همه چيز درباره تستهاي 30 دقيقهاي کرونا
همه چيز درباره تستهاي 30 دقيقهاي کرونا
مديرکل آزمايشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت ضمن ارائه توضيحاتي درمورد تستهاي تشخيص سريع کرونا، گفت: همچنان روش استاندارد طلايي و مرجع تشخيص قطعي کرونا، تستهاي PCR است.دکتر سيامک سميعي در مورد تفاوت رپيد تستها (تستهاي سريع کرونا) با تستهاي PCR، گفت: نمونه مورد استفاده براي انجام آزمايش تشخيص سريع آنتي ژن ويروس کوويد19 همان نمونه دستگاه تنفسي فوقاني يعني نمونه انتهاي بيني (نازوفارنکس) است که با سواب مخصوص و توسط نمونه برداران ماهر که از پوشش حفاظت فردي کامل استفاده مي کنند، گرفته ميشود. در واقع اين همان نمونهاي است که براي انجام آزمايش تشخيص مولکولي يا PCR هم مورد استفاه قرار ميگيرد. آزمايش تشخيص آنتي ژن ويروس کوويد19 با استفاده از وسايل تشخيص سريع از نظر عملياتي بر آزمايش تشخيص مولکولي ويروس از چند جهت برتري دارد.
تفاوتهاي تست رپيد با PCR
وي افزود: آزمايش به روش مولکولي، اگرچه همچنان روش استاندارد طلايي و مرجع تشخيص قطعي بيماري محسوب ميشود، اما نيازمند رعايت استانداردهاي ويژه، آزمايشگاههاي تخصصي، تجهيزات پيچيده و گران قيمت و از همه مهمتر کارکنان فني ماهر و با تجربه در انجام آزمايشهاي تشخيص مولکولي است. اما آزمايش آنتيژن ويروس کوويد19 به تجهيزات و امکانات ساده و ارزانتري نياز دارد و براي انجام آن رعايت همان استانداردهاي مرکز نمونهبرداري کافي است.وي در اين باره ادامه داد: براي انجام آزمايش تشخيص آنتي ژن ويروس نياز به تجربه و مهارتي که براي آزمايش تشخيص مولکولي واجب است، وجود ندارد. براي انجام آزمايش تشخيص مولکولي نمونه دستگاه تنفسي بايد به آزمايشگاههاي معيني که تعداد آنها زياد نيست، منتقل شود و بسته به بارِ کاري و تعداد نمونهاي که آزمايشگاه دريافت ميکند و ميتواند با افزايش مراجعات در هنگام شدت گرفتن موج بيماري افزايش يابد، نتايج حتي ديرتر از 48 تا 72 ساعت در دسترس قرار گيرد.
ارائه نتيجه هر آزمايش پس از 15 تا 30 دقيقه
سميعي ادامه داد: اما در مراکزي که امکان انجام آزمايش آنتيژن ويروس به روش تشخيص سريع را خواهند داشت، نيازي به ارسال نمونه به محل ديگر وجود نداشته و نتيجه هر آزمايش معمولاپس از 15 تا 30 دقيقه قابل گزارش خواهد بود. از نقاط ضعف روش تشخيص آنتيژن با استفاده از وسايل تشخيص سريع، حساسيت نسبي کمتر آن در مقايسه با روش تشخيص مولکولي است که آن را با محدود کردن استفاده از اين روش به افراد علامتدار تا حد زيادي جبران ميکنند. بنابراين از وسايل تشخيص سريع اساسا بايد در افراد علامت دار براي تشخيص بيماري استفاده کرد و موارد استفاده از آن در افراد بيعلامت بسيار محدود است چون اين انتظار وجود دارد که به دليل تعداد ويروس کمتر در افراد بدون علامت، موارد منفي کاذب بيشتري مشاهده شود.وي در ادامه تاکيد کرد: وسايل تشخيص سريع آنتيژن زماني براي تشخيص مورد استفاده قرار ميگيرند که حساسيت آنها در مقايسه با روش تشخيص مولکولي بهتر از 80 درصد و ويژگي آن بهتر از 97 درصد باشد. ضمنا ظرفيت انجام آزمايش آنتيژن با استفاده از وسايل تشخيص سريع، چون اين آزمايش معمولا يکجا و همزمان براي تعداد زيادي از بيماران انجام نميشود، محدودتر از آزمايش تشخيص مولکولي است. در آزمايشگاه تشخيص مولکولي ممکن است براي دهها يا صدها نمونه بيمار به طور همزمان آزمايش انجام شوند.وي افزود: در حال حاضر به دليل لزوم نمونهگيري از دستگاه تنفسي فوقاني که کار سادهاي نيست و همچنين دشواري نسبي مراحل انجام آزمايش و رعايت استانداردهاي ايمني، انجام آزمايش به صورت خودآزمون مجاز نيست. بنابراين اين وسيله تشخيصي کاربرد حرفهاي دارد و تا زماني که کار با آن سادهتر شود فقط بايد توسط افراد آموزش ديده و ماهر گروه پزشکي مورد استفاده قرار گيرد.
هزينه تست سريع کرونا
وي در پاسخ به اين سوال که آيا اين احتمال وجود دارد که قيمت تمام شده اخذ تست با استفاده از رپيد تستها کاهش پيدا کند؟، اظهار کرد: هزينه آزمايش تشخيص سريع آنتي ژن ويروس ارزانتر از آزمايش تشخيص مولکولي است و مطابق دستور وزير محترم بهداشت، در صورتيکه اين آزمايش در فرآيندهاي تشخيصي و بر اساس پروتکلها و اولويتهاي ابلاغي، در مراکز بهداشتي- درماني منتخب ارائه شوند، هزينهاي براي بيماران و گيرندگان خدمت نخواهد داشت و دولت و بيمههاي پايه هزيه آن را متقبل ميشوند. البته؛ هنوز هزينه تمام شده آزمايش تشخيص سريع آنتي ژن تعيين نشده است اما فعلا قيمت کيت وارداتي آن کمتر از 5 دلار نخواهد بود.
ميزان خطا در تستهاي سريع
وي در خصوص ميزان اطمينان و يا خطاي رپيد تستها، تصريح کرد: آزمايش تشخيص سريع آنتيژن ويروس مثل هر آزمايش ديگري منابع خطاي خاص خودش را دارد. مهمترين علت نتايج منفي کاذب در آزمايش تشخيص مولکولي، فاصله بين زمان ورود ويروس به بدن و زمان نمونهگيري براي انجام آزمايش است. در واقع اعتبار و صحت نتايج آزمايشگاهي با تعداد ويروس در بدن رابطه دارد. تجربيات و منابع علمي ميگويند هيچکدام از روشهاي تشخيص آزمايشگاهي مرسوم، از جمله روش تشخيص مولکولي، قادر نيستند در روز اول مواجه شدن با يک فرد مبتلا و آلوده شده به ويروس، آن را شناسايي کنند. اما زمان آزمايش هر چه به زمان بروز علائم يا شدت گرفتن آنها نزديکتر شود، شانس به دست آوردن يک نتيجه مثبت بيشتر شده و در واقع موارد منفي کاذب کاهش پيدا ميکند.
زمان ايدهآل براي انجام تست سريع آنتيژن
سميعي تاکيد کرد: در روش تشخيص مولکولي ميزان نتيجه منفي کاذب در روز ظهور علائم ممکن است حدود 35 درصد باشد ولي با پيشرفت بيماري اين ميزان کمتر ميشود. بنابراين زمان نمونهگيري براي انجام آزمايش يکي از مهمترين عوامل صحت و اعتبار، نتيجه آزمايش است. در مورد آزمايش تشخيص سريع آنتيژن، 5 تا 7 روز پس از بروز علائم زمان ايده آل براي آن است.
