمهوري آماده نشده است اما گروههايي از او بهعنوان گزينه مطلوب براي حضور در پاستور ياد ميکنند. او متولد 15 شهريور سال 60 است يعني در انتخابات رياستجمهوري 1400 هنوز داراي شرايط ثبتنام براي کانديداتوري نيست و اينگونه يک گزينه رياستجمهوري حذف ميشود؛ گزينهاي که در صورت کانديدا شدن مورد حمايت طيفي از اصلاحطلبان و ميانهروها قرار ميگرفت. محمدباقر نوبخت هم شخصيتي است که گروههايي اصرار به کانديدا شدن او براي انتخابات رياستجمهوري داشتند اما در 2 فروردين 1329 به دنيا آمده و در سال 1400 داراي 71 سال خواهد بود که با راي مجلس او هم از حضور در پاستور محروم ميشود. 70 سالگي محمدرضا عارف هم در سال 1400 است و احتمالا او هم نميتواند براي انتخابات رياستجمهوري ثبتنام کند، هرچند خودش هم تمايلي به اين کار ندارد. محمد غرضي که در انتخابات 92 کانديدا بود و در 96 ردصلاحيت شد و حالا ميگويد براي 1400 خواهد آمد. او هم بالاي 70 سال دارد و ميگويد: «قانون اساسي براي داوطلبان نمايندگي مجلس شوراي اسلامي شرط سني در نظر گرفته است اما درمورد رئيسجمهوري سقف سني لحاظ نشده است، به همين دليل تعيين سن براي داوطلبان انتخابات رياستجمهوري مغاير قانون اساسي است.»
سن مهم است يا تجربه؟
آنچه مخالفان تعيين سن براي کانديداهاي رياستجمهوري به آن اعتقاد دارند، لزوم توجه به تجربه و کارآمدي کانديداها و نه سن و سال آنهاست. مروري بر سن روساي جمهور ايران بعد از انقلاب هم نشان ميدهد که در آغاز رياستجمهوري، ابوالحسن بنيصدر 46ساله، محمدعلي رجايي 48ساله، آيتا... سيدعلي خامنهاي 44ساله، اکبر هاشمي رفسنجاني 55ساله، سيدمحمد خاتمي 54ساله، محمود احمدينژاد 49ساله و حسن روحاني 65ساله بودهاند. در کشورهاي پيشرفته هم سن و سال کانديداها مهم نيست مانند در انتخابات اخير آمريکا که جو بايدن 77ساله و دونالد ترامپ 74ساله بود. يوشيهيده سوگا، نخستوزير ژاپن 71ساله؛ نارندرا مودي، نخستوزير هند 70ساله؛ ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه 68ساله؛ شي جينپينگ، رئيسجمهور چين 67ساله؛ آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان 66 ساله؛ رجب طيب اردوغان، رئيسجمهور ترکيه 66 ساله؛ و بوريس جانسون، نخستوزير بريتانيا 55ساله هستند؛ از سوي مقابل سياستمداران جوان در سطح بينالمللي کم نيستند. براي مثال امانوئل مکرون، رئيسجمهور فرانسه 42ساله؛ سباستين کورتز، صدراعظم اتريش 34ساله؛ سانا مارين، نخستوزير فنلاند 33ساله هستند.
دوتابعيتي ممنوع است
موضوع ديگري که در جلسه ديروز به بحث گذاشته شد مساله دوتابعيتي بودن کانديداهاي انتخابات رياستجمهوري بود. گزارش شور دوم کميسيون امور داخلي کشور و شوراها در مورد طرح اصلاح موادي از قانون انتخابات رياستجمهوري اسلامي ايران در دستورکار روز سهشنبه نمايندگان مردم در مجلس شوراي اسلامي قرار گرفت. براساس پيشنهاد سيدمحمود نبويان نمايندگان موافقت کردند که عبارت تابع ايران و نداشتن تابعيت کشورهاي ديگر در گذشته و حال بهجز دوم بند الف ماده واحده اضافه شود. «نصرا... پژمانفر» نماينده مردم مشهد و کلات در مخالفت با اين پيشنهاد گفت: در جمهوري اسلامي کسي نميتواند دوتابعيتي باشد؛ زيرا اگر تابعيت کشور را داشته باشد، تابعيت ديگر او لغو ميشود؛ بر همين اساس بنده مخالف اين پيشنهاد هستم. «جعفر قادري» نماينده مردم شيراز نيز در موافقت با اين پيشنهاد اظهار داشت: بسياري از کشورها بهراحتي تابعيت نميدهند و چطور ميشود يک فردي در چارچوب قوانين آن کشور تابعيت را بپذيرد و بخواهد حافظ منافع کشور خودش نيز باشد. برهمين اساس بايد داوطلب انتخابات رياستجمهوري فقط تابعيت جمهوري اسلامي را داشته باشد تا سبب حفظ منافع ملي کشور شود. بر اين اساس، داوطلبان رياستجمهوري بايد واجد شرايط اختصاصي و عمومي ذيل باشند: 1.رجال مذهبي و سياسي، 2.ايرانيالاصل و تابع ايران و نداشتن تابعيت کشورهاي ديگر در گذشته و حال، 3. مدير و مدبر، 4.حسن سابقه، امانت و تقوا، 5. مومن و معتقد به مباني جمهوري اسلامي ايران و مذهب رسمي کشور.
