وزير خارجه کشورمان بهدرستي گفت که رجب طيب اردوغان متوجه معناي شعر نشده است که سالهاي طولاني آذريزبانها آن را در فراق يکديگر خواندهاند. رئيسجمهوري ترکيه تفکراتي جاهطلبانه دارد اما از آنجايي که قدرت ايران را ميشناسد و در دوران تحريم نيز با ايران مراوده دارد، آنقدر خام نيست که اينگونه حاکميت و مرزهاي ايران را زير سوال ببرد. بايد توجه داشت که شعري که اردوغان بر سر زبان آورده است جغرافيايي به وسعت ماخاچ قلعه دارد که در زمان نخستين پادشاه قاجار نيز جزئي از خاک ايران بوده است. سرزمينهايي که بهواسطه قراردادهاي گلستان، ترکمنچاي و آخال از ايران جدا شدند و قسمت زيادي از خاک ايران از دست رفت؛ سرزمينهايي که همواره با سياست خيرخواهانه ايران روبهرو بودهاند و حتي در زمان جنگ فيمابين نيز ايران بهعنوان اولين ميانجي به کمک آنها رفت تا صلح را برقرار کند. در همين جنگها، بزرگترين امتياز به ترکيه رسيد و مسير اتصال کشور خود را به نخجوان و جمهوري آذربايجان ايجاد کردند و خودشان نيز مسئوليت حفاظت از آن را برعهده گرفتند که ميتواند نتايج مثبتي براي آنها داشته باشد. پس از اين اتفاق بود که اردوغان در جشن پيروزي جمهوري آذربايجان شرکت کرد و آن شعر را بدون آنکه معناي آن را بداند بر سر زبان آورد. زيرا شعر بيان ميکند که ايران سرزمين مادري است و آن جمهوري آذربايجان است که از ايران جدا شده است. وزيرامور خارجه ترکيه نيز بر اين اصل تاکيد کرده است که به واقع معناي شعر را نميدانستهاند. به دنبال اين اتفاقات قاعدتا حساسيتها روي رئيسجمهوري ترکيه بيشتر شده است و مشخصا از اين به بعد نيز در ادبيات خود دقت بيشتري خواهد کرد. ايران و ترکيه در اين روزها روابط خاص خود را در جهات مختلف دارند. درخصوص کردهاي شمال سوريه و عراق، در خصوص روابط تجاري دو کشور و در خصوص تغيير و تحولات منطقه نظرات دو کشور در برخي مواضع نزديک است که با رويکارآمدن جو بايدن و کاهش احتمالي تحريمها روابط دو کشور به علت گشايش اقتصادي دستخوش تحولات زيادي ميشود و توسعه مييابد. امروز عملا اردوغان در کشوري که براي آن سنگتمام گذاشته بود، شعري را خواند که يادآور جدايي آن از ايران است و به گونهاي شعر عليه امنيت ملي جمهوري آذربايجان بود. اردوغان بايد با دقت بيشتري نسبت به همسايگان خود موضعگيري کند. اردوغان نبايد تصور کند که فشار ترامپ يا مشکلات داخلي ايران بهانهاي ميتواند براي او باشد تا هر چيزي را بيان کند. با فرض اينکه او از روي اشتباه اين شعر را خوانده است که به نظر ميرسد اين حرف به واقعيت نزديکتر باشد، او بايد در همين امر نيز احتياط بيشتري کرده و با دقت در مورد مسائل حساس گفتوگو کند.