آرمان ملي- عليرضا پورحسين: طرح مجلس که اين روزها پرسروصدا شده است، بهدنبال کاهش ارتباط با آژانس بينالمللي اتمي و در صورت رفع نشدن تحريمها، خروج از برجام است. شهادت فخريزاده بر بررسي دو فوريت طرح اقدام راهبردي سايه افکنده بود و در فضاي اندوهگين ازدستدادن دانشمند هستهاي کشور مجلس به دنبال انتقامي قاطع از عاملان ترور بودند؛ انتقامي که از ديد بهارستانيها با خروج از NPT و در نهايت برجام ميتواند سرسختانه باشد. اين در حالي است که همين برجام بعد از خروج آمريکا از اين معاهده، توانست تحريمهاي تسليحاتي ما را لغو کند و آمريکا نتوانست دنيا را براي ادامه تحريمهاي تسليحاتي با خود همراه کند؛ شکستي که انزوا و تحقير بسياري براي دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريکا به همراه داشت. از سويي با شکست ترامپ در رقابت انتخاباتي 2020 و نزديک شدن به زمان بازگشت آمريکا به برجام شاهد تلاش دشمنان ايران براي ايجاد تنش در منطقه هستيم تا مانع اجراي دوباره برجام و رفع تحريمها شوند. از سوي ديگر، بسياري از کارشناسان سياسي نيز معتقدند رژيمصهيونيستي که نقش کليدي در اجراي ترور دانشمندان هستهاي ما از گذشته تا امروز داشته در تلاش است تا قبل از پايان رياستجمهوري دونالد ترامپ، ايران را در شرايط سخت تحريمهاي اقتصادي و جنگي قرار دهد. امري که اين طرح ميتواند کار را براي ايران سختتر کند. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با دياکو حسيني، تحليلگر ارشد مرکز بررسيهاي استراتژيک رياستجمهوري داشته است که در ادامه ميخوانيد.
اقدام مجلس آيا ميتواند گرهگشا بوده و ايران را به اهداف خود نزديک کند؟
اين تصميمي که مجلس گرفته است و طرحي که ميخواهد به تصويب برساند اما و اگرهايي متوجه آن است. مجلس در عنوان آورده است که طرح راهبردي براي لغو تحريمها که نشاندهنده اين است که اين طرح با هدف لغو تحريمها در دستورکار مجلس قرار گرفته است. منطقا بايد اين طرح چنين نتيجهاي را در پي داشته باشد و زماني که مفاد اين طرح را ميخوانيم از جمله افزايش ميزان غنيسازي به 120کيلوگرم، اين سوال را ايجاد ميکند، که قبل از برجام که ايران پروتکل الحاقي را اجرا نميکرد و غنيسازي بالاي 20درصد را انجام ميداديم و دهها کيلوگرم اورانيوم غنيشده 20 درصد را در اختيار داشتيم، آيا آن زمان تحريمها با اين اقدامات لغو شد؟ مشخصا خير. اگر اين ابتکار ميتوانست کمک کند تا تحريمهاي لغو شود ديگر نيازي به برجام و مذاکرات نبود و همان وقت بايد تحريمها لغو ميشد درحاليکه ايران بدون اجراي پروتکل الحاقي و با دارا بودن مواد غنيشده بسيار ذيل فصل هفت شوراي امنيت و تحريمهاي چندجانبه شوراي ملل متحد بوديم و به همين علت بود که به سمت مذاکره حرکت کرديم. بازگشت به آن نقطه، کمک صددرصدي طبق تجربه تاريخي به ايران نخواهد کرد.
طرح مجلس مبني بر خروج از پروتکل الحاقي ر ا چگونه ارزيابي ميکنيد؟
طرح مجلس کمک به پايان دادن برجام است، کمک ميکند به اتحاد بيشتر اروپا با آمريکا و سبب ميشود تا حتي چين و روسيه نيز به سمت ايالاتمتحده بروند و در فشارها با آنها همکاري کنند. طرح مجلس طرحي است با عنواني که خواسته اين عنوان هم برآورده نميشود و از اين مهمتر اتحاد در مقابل ايجاد ميکند، زيرا آنها به دنبال اين هستند ايران مطابق ميل آنها رفتار کند و آنها برنامههاي حقوقي لازم را براي به تعويق انداختن لغو تحريمها در دستورکار قرار خواهند داد. بنابراين اين تصميمي است که ميتواند در اين مقطع زماني گرفته شود و قاعدتا کمک در حد مطلوب به لغو تحريمها نخواهد کرد و حتي به حفظ تلاشها و مقاومتهاي کشور نيز کمک چنداني که انتظار ميرود. ما در سه سال گذشته مقاومتهاي زيادي انجام داديم و عملا نبايد اين تلاشها تحت الشعاع قرار بگيرند.
بهترين واکنش ايران پس از تحولات اخير چه ميتواند باشد و بايد به عنوان جايگزين خروج از پروتکل الحاقي چه اقداماتي صورت گيرد؟
برخي بر اين باور هستند که طرح مجلس يک اقدام مناسب است. اگر ايران به صورت داوطلبانه پروتکل الحاقي را اجرا ميکرد به اين علت نبود که مسئولان و دانشمندان ايراني را ترور نکنند. اگر ايران غنيسازي را محدود کرد و يک توافق چندجانبه در قالب برجام را پذيرفت به اين علت نبود که ما ترس داشتيم. بنابراين اين يک تناسببندي دقيقي نيست. رژيمصهيونيستي پشت اين ترور بوده و مشخصا هدف آنها حذف شهيد فخريزاده و ايجاد اخلال در برنامهها بوده است. بايد توجه داشت که با توجه به نقش برجسته ايشان در پيشرفت صنعت دفاعي اما شهادت ايشان به برنامههاي ايران نبايد خللي وارد کند. ايران کار خود را ادامه خواهد داد. عدهاي در ايران با جناحگيري سياسي تحليل ميکنند آن هم مسائل اصلي را که ميتواند به نفع بدخواهان تمام شود. نابود کردن برجام و دشوار کردن مسير ديپلماسي مشخصا از جمله اقداماتي است که بايد به وقت خودش اتخاذ شود. از سوي ديگر، آنها حتي به دنبال دشوار کردن بازگشت آمريکا به برجام نيز بودند. اين نقشه بزرگ ترور بايد بهصورت کلي مشاهده شود. در اين تصوير بزرگ اخلال و سختتر کردن حل مشکلات است. ايران بايد در اين مرحله دقيق عمل کند و انتقام سخت بايد گرفته شود، اما با خويشتنداري. پاسخها بايد با ظرافت و در زمان و با کيفيت مناسب داده شود به صورتي که به راهبرد کشور در سياست خارجي ضربه وارد نکند. طرح مجلس کمک مدنظر را در کوتاهمدت به دنبال نخواهد داشت.