بایدن برای بازگشت به برجام به اجازه کسی نیاز ندارد

آرمــان ملي- عليرضا پورحسين : طرحي که نمايندگان مجلس در روزهاي پاياني هفته آينده تصويب کرده‌اند، طرح اقدام راهبردي براي لغو تحريم‌ها نام دارد که دولت را موظف مي‌کند سالانه به ميزان حداقل 120 کيلوگرم اورانيوم با غناي 20 درصد را توليد و در داخل کشور ذخيره کند و اينکه دولت موظف شده، ظرف مدت 2ماه دسترسي‌هاي نظارتي پروتکل الحاقي را متوقف کند. در نهايت اينکه اگر روابط بانکي ايران در اروپا و ميزان خريد نفت آنها از ايران به شرايط عادي و رضايت‌بخش بازنگشته باشد، دولت مکلف است اجراي داوطلبانه پروتکل الحاقي را متوقف کند. توقف اجراي پروتکل الحاقي نقض برجام به حساب مي‌‌آيد و طبيعتا مي‌‌تواند مجددا ايران را به شوراي امنيت بازگرداند که خواست آمريکا، رژيم‌صهيونيستي و قدرت‌هايي است که به ‌دنبال از بين بردن برجام هستند. مصوبه مجلس در همان بدو تصويب موجب تنش در کشور شد و عملا قيمت ارز را بالا برد و اختلافات حقوقي بسياري را ميان برخي ايجاد کرد و طبق گفته برخي همان چيزي بود که دشمنان انتظارش را مي‌کشيدند. مصوبه‌اي که در وراي اما و اگرهاي زيادي مصوب شد و عملا احياي برجام را سخت‌تر کرد. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفت‌وگويي با فريدون مجلسي، ديپلمات پيشين کشورمان و کارشناس‌ارشد مسائل بين‌الملل داشته است که در ادامه مي‌خوانيد.

برجام پس از مصوبه اخير مجلس دستخوش چه تحولاتي خواهد شد و آمريکا چه مسيري را طي مي‌کند؟

بايدن باز هم اعلام کرد که به برجام بازخواهد گشت و بارها اعلام کرده که خروج دونالد ترامپ از برجام يک اشتباه بزرگ بوده است و اين اقدام را قبول ندارد. بنابراين او مشخصا پس از روي کارآمدن به برجام باز خواهد گشت و به‌صورت اتوماتيک اين کشور بايد به تعهدات خود در برجام عمل کند. از همين رو برخي تحريم‌هايي را نيز که ايالات‌متحده به صورت يک‌طرفه فعال کرده است نيز ملغي خواهد شد. بنابراين ايالات‌متحده سياستش اين خواهد بود که به‌راحتي به برجام بازگردد و در اين راستا دولت بايدن نياز به اجازه گرفتن از هيچ‌کسي را ندارد. آنها پس از بازگشت به برجام از ايران خواهند خواست که به تمامي تعهدات خود عمل کند. هدف نهايي آنها اين است و در اين راستا گام خواهند برداشت. در اين ميان نيز ايران بايد به تعهداتي که داده است عمل کند، در غير اين صورت خطراتي در کمين ايران است. آنچه ايران را تهديد مي‌کند بازگشت آن شش قطعنامه‌اي است که ايران را ذيل تحريم‌هاي بين‌المللي قرار مي‌دهد. قطعنامه‌هايي که در زمان دولت احمدي‌نژاد عليه ايران وضع شدند و کار ايران را بسيار سخت کردند.

آيا ايالات‌متحده آمريکا به‌خواسته ايران تن خواهد داد و مشکلات حل خواهند شد؟

مجلس ديروز از دولت خواسته است که ايالات‌متحده را مجبور کند تا به تعهدات خود عمل کند. اين تعهدات شامل برداشتن کليه تحريم‌هايي است که دونالد ترامپ آنها را در سه سال اخير وضع کرده است. ايالات‌متحده با برداشتن تمامي آنها موافقت نخواهد کرد و قسمتي از آنها را احتمالا لغو مي‌کند. آنها انتظار دارند تعهدات را اول ايران انجام دهد. اصولا برجام به اين علت شکل گرفت تا ايران را طبق ادعاي خودشان از دسترسي به تسليحات هسته‌اي بازدارند و روز گذشته نيز بايدن بر آن تاکيد کرد. اساسا آنها با ايران مشکل منطقه‌اي دارند و در همين راستا اختلافات آنها حل نمي‌شود. امروز مشکل منافع و خطوط قرمز دو کشور در منطقه است. ايران در زمان پذيرفتن برجام نيز اعلام کرده است که از خطوط قرمز خود عقب‌نشيني نخواهد کرد اما محدوديت‌هاي هسته‌اي را مي‌پذيرد. دعواي اصلي در همين نقطه است و اين امر سبب مي‌شود هراز گاهي تنش‌ها بالا رود. اين تضاد در خطوط قرمزها قابل حل نيست و با آمدن بايدن نيز پابرجاست و بايد در اين راستا يک تصميم اصولي‌ گرفته شود.

در صورتي که ايران به تعهدات خود عمل نکند چه اتفاقي خواهد افتاد؟

پس از روي کار آمدن جو بايدن، اگر ايران به تعهدات خود عمل نکند، آنها چندين ضرب‌الاجل تعيين خواهند کرد و از ايران خواهند خواست تا به تعهدات خود ذيل برجام عمل کند. بايدن در گام دوم برخلاف دونالد ترامپ اقدام به اجماع‌سازي مي‌کند و کشورهاي اروپايي را در اين راستا با خود همراه خواهد کرد. اگر ايران به تعهدات خود عمل نکند برجام به کل باطل خواهد شد و خطرات زيادي کشور را تهديد خواهدکرد؛ زيرا روند به‌گونه‌اي متفاوت از دوران ترامپ پيش خواهد رفت و ايران ديگر هيچ حامي‌اي نخواهد داشت. مشخصا ايران به زمان سختي که در دولت احمدي‌نژاد تجربه کرده است، برخواهد گشت و اين امر نمي‌تواند به‌ نفع کشور باشد زيرا تحريم‌هاي بين‌المللي ديگر مورد تاييد همه کشورها خواهد بود و اندک روزنه‌هايي را کشور امروز براي تجارت دارد نيز از دست خواهد داد. در همين راستا مصوبه مجلس اين مساله را ايجاد کرده است. اين‌بار ديگر ايران بايد طبق قانون بين‌المللي به تعهدات خود عمل کند. نتيجه اين طرح مجلس خروج از برجام است. دو ماه فرصت داده‌‌اند تا تعهدات برجامي را رعايت کنند. در اين مدت نمي‌توان هيچ‌کاري انجام داد. اين کشور‌ها علاقه به تجارت با ايران نشان داده‌اند و حتي برخي از آنها تجارت با ايران را به‌صرفه مي‌دانند و داشتند کار مي‌‌کردند اما تحريم‌هاي آمريکا عليه ايران وضع شد و شرکت‌‌هاي اروپايي هم به آن عمل کردند و حتي چين و روسيه هم عمل مي‌کنند. اين اقدام مجلس نتيجه‌‌اي مدنظر را نخواهد داشت.