برجام و ادعای کشورهای عربی

وزير امور خارجه بحرين در سخنراني اخير خود در نشست گفت‌وگوي منامه مدعي شد که کشورهاي عربي حاشيه خليج فارس آماده نشستن بر ميز مذاکره با ايران و گفت‌وگو در مورد توافق هسته‌اي هستند و نتيجه ثابت کرده که توافق هسته‌اي ايران نياز مهمي به بازنگري و تکرار مذاکرات دارد و توصيه مي‌کنيم که در اين زمينه با ملت‌ها و کشورهاي منطقه مشورت شود. آنها بر اين باور هستند که هرگونه توافق با ايران بايد نگراني کشورهاي منطقه را هم شامل شود. اين مساله امروز تمام جامعه بين‌المللي را نگران کرده است و برنامه دفاعي ايران، دخالت در امور داخلي کشورهاي منطقه، حمايت مادي و تسليحاتي از شبه‌نظاميان و برنامه هسته‌اي را شامل مي شود. اين درخواست بحرين درحالي است که مسئولان کشورمان بارها تاکيد کرده‌‌اند که حاضر به مذاکره مجدد بر سر برجام نيستند. ايران همچنين با دست دوستي به سوي همسايگان خود، طرح صلح هرمز را پيشنهاد کرده که اين طرح با پاسخي از سوي عربستان و بحرين مواجه نشده است. کشورهاي عربي در گذشته بارها اين صحبت‌هاي بي‌اساس را تکرار کرده‌اند و در مذاکراتي که ايران با 1+5 داشت که منجر به توافق برجام شد، ائتلاف عربستان خواهان شريک شدن در برجام بودند و حتي وزيرخارجه عربستان به وين سفر کرد و در آن محل در فرودگاه با جان کري ديدار و مذاکره کرد تا بخشي از مذاکره باشند و درخواست‌هايي را مطرح مي‌‌کردند که مورد پذيرش 1+5 نبودند. هيچ‌کدام از طرف‌هاي برجام در آن زمان نيز اجازه ورود کشورهاي عربي به برجام را ندادند. در صورتي که بار ديگر مذاکراتي شکل گيرد، کشور آمريکا اجازه نخواهد داد آنها جزئي از مذاکرات باشند. قطعا گفت‌وگوهايي شکل خواهد گرفت و حتي ممکن است ائتلاف سعودي کشورهاي غربي را تحت فشار قرار دهند اما ورود آنها به برجام غيرممکن است. قطعا مذاکرات بزرگي شکل نخواهد گرفت و اينکه تصور شود چند کشور عربي نيز در برجام حاضر شوند به دور از ذهن است. اينها آرزوهاي کشورهاي عربي است که به نتيجه نمي‌رسد. در دولت ترامپ هيچگاه علاقه به مذاکره بزرگ وجود نداشت و تمام مشکلات را به صورت مستقيم قصد داشت تا حل کند و به شکل دادن ائتلاف باور نداشت که نمونه آن را در خصوص کره‌شمالي مشاهده کرديم و حتي در رابطه با ايران نيز قصد داشت تا به صورت مستقيم وارد مذاکره شود. در دولت بايدن نيز اگر مذاکره‌اي شکل گيرد از دو حالت خارج نخواهد بود. يا مذاکره ميان ايران و آمريکا به‌صورت مستقيم خواهد بود يا در قالب برجام ميان 6 کشور طرف مقابل و ايران خواهد بود. وارد کردن کشورهاي بحرين و عربستان در مذاکرات محلي از اعراب ندارد. اگر تحولي منطقه‌اي نيز بخواهد رخ دهد، مذاکرات در قالبي ديگر صورت مي‌گيردکه ارتباطي به برجام نخواهد داشت، زيرا يک بحث منطقه‌اي است.