دبير کميته ملي اخلاق در پژوهش وزارت بهداشت درباره تبليغات برخي تورهاي مسافرتي به قصد واکسيناسيون کرونا و امکان اين واکسيناسيون براي مهاجرين، در شرايط دسترسي محدود کشورها به اين واکسن و همچنين مراحل مطالعه انساني واکسن ايراني کرونا توضيح داد.دکتر احسان شمسيکوشکي درباره برخي تبليغات تورهاي مسافرتي براي تزريق واکسن کرونا و سفر به کشورهايي که واکسيناسيون را آغاز کردهاند، گفت: بايد توجه کرد که در حال حاضر واکسن کرونا در دنيا توزيع بسيار محدودي دارد و حتي کشورهايي که واکسيناسيون کرونا را آغاز کردند، نميتوانند همه جمعيتشان را باهم تحت واکسيناسيون قرار دهند، بلکه اولويتبندي کردند تا واکسن را بر اساس اولويتبندي تزريق ميکنند.وي افزود: بنابراين مجموعا در حال حاضر قطعا ميتوانم بگويم که در يک کشور، اتباع ساير کشورها، در اولويت اول واکسيناسيون کرونا نيستند. زيرا مردم عادي آن کشورها هم در اولويت اول نيستند؛ چراکه اکنون تعداد واکسن در دنيا بسيار محدود است. بنابراين ضمن اينکه افراد حق دارند مسافرت کنند و کسي نميتواند از نظر قانوني جلو مسافرت افراد را بگيرد، اما در حال حاضر امکان تزريق واکسن کرونا در يک کشور براي مهاجرين يا اتباع کشورهاي ديگر، به سادگي وجود ندارد.
سودجويي و خطر تزريق مواد غيراستاندارد
شمسي کوشکي ادامه داد: ضمن اينکه اين موضوع ممکن است باعث سوءاستفاده برخي افراد شود؛ به طوري که حتي ممکن است به کشوري با قول تزريق واکسن کرونا سفر کنند، اما چيزي را دريافت کنند که استاندارد لازم را نداشته باشد. زيرا در حال حاضر واکسنهاي کرونا در درون سيستمهاي بهداشتي توزيع ميشود که البته سيستمهاي دولتي هستند و به شدت هم بر روي هر يک عدد واکسن سختگيري وجود دارد. بنابراين سفر به کشوري براي دريافت واکسن کرونا، مردم را در معرض سوءاستفاده قرار ميدهد تا افراد سودجو به بهانه تزريق واکسن کرونا، آنها را به کشورهاي ديگر ببرند و پولهاي گزافي از آنها دريافت کنند و بعد ممکن است حتي مواد غير استاندارد به افراد تزريق کنند. زيرا قاعدتا در حال حاضر سيستمهاي بهداشتي کشورها اعلام تزريق واکسيناسيون را در سطح جهاني انجام ندادند.وي با بيان اينکه تاکنون بسيار بعيد ميدانم که وضعيت دسترسي يک کشور به واکسن کرونا به جايي رسيده باشد که بخواهد براي اتباع ساير کشورها، واکسن کرونا تزريق کند، گفت: در عين حال بايد توجه کرد که واکسيناسيون اقدامي کاملا فني و علمي است. ممکن است يک واکسني که وارد بازار ميشود، براي همه افراد مناسب نباشد. بنابراين يک شرکت توريستي نميتواند اعلام کند که من افراد را به فلان کشور برده و برايشان واکسن کرونا تزريق ميکنم. اين اقدام کاري کاملا علمي است و اگر قرار باشد کسي اين اقدام را انجام دهد، بايد از طريق سيستم پزشکي کشورها باشد.
تبليغاتي فاقد وجاهت علمي
شمسي کوشکي تاکيد کرد: من اين نوع تبليغات را فاقد وجاهت علمي، فني و قانوني ميدانم و به احتمال بسيار زياد اين اقدامات، راههايي هستند که ممکن است منجر به سوءاستفاده از مردم شوند. البته ممکن است در برخي کشورهاي ثروتمند در آينده به حدي به واکسن کرونا دسترسي داشته باشند تا با دريافت پول از اتباع ساير کشورها به آنها واکسن تزريق کنند، اما اين اقدام فعلا وجود ندارد و مردم هم نبايد به اين تبليغات توجه کنند.وي درباره تبليغات تور استانبول براي تزريق واکسن کرونا که اخيرا در فضاي مجازي مطرح شده، گفت: اطلاعي از اينگه واکسن کرونا در اختيار ترکيه قرار گرفته يا خير، ندارم، اما به طور کلي اگر هم واکسن کرونايي در اختيار ترکيه قرار گرفته باشد، تعداد محدودي است که آنها را اولويتبندي مي کنند و بر اساس اولويت به افراد کشور خودشان تزريق خواهند کرد. بنابراين در حال حاضر وضعيت واکسن کرونا در دنيا به صورتي نيست که کسي بخواهد به عنوان توريست واکسيناسيون به کشور ديگري برود. در عين حال با توجه به جنبههاي فني که واکسيناسيون دارد، عوارض و مشکلاتي که ممکن است ايجاد شود، اصلا توصيه نميشود که مردم اين اقدام را انجام دهند.
آخرين وضعيت واکسن ايراني کرونا
دبير کميته ملي اخلاق در پژوهش وزارت بهداشت در ادامه صحبتهايش درباره وضعيت مطالعه انساني واکسن کروناي ايراني نيز گفت: در مجموع در ايران تاکنون يک واکسن کرونا مجوز کميته اخلاق در پژوهش را دريافت کرده است. البته بايد توجه کرد که مجوز کميته اخلاق به معني مجوز آغاز مطالعه انساني نيست، بلکه اين مجوز يکي از مستنداني است که سازمان غذا و دارو به عنوان يکي از نهادهاي رگولاتوري کشور لازم دارد. بعد از صدور اين مجوز سازمان غذا و دارو ملاحظات فني ديگري را بررسي ميکند و سپس مجوزي به نام CTA يا clinical trial authorization يا مجوز آزمايش انساني را صادر ميکند. حال زمانيکه مجوز CTA صادر شود، آن زمان شرکت ميتواند مطالعه انساني خود را آغاز کند، اما مجوز کميته اخلاق مهمترين مقدمه صدور اين مجوز است. بنابراين تاکنون کميته اخلاق در پژوهش بعد از بررسيهاي مفصل و برگزاري دو جلسه اضطراري فقط به يک واکسن کرونا مجوز داده است.شمسيکوشکي تاکيد کرد: البته فعلا به فاز اول مطالعه انساني اين واکسن کرونا مجوز داده شده است. به طوري که در فاز يک مطالعه واکسن در مجموع بر روي حدود 50 نفر آزمايش ميشود. اگر فاز يک مشکلي نداشت و افراد به سلامتي از فاز يک عبور کردند، فازم دوم بر اساس دادههاي فاز يک بررسي ميشود و اگر مشکلي نبود، مجوز فاز دو صادر ميشود تا اينکه به همين صورت وارد فاز سوم شويم و بعد هم مجوز ورود به بازار داده شود. بنابراين بايد منتظر باشيم تا نتايج فاز اول را ببينيم.وي تاکيد کرد: در فاز يک هم افراد به صورت تدريجي وارد پژوهش ميشوند. در حال حاضر منتظريم سازمان غذا و دارو CTA را صادر کند تا کار پژوهش آغاز شود.