وبينار تخصصي تغييرات اجتماعي و طلاق در ايران
ترس از طلاق موجب تاخير در فرزندآوري شده است
وبينار سلسلهنشستهاي جامعهشناسي در حوزه توسعه اجتماعي با موضوع تغييرات اجتماعي و طلاق در ايران به همت دفتر برنامه ريزي و توسعه اجتماعي جوانان در ساختمان جوانان وزارت ورزش و جوانان برگزار شد.در اين نشست که حدود 100 نفر از همکاران و کارشناسان ستادي و ادارات کل استاني ورزش و جوانان از طريق وبينار حضور داشتند، رسول صادقي عضو هيئت علمي دانشگاه تهران و رئيس موسسه مطالعات جمعيتي کشور و دکتر اميد علي احمدي جامعه شناس خانواده و استاد دانشگاه آزاد اسلامي به تبيين مباحث و سرفصل هاي تغييرات اجتماعي و طلاق در ايران پرداختند.رسول صادقي عضو هيات علمي دانشگاه تهران و رئيس موسسه مطالعات جمعيتي کشور در اين نشست با تاکيد بر خانواده به عنوان مهمترين نهاد اجتماعي افزود: نظام هاي اجتماعي و اخلاقي هر جامعه هميشه در صدد حفظ و پايداري نهاد خانواده بوده اند که در ايران هم اين مهم هميشه مورد نظر بوده است.
طلاق؛ مسالهاي اجتماعي
صادقي با بيان اينکه طلاق يک مساله اجتماعي است افزود: در سالهاي اخير هم ازدواجها کاهش يافته و هم از طرفي طلاق ها زياد شده است به طوري که طي سالهاي 1375 تا 1395 ميزان طلاق ها 3 برابر شده است که بيشترين طلاقها در 5 سال اول زندگي زوجين رقم خورده است.وي اظهار داشت: هر چه به نسلهاي جديد نزديک مي شويم نرخ طلاق افزايش پيدا مي کند و اين بدان معنا است که نسلهاي متفاوت تغييرات اجتماعي متفاوتي را موجب ميشوند که اين امر در همه کشورهاي دنيا اتفاق افتاده است.اين جامعهشناس و استاد دانشگاه گفت: طلاق در ايران ساختار جوان و زنانه دارد و بخش زيادي از زنان مطلقه مجرد ميمانند.او همچنين به تفاوتهاي استاني در موضوع طلاق اشاره کرد و گفت: در تهران، قم، کرمانشاه، خراسان رضوي، البرز و کردستان شاهد بيشترين طلاق ها و در استانهاي سيستان و بلوچستان، يزد، سمنان، چهارمحال و بختياري، ايلام و خراسان جنوبي کمترين طلاقها را شاهد هستيم که اين رقمها و اين تفاوتهاي استاني نياز به مطالعات و بررسيهاي دقيق و کارشناسي و برنامهريزي مناسب براي کنترل طلاق در استانهاي مختلف دارد.
عوامل موثر در ميزان طلاق
دکتر صادقي عوامل مختلفي مثل تغيير نسلها و مدرنيزه شدن، افزايش سواد و... از عوامل موثر بر طلاق نام برد و افزود: رويکرد هاي ساختاري و مدرنيزاسيون، رويکرد ارزشي و هيجاني و رويکرد متابوليسم جمعيتي و جايگزيني نسل هاي جديد 3 عامل کلان افزايش طلاق هستند که هر کدام شامل زير شاخه هاي متعددي مي شوند.وي در بخش ديگري از صحبتهاي خود بيکاري و ناامني شغلي را يکي ديگر از مهمترين عوامل طلاق برشمرد و گفت: در ازدواج هاي خود انتخابي ميزان طلاق بيشتر از ازدواج هايي است که با مشورت و انتخاب مشترک خانواده همراه ميشود. همچنين در ازدواج هايي که طبقات زوجين همسان هستند شاهد کاهش طلاق هستيم.اين استاد دانشگاه، برچسب مطلقه بودن، مزاحمت هاي اخلاقي براي زنان، دغدغه نگهداري از فرزندان، برهم خوردن مناسبات اجتماعي، عدم امکان ازدواج مجدد، مشکلات اقتصادي و فقر مالي به ويژه براي زنان را از جمله پيامدها و آسيب هاي طلاق دانست.رسول صادقي در پايان با بيان اينکه ترس از طلاق در سالهاي اوليه ازدواج موجب تاخير در فرزندآوري زوجين شده است گفت: زوجين براي اطمينان از شرايط پايدار زندگي مشترک خود و ترس از طلاق، موضوع فرزندآوري خود رابه تاخير مياندازند که ميطلبد براي همه اين موضوعات موثر بر طلاق، برنامهريزي دقيق و منطبق با واقعيات داشته باشيم.
ابعاد گوناگون طلاق
همچنين در اين نشست اميد علي احمدي نيز با بررسي وجوه مختلف افزايش طلاق در کشور گفت: بايد پيش از اينکه طلاق را يک مساله بدانيم آن را به عنوان واقعيت اجتماعي بپذيريم و در عين حال اقدامات ما سبب ايجاد شرايط بهتري در جامعه شود. وي با بيان اينکه طلاق ابعاد گوناگون دارد گفت: طلاقهاي عاطفي بيشتر از طلاقهاي حقوقي در کشور اتفاق ميافتد.علي احمدي همچنين شرايط کلان اقتصادي، شکسته شدن قبح طلاق، مدرنيته و ... را از علل افزايش طلاق برشمرد و گفت: عوامل مرتبط با شکل ازدواج شامل شيوه و مدت آشنايي، تفاوتهاي عيني و ذهني زوجين، تفاوت هاي اخلاقي و عرفي زوجين و عوامل ناشي از محيط بيروني مي تواند بر افزايش طلاق تاثير گذار باشد.وي با بيان اينکه تصويري که در تلويزيون از ازدواج نشان داده شد بسيار سخيف بوده است گفت: اين موضوع، ضعف فرهنگي خانواده ها را رقم زده است.دکتر علي احمدي گفت: بايد براي کاهش طلاق پژوهشهاي مختلف را سامان داد و به فراتحليلي رسيد که در کدام گروههاي اجتماعي طلاق بيشتر رخ ميدهد و سپس امکانات، خدمات مختلف و کمکهاي مالي که به اين حوزه اختصاص داده شده است را به طرف اين گروهها و سنخهاي اجتماعي در معرض مخاطرات سوق دهيم در غير اين صورت بودجههايي که براي کاهش طلاق در نظر گرفته ميشود و صرف پيشگيريهاي عمومي ميشود، هرگز کفايت نميکند و به نتيجه نميرسيم.
استفاده از فضاي مجازي جهت نشستهاي تخصصي
اعظم کريمي مديرکل دفتر برنامهريزي و توسعه اجتماعي جوانان در ابتداي اين نشست با تاکيد بر استفاده از فضاي مجازي در دوران کرونا جهت مباحث آموزشي و نشستهاي تخصصي، گفت: استانها ميتوانند موضوعات و نيازهاي آموزشي خود را به ما اعلام کنند تا ما با دعوت از اساتيد مجرب دانشگاه در موضوعات مرتبط دانش خود را بالا ببريم و در برنامهريزيهاي استاني و با استفاده از ظرفيت سازمانهاي مردمنهاد مرتبط در اين زمينهها براي کاهش طلاق و ديگر آسيبهاي اجتماعي برنامهريزيهاي موثري انجام دهيم.